قطر در تلاش برای بازگرداندن آمریکا و ایران از لبه جنگ است
آدام راسگون و ایوان وارد / نیویورک تایمز / ۱۰ ژوئیه ۲۰۲۶
به گفته مقامها، میانجیهای منطقهای روز جمعه بار دیگر با شتاب تلاش کردند ایالات متحده و ایران را از آستانه جنگی دوباره بازگردانند، در حالی که چند روز حملات متقابل میان دو کشور به نظر میرسد به یک وقفه ناپایدار انجامیده است.
به گفته دو مقام آگاه از روند مذاکرات که به دلیل حساسیت موضوع خواستار ناشناس ماندن شدند، قطر که ماه گذشته در دستیابی به آتشبس میان آمریکا و ایران نقش داشت، در حال رایزنی با واشینگتن و تهران برای کاهش تنشها است. در روزهای اخیر، چند کشور منطقهای دیگر از جمله بحرین، کویت و اردن — که همگی میزبان تأسیسات نظامی آمریکا هستند — اعلام کردند هدف حملات ایران قرار گرفتهاند.
حملات اخیر عملاً آتشبس را از هم گسسته و از الگویی آشنا از تنشها پیروی کرده است: حملاتی که به ایران نسبت داده میشود علیه کشتیهای تجاری در تنگه هرمز، سپس پاسخ آمریکا، ضدحملات ایران و در نهایت بازگشت به نوعی بنبست شکننده.
با وجود آنکه به نظر میرسید درگیریها روز جمعه فروکش کرده، همچنان مشخص نیست آیا تلاشهای جدید میانجیگری میتواند مانع تکرار این چرخه شود یا نه. این وضعیت به آزمونی خطرناک از ارادهها تبدیل شده است؛ هر طرف میکوشد نشان دهد میتواند حملات طرف مقابل را تحمل کرده و بهطور قاطع پاسخ دهد، بیآنکه درگیری به جنگی تمامعیار بازگردد.
ایران روز پنجشنبه تهدید کرد در صورت ادامه حملات آمریکا، دامنه حملات خود را به سایر تأسیسات نظامی آمریکا در منطقه گسترش خواهد داد. یک روز پیش از آن، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، گفته بود تصور میکند آتشبس «پایان یافته است»، هرچند اشاره کرد مذاکرات برای دستیابی به یک توافق پایدار ادامه خواهد داشت.
در کانون این بحران، تنگه هرمز قرار دارد؛ یکی از مهمترین گذرگاههای انرژی جهان. ایالات متحده ایران را به هدف قرار دادن کشتیهای تجاری در این آبراه متهم کرده، در حالی که تهران تأکید دارد تردد دریایی باید از مسیر تعیینشدهای در آبهای سرزمینی ایران عبور کند. این اختلاف تا حدی به نحوه تنظیم متن آتشبس بازمیگردد که از ایران خواسته بود به تأمین عبور ایمن کشتیهای تجاری از تنگه کمک کند، اما چگونگی اجرای این تعهد را بهروشنی مشخص نکرده بود.
ارتش آمریکا روز پنجشنبه اعلام کرد طی ۴۸ ساعت گذشته بیش از ۱۷۰ هدف را در ایران مورد حمله قرار داده است؛ رقمی که در مقایسه با تنشهای پیشین در دوره آتشبس افزایش قابل توجهی نشان میدهد. به گفته ارتش، این حملات بر اهداف نظامی در سواحل ایران متمرکز بوده و هدف آن کاهش توانایی ایران برای تهدید کشتیرانی تجاری در تنگه هرمز بوده است.
بر اساس اعلام وزارت بهداشت ایران، این دو روز حملات — که همزمان با مراسم تشییع آیتالله علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی که در حملات مشترک آمریکا و اسرائیل در ۲۸ فوریه کشته شد، رخ داد — ۱۴ کشته و ۷۸ زخمی برجای گذاشت؛ هرچند جزئیاتی درباره هویت قربانیان ارائه نشد
