کشتی توقیفشده ایرانی حامل تجهیزاتی دومنظوره بود
جاناتان ساول / رویترز / ۲۰ آوریل ۲۰۲۶
منابع امنیت دریایی روز دوشنبه اعلام کردند کشتی کانتینربر «توسکا» با پرچم ایران که روز یکشنبه توسط نیروهای آمریکایی توقیف شد، احتمالاً حامل اقلامی بوده که از نظر واشنگتن «دوکاربردی» محسوب میشوند و میتوانند کاربرد نظامی داشته باشند.
بر اساس دادههای ردیابی کشتیها در پلتفرم مارین ترافیک (Marine Traffic)، این کشتی کوچک که متعلق به گروه کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران (IRISL) است و تحت تحریمهای آمریکا قرار دارد، روز یکشنبه در نزدیکی سواحل بندر چابهار در دریای عمان مورد بازرسی و توقیف قرار گرفت و آخرین موقعیت آن در ساعت ۱۳:۰۸ به وقت گرینویچ گزارش شده است.
فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) اعلام کرد خدمه کشتی طی یک دوره ششساعته به هشدارهای مکرر توجه نکردهاند و این کشتی ناقض محاصره اعلامشده از سوی آمریکا بوده است.
منابع امنیتی که نخواستند نامشان فاش شود، گفتند ارزیابیهای اولیه آنها این است که این کشتی پس از سفری از آسیا، احتمالاً حامل اقلام دارای کاربرد دوگانه بوده است.
یکی از این منابع گفت این کشتی پیشتر نیز اقلامی را که دومنظوره تلقی میشوند، حمل کرده بود.
این منابع وارد جزئیات اقلام نشدند. فرماندهی مرکزی آمریکا پیشتر فلزات، لولهها و قطعات الکترونیکی را در کنار دیگر کالاها در فهرست اقلامی قرار داده که میتواند هم کاربرد نظامی و هم صنعتی داشته باشد و ممکن است توقیف شود.
وزارت امور خارجه ایران بلافاصله به درخواست اظهارنظر پاسخ نداد.
رسانههای دولتی ایران روز دوشنبه به نقل از ارتش این کشور گزارش دادند که این کشتی از چین در حال حرکت بوده و آمریکا را به «دزدی دریایی مسلحانه» متهم کردند. به گفته آنها، نیروهای ایرانی برای مقابله با «تجاوز آشکار» آمریکا آماده هستند، اما حضور خانوادههای خدمه در کشتی، محدودیتهایی ایجاد کرده است.
واشنگتن در اواخر سال ۲۰۱۹ تحریمهایی را علیه شرکت کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران اعمال کرد و آن را «خط کشتیرانی مورد ترجیح عوامل اشاعه و تأمینکنندگان ایرانی» توصیف کرد؛ از جمله برای حمل اقلام مرتبط با برنامه موشکهای بالستیک ایران.
به گفته یکی از منابع، خدمه کشتی توسکا شامل یک ناخدای ایرانی و اعضای ایرانی هستند، هرچند مشخص نیست آیا تمام خدمه تابعیت ایرانی دارند یا خیر.
دو منبع دیگر افزودند کشتیهای شرکت کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران، تحت کنترل سپاه پاسداران قرار دارند و خدمه آنها معمولاً عمدتاً ایرانی هستند و گاه از ملوانان پاکستانی نیز استفاده میشود.
بر اساس تحلیلهای ماهوارهای شرکت دادهکاوی SynMax، این کشتی در ۲۵ مارس در بندر تایچانگ چین (در شمال شانگهای) پهلو گرفته و در تاریخ ۲۹ تا ۳۰ مارس به بندر گائولان در جنوب چین رسیده است.
طبق همین تحلیل، کشتی در گائولان کانتینر بارگیری کرده و سپس در تاریخ ۱۱ تا ۱۲ آوریل در لنگرگاه بندر کلانگ مالزی توقف داشته و محمولههای بیشتری بارگیری کرده است.
این کشتی روز یکشنبه در حالی به دریای عمان رسید که حامل کانتینرهای بارگیریشده بود.
سخنگوی وزارت امور خارجه چین روز دوشنبه با ابراز نگرانی نسبت به «رهگیری اجباری» این کشتی باری با پرچم ایران توسط آمریکا، از طرفهای مرتبط خواست بهصورت مسئولانه به توافق آتشبس پایبند باشند.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز یکشنبه در پستی در پلتفرم تروت سوشال اعلام کرد کشتی توسکا به دلیل «سوابق قبلی فعالیتهای غیرقانونی» تحت تحریم آمریکا قرار دارد و افزود نیروهای آمریکایی در حال بررسی محموله آن هستند.
نیروی دریایی آمریکا روز پنجشنبه در اطلاعیهای اعلام کرد دامنه محاصره دریایی خود علیه ایران را گسترش داده و محمولههای «قاچاق» را نیز در بر میگیرد؛ بهطوری که هر کشتی مظنون به تلاش برای رسیدن به قلمرو ایران «مشمول حق بازرسی و تفتیش در شرایط مخاصمه» خواهد بود.
در این اطلاعیه آمده است که اقلام قاچاق شامل سلاح و مهمات میشود.
