ترامپ: در مذاکرات با ایران غیرمستقیم شرکت دارم
استیو هلند / خبرگزاری رویترز / ۱۷ فوریه ۲۰۲۶
دونالد ترامپ، رئیسجمهوری ایالات متحده، روز دوشنبه اعلام کرد که در مذاکرات حساس میان ایران و آمریکا درباره برنامه هستهای تهران که قرار است روز سهشنبه در ژنو برگزار شود، بهصورت «غیرمستقیم» مشارکت خواهد داشت و افزود باور دارد تهران خواهان دستیابی به توافق است.
او در گفتوگو با خبرنگاران در هواپیمای ریاستجمهوری گفت: «من بهصورت غیرمستقیم در این مذاکرات درگیر خواهم بود و این مذاکرات بسیار مهم خواهند بود.»
مقامهای آمریکایی به رویترز گفتهاند همزمان با افزایش تنشها پیش از آغاز مذاکرات، ایالات متحده دومین ناو هواپیمابر خود را به خاورمیانه اعزام کرده و ارتش آمریکا در حال آمادهسازی برای احتمال یک کارزار نظامی طولانی در صورت شکست مذاکرات است.
وقتی از ترامپ درباره چشمانداز دستیابی به توافق پرسیده شد، او گفت ایران در طول سالهای گذشته همواره رویکردی سختگیرانه در مذاکرات در پیش گرفته بود، اما تابستان گذشته متوجه پیامدهای آن شد؛ زمانی که ایالات متحده تأسیسات هستهای ایران را هدف بمباران قرار داد.
ترامپ اظهار داشت این بار تهران انگیزه بیشتری برای مذاکره دارد و افزود: «فکر نمیکنم آنها خواهان پیامدهای عدم دستیابی به توافق باشند.»
فشار واشنگتن برای توقف غنیسازی
پیش از حملات آمریکا در ماه ژوئن، مذاکرات هستهای میان تهران و واشنگتن به دلیل اصرار آمریکا بر توقف کامل غنیسازی در خاک ایران – اقدامی که آمریکا آن را مسیر دستیابی تهران به سلاح هستهای میداند – متوقف شده بود.
ترامپ گفت: «میتوانستیم به جای اعزام بمبافکنهای B-2 برای نابودی ظرفیت هستهایشان، به توافق برسیم. اما ناچار شدیم آنها را بفرستیم.» او با اشاره به این بمبافکنهای پنهانکار آمریکایی که تأسیسات ایران را بمباران کردند، افزود: «امیدوارم اینبار معقولتر رفتار کنند.»
اظهارات تازه ترامپ در تضاد با سخنان او در روز جمعه است؛ زمانی که از امکان تغییر رژیم در ایران استقبال کرده و از دههها مذاکرات ناموفق پیشین ابراز تأسف کرده بود.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، روز دوشنبه با رئیس آژانس بینالمللی انرژی اتمی دیدار کرد و در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت برای «دستیابی به توافقی عادلانه و متوازن» به ژنو آمده است.
او تأکید کرد: «آنچه روی میز نیست، تسلیم در برابر تهدیدات است.»
پرسشها درباره ذخایر اورانیوم
آژانس بینالمللی انرژی اتمی در ماههای اخیر بارها از ایران خواسته است درباره سرنوشت ۴۴۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای بالا پس از حملات مشترک اسرائیل و آمریکا توضیح دهد و اجازه ازسرگیری کامل بازرسیها، از جمله در سه سایت اصلی نطنز، فردو و اصفهان را که در ژوئن سال گذشته بمباران شدند، صادر کند.
ایران بارها تهدید کرده است در صورت هرگونه حمله، تنگه هرمز را خواهد بست؛ اقدامی که میتواند یکپنجم جریان نفت جهان را متوقف کرده و باعث جهش شدید قیمت نفت شود.
نیروهای مسلح ایران روز دوشنبه در همین آبراه راهبردی که مسیر اصلی صادرات نفت کشورهای عربی خلیج فارس است، رزمایشی نظامی برگزار کردند؛ همزمان کشورهای منطقه خواستار تلاشهای دیپلماتیک برای پایان دادن به تنشها شدهاند.
با وجود اظهارات ترامپ درباره تمایل ایران به دستیابی به توافق، مذاکرات همچنان با موانع بزرگی روبهرو است. واشنگتن خواستار گسترش دامنه گفتوگوها به موضوعات غیرهستهای، از جمله برنامه موشکی ایران است، در حالی که تهران میگوید فقط درباره محدودیتهای برنامه هستهای در ازای لغو تحریمها مذاکره خواهد کرد و گزینه توقف کامل غنیسازی را نمیپذیرد. ایران همچنین اعلام کرده است برنامه موشکیاش قابل مذاکره نیست.
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، که روز دوشنبه در جریان سفر به مجارستان سخن میگفت، اظهار داشت دستیابی به توافق با تهران کار دشواری خواهد بود.
او گفت: «فکر میکنم فرصتی برای رسیدن به توافقی دیپلماتیک وجود دارد... اما نمیخواهم در این زمینه اغراق کنم.»
وی افزود: «این کار دشوار است. انجام توافق واقعی با ایران همیشه بسیار سخت بوده، زیرا با روحانیان تندروی شیعهای روبهرو هستیم که تصمیمهایشان بر مبنای اعتقادات دینی است، نه ملاحظات ژئوپلیتیکی.»
