سفر مسعود پزشکیان به اسلامآباد برای پیگیری اجرای تفاهمنامه
منیر احمد، دیوید رایزینگ و جان گمبریل
آسوشیتدپرس / ۲ تیر ۱۴۰۵ / ۲۳ ژوئن ۲۰۲۶
رئیسجمهور ایران روز سهشنبه برای گفتوگو با مقاماتی به پاکستان سفر کرد که در حال میانجیگری مذاکرات میان تهران و واشنگتن برای پایان دائمی جنگ در خاورمیانه هستند؛ این در حالی است که اختلافاتی درباره آنچه تاکنون بر سر آن توافق شده، پدیدار شده است.
سفر مسعود پزشکیان، رئیسجمهور، به اسلامآباد در شرایطی انجام میشود که تیمهای فنی در حال کار روی جزئیات این توافق هستند. این اقدام پس از مذاکرات سطح بالایی صورت میگیرد که روز دوشنبه در سوئیس به ریاست جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، و محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس ایران، برگزار شد.
پزشکیان در تهران گفت سفر به پاکستان با هدف قدردانی از تلاشهایی انجام میشود که دولت این کشور برای نهایی شدن تفاهمنامه میان ایران و آمریکا و پیگیری حق و حقوق ملت ایران انجام داده است. او افزود: ما به دنبال اجرای کامل بندهایی هستیم که در چارچوب قوانین بینالمللی و حقوق ملت ایران به امضا رسیده است.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، روز سهشنبه در تهران به خبرنگاران گفت که هیچ بازدیدی از سوی نهاد ناظر سازمان ملل — آژانس بینالمللی انرژی اتمی — از سایتهای هستهای ایران که سال گذشته توسط ایالات متحده بمباران شدند، برنامهریزی نشده است. ونس پیشتر گفته بود که در مذاکرات سوئیس توافقی برای بازرسی آژانس از این سایتها حاصل شده است.
آژانس بینالمللی انرژی اتمی از زمان جنگ ۱۲ روزه اسرائیل علیه ایران در سال ۲۰۲۵، بهطور متناوب در ایران حضور داشته، اما به سایتهای غنیسازی که در آن جنگ هدف حمله آمریکا قرار گرفتند، دسترسی پیدا نکرده است.
نخستین سفر رئیسجمهور ایران به اسلامآباد از زمان آغاز جنگ
تدابیر امنیتی در منطقهای از اسلامآباد که قرار است رئیسجمهور ایران با آصف علی زرداری، رئیسجمهور، و شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، دیدار کند، شدید بود. این نخستین سفر پزشکیان به پاکستان از زمان آغاز درگیری با آمریکا و حمله اسرائیل به ایران در ۹ اسفند ۱۴۰۳ / ۲۸ فوریه ۲۰۲۵ است.
قرار است پزشکیان و شریف پس از گفتوگوهای خود یک کنفرانس خبری مشترک برگزار کنند.
در مذاکرات اولیه — که آغازگر یک روند دیپلماتیک ۶۰ روزه برای دستیابی به توافقی دائمی جهت پایان دادن به جنگ ایران است — ایران و آمریکا توافق کردند یک «اتاق رفع تنش» برای رسیدگی به درگیریها در لبنان میان اسرائیل و گروه شبهنظامی حزبالله، مورد حمایت ایران، ایجاد کنند. آمریکا اعلام کرد که مذاکرهکنندگان همچنین درباره «سازوکارهایی» برای تضمین باز ماندن تنگه هرمز گفتوگو کردند؛ گذرگاه آبی کلیدی برای ترانزیت نفت که ایران در طول جنگ عملاً آن را مسدود کرده بود.
پزشکیان پیش از دیدارهایش در پاکستان هشدار داد که «اثربخشی مذاکرات به پایبندی کامل به تعهدات مورد توافق و اجرای دقیق آنها بستگی دارد.»
او در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «پیشرفت در این مسیر با میزان پایبندی عملی به مسئولیتهای پذیرفتهشده سنجیده خواهد شد. اظهارات خارج از متن توافقشده کمکی به پیشبرد مذاکرات نمیکند.»
به گفته ایران، گروههای مذاکره بر رفع تحریمها، مسائل هستهای و موارد دیگر متمرکزند
به گزارش خبرگزاری دولتی ایرنا، ایران اعلام کرد که مذاکرات فنی جاری در سوئیس به تشکیل گروههای مذاکرهکننده مشخصی منجر شده است که شامل گروههای متمرکز بر رفع تحریمها، مسائل هستهای، بازسازی و نظارت میشوند.
این گزارش به نقل از کاظم غریبآبادی، معاون وزیر امور خارجه که ریاست مذاکرات فنی را بر عهده دارد، اعلام کرد که کشورهای دخیل همچنین یک سازوکار ارتباطی برای تردد کشتیها از طریق تنگه هرمز و همچنین برای درگیری در لبنان میان اسرائیل و حزبالله ایجاد کردهاند.
هنوز مشخص نیست که آیا سلول رفع تنش در حال ایجاد، برای توقف درگیریها میان گروه شبهنظامی حزبالله لبنان و اسرائیل کافی خواهد بود یا نه. اسرائیل بخشی از لبنان را در اشغال دارد و تأکید میکند که باید برای حمله به شبهنظامیانی که به شمال اسرائیل حمله میکنند، آزادی عمل کامل داشته باشد.
نتانیاهو پرسشهای تازهای درباره آتشبس شکننده لبنان مطرح میکند
میانجیگران، پاکستان و قطر، اعلام کردند که این سلول شامل دولت لبنان نیز خواهد بود و «پایبندی به توقف عملیات نظامی در لبنان» را تضمین خواهد کرد. با این حال، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، شامگاه دوشنبه با طرح پرسشهای جدیدی گفت که ارتش او همچنان «آزادی عمل کامل برای خنثیکردن هرگونه تهدید مستقیم یا در حال ظهور علیه خود یا ساکنان شمال» را دارد.
نه اسرائیل و نه حزبالله امضاکننده توافق آمریکا و ایران نیستند و نتانیاهو متعهد شده است که نیروهای خود را در جنوب لبنان نگه دارد تا زمانی که هرگونه تهدید علیه اسرائیل از بین برود. حزبالله نیز تا زمانی که اسرائیل به خروج متعهد نشود، از توقف حملات خودداری کرده است.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، بعداً در پاسخ به پرسشی درباره اظهارات نتانیاهو گفت: «ما به آن رسیدگی خواهیم کرد» و افزود که نمیگوید چه اقدامی انجام خواهد داد اما وضعیت «حل خواهد شد.»
او گفت: «من مشکلگشا هستم، مشکلات را خیلی سریع حل میکنم، از جمله با بیبی»، با اشاره به لقب نتانیاهو.
در حال حاضر، آتشبس تجدیدشده در لبنان که روز شنبه برقرار شد، به نظر پایدار میرسد و هیچ حمله جدیدی از سوی اسرائیل یا حزبالله در طول شب گزارش نشده است.
لبنان و اسرائیل دور دیگری از مذاکرات مستقیم را برای روز سهشنبه در واشنگتن برنامهریزی کردهاند که انتظار میرود بر تدوین طرحی برای خروج اسرائیل متمرکز باشد.
