چرا صدای سلطنت از خیابان شنیده میشود
یدالله کریمیپور
این روزها دراعتراضات خیابانی شعار بازگشت به شاهنشاهی سر داده می شود. چه شده است؟!
۱. در وهله نخست چنین رویکردی سلبی است؛ یعنی با کوتاهترین زبان، به نفی وضعیت موجود اشاره دارد.
دستکم سه دهه است شاهد بودهام که جامعه برای ایجاد تغییر به هرکس و نیمکس و ناکسی دل بست؛ یادماننرفته هایوهوی کثیری از ملت برای خاتمی، روحانی، پزشکیان و... ولی چه سود؟ هر روز شومتر از دیروز.
هر نسخهای که پیچیدند، جز مشقت بیشتر و بار سنگینتر، حاصلی در بر نداشت. آرمانهای اصلاحطلبان، جمهوریخواهان و حتی جمهوری سکولارجویان، یکی پس از دیگری بیاعتبار و فرسوده شدند. در چنین اوضاع و احوالی، طبیعی و بدیهی است که شاهی تبدیل به ضد کامل وضع موجود شود؛
۲- در فقد اپوزیسیون منسجم سازمانیافته و بیرهبر مشخص، معلوم است که نمادهای ساده و آماده، جذاب شوند. در برهوت بیانتها و خالی فضای سیاسی، معلوم است که سلطنت با چهرهای مشخص و روایتی آشنا، این خلا را پر کند(هر چند در قالبی ذهنی)؛
۳- برای نسلهایی که تجربه مستقیمی از پهلوی ندارند، تصویری از آن دوره نه از واقعیت تاریخی، که از مقایسه با وضعیتکنونی ساخته و پرداخته می شود: ثبات در برابر فروپاشی. دولت کارامد در برابر ناکارامدی، آینده پذیری در برابر انسداد. این نوستالژی بیش از آن که تاریخ محور باشد، حال محور است؛
۴- مضافا این که شبکههای برون مرزی و فضای مجازی، روایت شاهنشاهی را به مثابه گزینهای ساده، قابلفهم و شخصمحور تقویت کردهاند. روایتی که خیابان آن را به روشنی فهمیده و تبدیل به شعار میکند؛
۵- امروز دیدن پیشرفت پرشتاب ملتهای همسایه و دیگر ملتها برای مردم، بس ساده است.
روشن است که این پرسش در جامعه فراگیر شود که چنان چه مدرنیزاسیون پیش از انقلاب اسلامی استمرار مییافت، ایران در چه جایگاهی میتوانست باشد؟
کوتاه آنکه تقاضای بازگشت شاهی در وهله نخست نشانه انسداد افقها، خستگی تاریخی و نبود بدلباورپذیر است.
چنین درخواستی بیشتر موید ناکامی جمهوری اسلامی و طرح و برنامههایش هست تا نظم دیگر.
تللگرام نویسنده
@karimipour_k
