با وجود پاسخ اولیه منفی، ایران همچنان در حال بررسی پیشنهاد آمریکا است
پریسا حافظی، الکساندر کورنول و اریبا شاهد / خبرگزاری رویترز / ۲۵ مارس ۲۰۲۶
یک مقام ارشد ایرانی روز چهارشنبه به رویترز گفت که ایران علیرغم پاسخ اولیه منفی، همچنان در حال بررسی پیشنهاد ایالات متحده برای پایان دادن به جنگ در خلیج فارس است؛ امری که نشان میدهد تهران تاکنون از رد کامل این پیشنهاد خودداری کرده است.
در عرصه عمومی، مقامات ایرانی با لحنی تحقیرآمیز به احتمال هرگونه مذاکره با دولت دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، واکنش نشان دادند. اما تاخیر آشکار در ارائه پاسخ رسمی به پاکستان — که حامل پیشنهاد ۱۵ مادهای واشینگتن بود — گویای آن است که دستکم برخی چهرهها در تهران ممکن است در حال بررسی آن باشند.
اظهارات این مقام ارشد ایرانی مبنی بر اینکه پیشنهاد همچنان تحت بررسی است (با وجود آنکه واکنش اولیه «مثبت نبوده»)، با گزارش شبکه «پرس تیوی» ایران که به نقل از مقامی ناشناس مدعی رد این پیشنهاد شده بود، در تضاد است.
یک مقام ارشد امنیتی پاکستان نیز اعلام کرد که این کشور پیگیر موضوع با وزیر امور خارجه ایران بوده و همچنان در انتظار پاسخ رسمی است.
یک منبع پاکستانی دیگر گفت: «ایرانیها به ما گفتند که امشب به ما خبر میدهند. رسانهها گزارش میدهند که آنها پاسخ منفی دادهاند، اما ما هیچ تایید رسمی از سوی ایران دریافت نکردهایم. بنابراین فعلاً منتظریم. همه آنها در پناهگاه هستند و ارتباطات چالش بزرگی است.»
پیش از این، یک مقام ارشد ایرانی دیگر تایید کرده بود که تهران پیشنهادی دریافت کرده و اعلام کرد که در صورت پیشرفت، گفتگوها میتواند در پاکستان یا ترکیه برگزار شود.
واکنش مثبت بازارها به پیشنهاد صلح
روز چهارشنبه، پس از انتشار گزارشهایی مبنی بر ارسال پیشنهاد واشینگتن به ایران، بازارهای جهانی سهام بخشی از ارزش از دست رفته خود را بازیابی کردند و قیمت نفت کاهش یافت. سرمایهگذاران امیدوارند جنگی که عرضه جهانی انرژی را مختل کرده و خطر افزایش تورم را در پی داشته، پایان یابد.
سه منبع در کابینه اسرائیل گفتند که کابینه امنیتی بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر، در جریان جزئیات پیشنهاد آمریکا قرار گرفته است. به گفته آنها، مفاد این پیشنهاد شامل حذف ذخایر اورانیوم غنیشده سطح بالای ایران، توقف غنیسازی، محدود کردن برنامه موشکهای بالستیک و قطع حمایت مالی از متحدان منطقهای است.
یک مقام ارشد دفاعی اسرائیل گفت که تلآویو نسبت به پذیرش این شروط از سوی ایران خوشبین نیست و نگران است که مذاکرهکنندگان آمریکایی امتیازاتی به طرف مقابل بدهند. منبع دوم نیز افزود که اسرائیل خواهان آن است که هرگونه توافقی، گزینه این کشور برای انجام حملات پیشدستانه را حفظ کند.
کاخ سفید از فاش کردن جزئیات پیشنهاد خود خودداری کرد و تهدید کرد که حملات خود را تشدید خواهد کرد. کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید، به خبرنگاران گفت: «اگر آنها درک نکنند که از نظر نظامی شکست خوردهاند و این روند ادامه خواهد یافت، پرزیدنت ترامپ تضمین خواهد کرد که ضرباتی سختتر از همیشه دریافت کنند.»
جابهجایی نیروهای نظامی
منابع به رویترز گفتهاند که پنتاگون در حال برنامهریزی برای اعزام هزاران نیروی چترباز به خلیج فارس است تا گزینههای بیشتری برای فرمان حمله زمینی در اختیار ترامپ قرار دهد. این نیروها به دو گروه از تفنگداران دریایی (مارینز) که در راه منطقه هستند اضافه خواهند شد. اولین واحد تفنگداران دریایی که بر یک کشتی تهاجمی آبی-خاکی بزرگ مستقر هستند، احتمالاً تا اواخر ماه جاری وارد منطقه میشوند.
خبرگزاری نیمهرسمی تسنیم روز چهارشنبه به نقل از یک منبع نظامی ناشناس گزارش داد که در صورت حمله به خاک ایران، این کشور میتواند جبهه جدیدی در دهانه دریای سرخ باز کند. این منبع اعلام کرد که ایران توانایی ایجاد یک «تهدید معتبر» در تنگه بابالمندب (واقع در میان یمن و جیبوتی) را دارد.
همچنین محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس ایران، هشدار داد که اگر کشوری همسایه با تلاشهای «دشمنان» برای اشغال یکی از جزایر ایران همکاری کند، مورد حمله قرار خواهد گرفت.
از آغاز عملیاتی که آمریکا آن را «خشم حماسی» (Operation Epic Fury) مینامد، ایران به کشورهای میزبان پایگاههای آمریکایی حمله کرده و تنگه هرمز را که مسیر عبور یکپنجم نفت و گاز طبیعی مایع جهان است، عملاً مسدود کرده است.
آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، روز چهارشنبه هشدار داد: «جهان به دهانه یک جنگ گستردهتر در منطقه چشم دوخته است.» او در مقر سازمان ملل در نیویورک گفت: «زمان آن فرا رسیده که از نردبان تنش پایین آمده و بالا رفتن از نردبان دیپلماسی را آغاز کنیم.»
تداوم حملات
جنگ بدون هیچ وقفهای در حملات هوایی علیه ایران و حملات پهپادی و موشکی ایران علیه اسرائیل و متحدان آمریکا ادامه دارد.
یک مقام نظامی اسرائیل در پاسخ به این سوال که آیا پس از اعلام آغاز گفتگوها توسط ترامپ، برنامههای نظامی این کشور تغییر کرده است یا خیر، گفت: «اوضاع کموبیش طبق روال معمول است.» ارتش اسرائیل از موجهای جدید حمله به کارخانههای کشتیسازی نیروی دریایی ایران و سایر اهداف خبر داد.
خبرگزاری نیمهرسمی دانشجو (SNN) اعلام کرد که یک منطقه مسکونی در تهران مورد اصابت قرار گرفته و نیروهای امدادی در حال جستجو در میان آوارها هستند. در همین حال، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اعلام کرد که حملات جدیدی را علیه اسرائیل و پایگاههای ایالات متحده در کویت، اردن و بحرین انجام داده است.
