آژانس خواستار بازرسی تأسیسات هستهای ایران به ویژه اصفهان است
فرانسوا مورفی / خبرگزاری رویترز / ۲۷ فوریه ۲۰۲۶
آژانس بینالمللی انرژی اتمی، نهاد نظارتی هستهای سازمان ملل، روز جمعه در گزارشی محرمانه از ایران خواست اجازه دهد تمامی تأسیسات هستهای این کشور مورد بازرسی قرار گیرد و اصفهان را بهعنوان محل مورد توجه برشمرد؛ چراکه در آنجا یک تأسیسات غنیسازی جدید و مقادیر اورانیوم نزدیک به درجه تسلیحاتی نگهداری شده است.
این گزارش پیش از نشست فصلی هفته آینده شورای حکام ۳۵عضوی آژانس برای اعضا ارسال شده است. این گزارش در بحبوحه گفتوگوهای هستهای ایران و ایالات متحده منتشر میشود؛ گفتوگوهایی که آخرین دور آن روز پنجشنبه بدون دستیابی به نتیجهای مشخص پایان یافت.
همانند گزارشهای پیشین آژانس، این گزارش نیز میتواند مبنایی برای استدلال واشنگتن باشد که ایران در فعالیتهای هستهای خود شفاف عمل نکرده است؛ در زمانی که رئیسجمهور آمریکا، دونالد ترامپ، نیروهای خود را در منطقه مستقر کرده و تهدید به اقدام نظامی تازه نموده است.
ایالات متحده و اسرائیل در ماه ژوئن گذشته تأسیسات هستهای ایران را بمباران کردند و از آن زمان، ایران از اعلام سرنوشت ذخایر اورانیوم با غنای بالا و اجازه بازرسی آژانس از محلهای غنیسازی خودداری کرده است.
در بخشی از گزارش که نسخهای از آن در اختیار رویترز قرار گرفته، آمده است: «در حالی که آژانس تأکید میکند حملات نظامی به تأسیسات هستهای ایران وضعیتی بیسابقه ایجاد کرده، ضروری است که فعالیتهای راستیآزمایی خود را بدون تأخیر بیشتر در ایران انجام دهد.»
در این گزارش با استفاده از عبارت «ضروری و فوری» از ایران خواسته شده تا اجازه بازرسی دهد. همچنین آمده است نتیجه موفق گفتوگوهای میان ایران و آمریکا تأثیر مثبتی بر اجرای مؤثر نظام پادمان در ایران و حل موارد مطرحشده در این گزارش خواهد داشت.
برآورد آژانس نشان میدهد ایران پیش از حملات ایالات متحده و اسرائیل در سال گذشته، ۴۴۰٫۹ کیلوگرم اورانیوم با غنای حداکثر ۶۰ درصد در اختیار داشته که طبق معیار آژانس، در صورت غنیسازی بیشتر، برای ساخت ۱۰ سلاح هستهای کافی است.
به باور آژانس و قدرتهای غربی، بخش اعظم این ذخایر هنوز دستنخورده باقی مانده است. آمریکا خواهان آن است که ایران این ذخایر را واگذار کند.
گزارش اخیر همچنین جزئیات تازهای درباره فعالیتها در اصفهان ارائه داده است؛ جایی که دیپلماتها گفته بودند بخش عمده اورانیوم با غنای بالا در مجموعه تونلی زیرزمینی نگهداری میشود که ظاهراً در حملات ژوئن گذشته از نابودی مصون مانده است.
برای نخستین بار، آژانس در گزارش خود تأیید کرده است که مواد غنیشده تا سطح ۲۰ و ۶۰ درصد در آن محل نگهداری شده است.
آژانس اعلام کرده تصاویر ماهوارهای «نشانه فعالیت منظم وسایل نقلیه اطراف ورودی مجموعه تونلی در اصفهان را نشان میدهد، جایی که اورانیوم غنیشده تا سطوح ۲۰ و ۶۰ درصد U-235 ذخیره شده بود.»
گفته میشود حملات آمریکا و اسرائیل سه تأسیسات غنیسازی فعال در آن زمان را منهدم یا بهشدت آسیبدیده کرده است.
ایران اندکی پیش از حمله اسرائیل اعلام کرده بود که در حال ایجاد چهارمین کارخانه غنیسازی در اصفهان است، اما آژانس میگوید هنوز مکان دقیق آن را نمیداند و مشخص نیست این تأسیسات فعال است یا نه.
در گزارش آمده است: «مایه نگرانی فزاینده است که ایران از زمان اعلام احداث چهارمین تأسیسات غنیسازی خود در ژوئن گذشته تاکنون هرگز اجازه دسترسی آژانس به آن را نداده است.»
