والاستریت ژورنال: مشکل هستهای در ایران به پایان نرسیده است
هیئت تحریریه والاستریت ژورنال / ۱۰ مارس ۲۰۲۶
رئیس جمهور ترامپ روز دوشنبه اظهارنظری کرد که — اگر چنین چیزی ممکن باشد — نادیده گرفته شد. او گفت رژیم ایران پیش از جنگ «در تلاش بود تا برنامه تسلیحاتی خود را در سایت دیگری بازسازی کند» که «توسط گرانیت محافظت میشد.» این احتمالاً اشارهای است به «کوه کلنگ» (Pickaxe Mountain)، جایی که ایران میتواند یک کارخانه غنیسازی اورانیوم در آن بنا کند؛ مکانی که هنوز مورد حمله قرار نگرفته است.
جنگ در زمینه تضعیف توان نظامی ایران جلوتر از برنامه پیش میرود، اما به گفته آندرها استریکر، کارشناس منع اشاعه در «بنیاد دفاع از دموکراسیها»، به نظر میرسد برنامه هستهای تنها با چند «حمله جراحیگونه» از سوی اسرائیل مواجه شده است. اسرائیل به سایت مخفی «مینزادهی» حمله کرد، جایی که گفته میشود ایران در حال کار بر روی یکی از قطعات سلاح هستهای بوده است؛ اما هواپیماهای آمریکایی اولویتهای دیگری داشتهاند.
سایت «کوه کلنگ» هدف دشواری است که در عمق ۸۰ تا ۱۰۰ متری زمین دفن شده است؛ حتی عمیقتر از تأسیسات فردو که آمریکا در ماه ژوئن آن را بمباران کرد. این سایت که در مجاورت نطنز واقع شده، از ماه ژوئن شاهد ادامه عملیات ساختوساز بوده است.
هفته گذشته، یک خودرو در بیرون این سایت هدف قرار گرفت که احتمالاً توسط اسرائیل انجام شده است. این خودرو ممکن است در بخش پدافند هوایی یا عملیات دسترسی فعال بوده باشد. این حمله در کنار اظهارات آقای ترامپ، گواهی بر این است که این دو قدرت (آمریکا و اسرائیل) «کوه کلنگ» را با دقت زیر نظر دارند.
اگر بمبافکنهای آمریکایی حتی با استفاده از بمبهای سنگرشکن (MOP) نمیتوانند به این عمق نفوذ کنند، پس این کار باید روی زمین نهایی شود. در نبود توافقی برای تضمین برچیدن کامل تأسیسات، این امر میتواند پس از تضعیف بیشتر قوای نظامی ایران، شامل حمله نیروهای ویژه یا عملیاتهای دیگر باشد. تنها گزینهای که خطرناکتر از این است، دست روی دست گذاشتن است؛ تا دوباره به رژیم اجازه داده شود پشت یک سپر دفاعی، اورانیوم غنیسازی کند.
رافائل گروسی، رئیس آژانس بینالمللی انرژی اتمی، روز دوشنبه اعلام کرد که احتمالاً حدود نیمی از ذخیره ۴۴۰ کیلوگرمی اورانیوم با غنای بالای ایران در زیر مجتمع اصفهان دفن شده است، جایی که آمریکا در ماه ژوئن دسترسی به آن را مسدود کرد. گمان میرود باقیمانده این ذخایر زیر تأسیسات فردو باشد که احتمالاً آسیب دیده، و یا در کارخانه غنیسازی آزمایشی در روی زمین بوده که احتمالاً نابود شده است.
ایران تلاش چندانی برای بازسازی فردو انجام نداده است، اما گزارشهای اخیر حاکی از آن است که این کشور ممکن است بتواند از طریق یک نقطه دسترسی بسیار باریک، بخشی از ذخایر اصفهان را بازیابی کند. در صورت صحت، این موضوع فوریتِ دستیابی به این مواد را پیش از آنکه رژیم موفق به این کار شود، افزایش میدهد.
سایت هستهای دیگری که شایسته توجه است، «طالقان ۲» نام دارد که حاوی یک محفظه انفجاری قوی برای آزمایشهای تسلیحاتی بود. اسرائیل در اکتبر ۲۰۲۴ به آن حمله کرد، اما «مؤسسه علوم و امنیت بینالمللی» ارزیابی میکند که ایران از ماه مه در حال بازسازی آن بوده و ممکن است این بازسازی رو به اتمام باشد.
اگرچه جنگ ماه ژوئن برنامه هستهای ایران را به اجزایی پراکنده تبدیل کرده، اما این موارد در کنار هم میتوانند به رژیم کمک کنند تا دوباره آنها را بازسازی کرده و به دنبال بمب برود. این همان چیزی است که این کارزار نظامی قرار است از آن جلوگیری کند؛ بهویژه اگر آقای ترامپ تصمیم بگیرد از تغییر رژیم صرفنظر کند.
برای ایالات متحده و اسرائیل، کوه کلنگ، ذخایر هستهای و طالقان ۲، کارهای نیمهتمامی هستند. اینها دلیل دیگری است بر اینکه درخواستها از آقای ترامپ برای تسلیم شدن در برابر قیمت ۳.۵۰ دلاری بنزین و پایان دادن به جنگ در مقطع کنونی، زودهنگام است. کسانی که خواهان محدود کردن اهداف آمریکا در قبال ایران هستند، باید بیش از همه در مورد ضرورت حمله یا ایمنسازی کلیدیترین سایتهای هستهای باقیمانده ایران، پر سروصدا و قاطع باشند.
