زمینلرزهای تهران را لرزاند؛ شهری با اعصابی از پیش فرسوده
فرناز فصیحی / نیویورک تایمز / ۱۲ مه ۲۰۲۶
روز سهشنبه، زمینلرزهای تهران را لرزاند؛ شهری که پس از ماهها جنگ در وضعیت تنش و اضطراب به سر میبرد. ساکنان در سراسر کلانشهر گفتند که حوالی نیمهشب زمین تکان خورده و لرزشهایی موجمانند داشته است.
تهران، پایتخت گسترده ایران با نزدیک به ۱۰ میلیون نفر جمعیت، بر روی یا در نزدیکی چندین گسل اصلی قرار دارد و هر از گاهی با زمینلرزه مواجه میشود. هرچند این زمینلرزه از نظر بزرگی متوسط بود و گزارشی از تلفات یا خسارات عمده منتشر نشده، اما بسیاری از ساکنان شهر را شوکه کرد. «مثل این بود که روی تاب نشستهایم و تکان میخوردیم»، این را صبور، یکی از ساکنان تهران گفت که به دلیل نگرانی از پیامدها خواست فقط نام خانوادگیاش ذکر شود.
رسانههای دولتی بزرگی این زمینلرزه را ۴.۶ ریشتر و عمق آن را حدود ۱۰ کیلومتر اعلام کردند، در حالی که سازمان زمینشناسی آمریکا آن را ۴.۳ و مرکز لرزهنگاری اروپا-مدیترانه ۴.۵ ثبت کرده است. زمینلرزههایی در این محدوده میتوانند به ساختمانهایی که استانداردهای پیشرفته ندارند آسیب وارد کنند. تلویزیون دولتی ایران نیز اعلام کرد دو پسلرزه با بزرگیهای ۴ و ۳.۴ در همان منطقه ثبت شده است.
مرتضی رضایی، معاون هلالاحمر استان تهران، به تلویزیون دولتی گفت که تاکنون گزارشی از تلفات یا خسارات عمده دریافت نشده، اما تیمهای امدادی در شعاع کانون زمینلرزه اعزام و در حالت آمادهباش کامل قرار گرفتهاند.
رضایی گفت: «هیچ گزارشی از تخریب یا انسداد جادهها در مناطق دریافت نکردهایم.» او توصیه کرد مردم در صورت بروز اتفاقات ناگوار آرامش خود را حفظ کنند و برای دریافت کمک با شمارههای امدادی تماس بگیرند.
رسانههای ایرانی گزارش دادند کانون زمینلرزه در مرز استانهای تهران و مازندران، در شرق پایتخت بوده و زمین حدود ۱۰ ثانیه لرزیده است. سازمان زمینشناسی آمریکا نیز اعلام کرد مرکز این زمینلرزه در نزدیکی شهر دماوند قرار داشته است.
پیشتر در روز سهشنبه نیز زمینلرزهای خفیف در منطقه پردیس، در نزدیکی تهران، گزارش شده بود. رسانههای دولتی اعلام کردند شهرهای نزدیک به کانون زمینلرزه حوالی نیمهشب شامل پردیس، بومهن، رودهن و همچنین شهرهای تهران و کرج بودهاند.
در بخش شمالشرقی شهر، علی، یکی از ساکنان، گفت هنگام وقوع زمینلرزه بسیاری از همسایههایش با لباس خواب و در حالی که پتو به همراه داشتند، به خیابانها هجوم آوردند. رسانههای دولتی همچنین گزارش دادند که در منطقه پردیس، نزدیک به کانون زمینلرزه، ساکنان خانههای خود را ترک کرده و در خودروها و پارکها پناه گرفتهاند.
تصاویر و ویدئوهایی که از پردیس در تلویزیون دولتی پخش شد، خانوادههایی را نشان میداد که به همراه کودکانشان روی پتو در کنار خیابان خوابیده بودند و چندین نفر نیز در حال دعا کردن بودند. همچنین ترافیک سنگینی ایجاد شده بود، زیرا مردم به خودروهای خود پناه برده بودند.
اوایل همان شب، طوفان شدیدی با سرعت باد حدود ۵۶ کیلومتر در ساعت تهران را درنوردید که بنا به اعلام مرکز مدیریت بحران شهر، ۱۷ نفر را مجروح کرد.
ساکنان میگویند اعصابشان از پیش فرسوده بوده، چرا که در وضعیتی بلاتکلیف میان نه صلح و نه جنگ تمامعیار قرار دارند و نگراناند که آتشبس شکننده فروبپاشد و ایالات متحده و اسرائیل بار دیگر حمله کنند.
سارا، ساکن ۵۴ ساله تهران، گفت برج محل سکونتش در شمال شهر تکان خورده و او دچار وحشت شده است.
او در پیام صوتی از تهران گفت: «سر میز آشپزخانه نشسته بودم که ناگهان احساس کردم انگار صندلی را از زیرم میکشند. اول فکر کردم سرگیجه گرفتهام، اما بعد دیدم لوسترها در حال تکان خوردن هستند. تصور کردم حمله شده — اصلاً به ذهنمان نرسید که زلزله باشد.»
برخی از ایرانیانی که به اینترنت دسترسی داشتند نیز در شبکههای اجتماعی نوشتند که این لرزشها خاطرات جنگ را برایشان زنده کرده و اعصابشان را متشنج کرده است.
الهام نظری در یکی از پستهای شبکههای اجتماعی درباره نحوه واکنش در صورت حمله نوشت: «وقتی زلزله آمد، از تخت پریدم و به سمت راهرو دویدم. بعد یادم آمد این کار مربوط به زمان جنگ است.»
