ایران پس از آخرین تهدید ترامپ، مذاکرات غیرمستقیم با آمریکا را لغو کرد
فرناز فصیحی / نیویورک تایمز / ۷ آوریل ۲۰۲۶
به گفته سه مقام ارشد ایرانی، ایران روز سهشنبه ساعاتی پیش از پایان ضربالاجل رئیسجمهور ترامپ برای رسیدن به توافقی برای باز کردن تنگه هرمز یا مواجهه با حملات گسترده به پلها و نیروگاههای برق، مذاکرات با ایالات متحده را لغو کرد.
این سه مقام که به دلیل بحث در مورد امنیت ملی خواستند نامشان فاش نشود، گفتند که تصمیم به پایان دادن به مذاکرات غیرمستقیم با دولت ترامپ، که با میانجیگری پاکستان انجام میشد، پس از آن اتخاذ شد که آقای ترامپ در رسانههای اجتماعی تهدید کرد که اگر تا ساعت ۸ شب به وقت شرقی به توافقی برای باز کردن تنگه دست پیدا نشود، «تمام تمدن ایران امشب خواهد مرد».
با این حال، ایران این احتمال را که پاکستان میتواند به عنوان یک کانال در صورت از سرگیری مذاکرات عمل کند، همچنان باز گذاشت.
مقامات ایرانی گفتند حملات گسترده در سراسر ایران در روز سهشنبه که راهآهن، ایستگاههای راهآهن، فرودگاهها، پلها و جزیره خارک، قطب انرژی کشور را هدف قرار میداد، نیز در تصمیم برای پایان دادن به مذاکرات نقش داشته است.
عبدالرضا داوری، سیاستمدار سابق و مشاور محمود احمدینژاد، رئیس جمهور سابق ایران، در یک مصاحبه تلفنی از تهران گفت که تهدید رئیس جمهور ترامپ عزم ایران را جزم کرده است.
او گفت: «آنها میخواهند ما را بترسانند تا جمهوری اسلامی عقبنشینی کند، اما ما چیزی برای از دست دادن نداریم. ما همچنین حملات خود را دو برابر خواهیم کرد و ضربات سختتری خواهیم زد.»
روز دوشنبه، تهران به پیشنهاد اولیه واشنگتن برای پایان دادن به درگیری با یک پیشنهاد متقابل ۱۰ مادهای پاسخ داد. پاکستان از هر دو طرف خواسته بود که آتشبس ۴۵ روزه را بپذیرند تا فضایی برای مذاکره فراهم شود.
اکنون، احتمال مذاکره کم به نظر میرسد.
مقامات و فرماندهان نظامی ایران علناً به اظهارات آقای ترامپ واکنش نشان دادند و آنها را توهینآمیز و بیتوجه به غرور ایران در تاریخ باستانی خود که به ۵۰۰۰ سال پیش برمیگردد، محکوم کردند. سپاه پاسداران که رهبری جنگ را بر عهده دارد، شدت عمل خود را دو چندان کرد و در صورت حمله به نیروگاههای ایران، متعهد به حملات تلافیجویانه در سراسر منطقه شد.
محمدرضا عارف، معاون اول رئیس جمهور ایران، در پستی در رسانههای اجتماعی گفت: «پاسخ ما به وحشیگری دشمن، ایستادگی محکم بر منافع ملی و تکیه بر قدرت درونی ملت بزرگ ایران است.»
محمدباقر قالیباف، فرمانده سابق سپاه پاسداران و رئیس فعلی مجلس، در یک اقدام نمادین برای نشان دادن اعتراض، در یک نیروی دفاعی داوطلبانه ثبت نام کرد و فرم ثبت نام خود را در صفحه رسانههای اجتماعی خود منتشر کرد. قالیباف، یک سیاستمدار و فرمانده محافظهکار عملگرا، به عنوان مقام رسمی برای مذاکره با معاون رئیس جمهور جی. دی. ونس در صورت از سرگیری مذاکرات تعیین شده است.
امید معماریان، تحلیلگر ارشد DAWN، یک گروه غیرانتفاعی در واشنگتن که بر سیاست خارجی آمریکا تمرکز دارد، گفت که لفاظیهای آقای ترامپ هدیهای به رهبری ایران است که از آن برای بسیج کشور، از جمله مخالفان رژیم، استفاده خواهد کرد.
او گفت: «آنچه در حال شکلگیری است، صرفاً بر تغییر رژیم متمرکز نیست. این یک حمله گستردهتر به بنیانهای مادی جامعه ایران - اقتصاد، زیرساختها و به طور فزایندهای، حس تداوم جمعی آن - است.»
در محافل قدرت ایران، اختلافاتی بر سر اینکه آیا زمان تعامل با ایالات متحده و پایان دادن به جنگ فرا رسیده است یا خیر، بروز کرده بود. به گفته دو مقام ارشد ایرانی آشنا با مذاکرات، مسعود پزشکیان، رئیس جمهور میانهرو، هفته گذشته نامهای دستنویس به ژنرال احمد وحیدی، فرمانده سپاه پاسداران، ارسال کرد و از او خواست که کاهش تنش را در نظر بگیرد. آنها گفتند که آقای پزشکیان نگرانیهایی را در مورد زیانهای اقتصادی فزاینده جنگ و خسارات وارده به زیرساختهای حیاتی مطرح کرده است.
اما مقامات گفتند که سپاه پاسداران با دادن امتیاز مخالف بوده و استدلال میکنند که ایران با بستن تنگه هرمز دست بالا را دارد و نمیتوان دوباره به ایالات متحده با آتشبس موقت اعتماد کرد.
