سوریه پسا اسد؛ سقوط دیکتاتور، صعود اقتصاد / یدالله کریمیپور
از سقوط بشار اسد در آذرماه ۱۴۰۳ (دسامبر ۲۰۲۴) تا امروز ۲۴ بهمن ۱۴۰۴ (فوریه ۲۰۲۶)، با تخلیه «حباب سیاسی» و حذف هزینه بقای رژیم، شاخصهای خرد و کلان سوریه مسیری را میروند که پیشتر در ونزوئلا پیشبینی کرده بودیم. به این تغییرات شگرف در بازه کوتاه ۱۴ ماهه بنگریم:
۱- لیره که در روزهای پایانی اسد به حضیض ۱۹,۰۰۰ در برابر دلار رسیده بود، بیدرنگ ۴۵٪ تقویت شد. امروز بانک مرکزی با تثبیت نرخ در محدوده ۱۵,۰۰۰ لیره، چشمانداز رسیدن به زیر ۹,۰۰۰ را در سال ۲۰۲۶ ترسیم کرده است. احیای پول ملی؛
۲- نرخ تورم از ۱۱۶٪ سال ۲۰۲۳، به کمتر از ۱۶٪ سقوط کرده است. مهار تورم؛
۳- دولت انتقالی حقوق کارمندان را ۳۰٪ و مستمریها را ۲۰۰٪ افزایش داد تا قدرت خریدِ سرکوبشده، نفسی تازه کند. ترمیممعیشت؛
۴- پس از سالها رشد منفی، سوریه در سال ۲۰۲۵ به رشد ۱٪ رسید و اکنون با پیشبینی رشد ۱۰٪ و بالاتر برای سال ۲۰۲۶، در صدر سریعترین اقتصادهای در حال رشد جهان ایستاده است. رکورد رشد اقتصادی؛
۵- بازگشایی گذرگاههای مرزی (بهویژه حلب) و لغو تدریجی تحریمها، پای بانکهای خلیجفارس و پیمانکاران ترکیهای را به بازار تشنه سوریه باز کرده است. باز شدن شریان های بازرگانی؛
۶- دسترسی به برق از ۳ ساعت در روز، با واردات گاز و بازسازی نیروگاهها، در شهرهای اصلی به وضعیت پایدار رسیده است. پایانعصر خاموشی؛
۷- ۱/۵ میلیون آواره بازگشتهاند و انتظار میرود این رقم امسال ۳ برابر شود؛ بازگشت تخصص و سرمایه به وطن.
لب کلام
در سوریه نیز مانند ونزوئلا، ثابت شد که «فساد سیستماتیک» و «هزینه حفظ قدرت»، بزرگترین مانع تولید بودهاند. سوریه با ۴۰ میلیون تن آوار بتنی روبرو است و به ۳۰۰ تا ۴۰۰ میلیارد دلار سرمایهگذاری نیاز دارد؛ ولی با پیوستن به چرخه اقتصاد خلیجفارس، نوسازی این کشور، در یک بازه ۷ ساله، دیگر یک رویا نیست، یک «پروژه ملی و منطقهای» است.
یدالله کریمی پور
#karimipour_k
