احراز هویت ۲۱۲ نفر از کشتهشدگان در مناطق ترکنشین ایران
نهاد حقوق بشر مردم آذربایجان در ایران ـ آهراز از احراز هویت ۲۱۲ نفر از شهروندانی خبر داد که در جریان اعتراضات سراسری دیماه ۱۴۰۴، در مناطق ترکنشین ایران و شماری از استانهای دیگر، توسط نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی ایران کشته شدهاند.
بر اساس این گزارش که تا تاریخ ۱۳ بهمن ۱۴۰۴ بهروزرسانی شده، فرآیند احراز هویت قربانیان با اتکا به دادههای میدانی، شهادت خانوادهها، منابع محلی، تصاویر، اسناد رسمی و اطلاعات تکمیلی انجام شده است. قربانیان شناساییشده در استانهای آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی، اردبیل، زنجان، قزوین، همدان، اراک، البرز، تهران، سمنان، خراسان شمالی، خراسان رضوی، گلستان، اصفهان، فارس و بندرعباس جان خود را از دست دادهاند.
طبق یافتههای آهراز، قربانیان احراز هویتشده از میان گروههای مختلف ترکزبان ایران بودهاند؛ از جمله ترکهای آذربایجانی، ترکان قشقایی، ترکان خراسان و ترکمنها. ترکیب جمعیتی این افراد، ابعاد گسترده و غیرتفکیکی خشونت اعمالشده در جریان اعتراضات را برجسته میکند.
از مجموع ۲۱۲ نفر، ۲۷ نفر کودک زیر ۱۸ سال و ۳۸ نفر زن بودهاند. همچنین هویت ۶ نفر از شهروندان ترک آذربایجانی پیرو آیین اهل حق (یارسان) در میان کشتهشدگان احراز شده است. بهگفته این نهاد حقوق بشری، حضور کودکان، زنان و اقلیتهای مذهبی در میان قربانیان نشان میدهد که خشونت اعمالشده محدود به گروه یا قشر خاصی نبوده است.
در بخش دیگری از این گزارش آمده است که هویت دستکم هزار نفر دیگر از کشتهشدگان اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ همچنان در مرحله بررسی و راستیآزمایی قرار دارد. آهراز، قطع ارتباطات، فشارهای امنیتی بر خانوادهها، نبود دسترسی به اسناد رسمی، دفنهای اجباری و تهدید شاهدان را از جمله موانع اصلی در تکمیل این فرآیند عنوان کرده است.
این نهاد حقوق بشری همچنین تأکید کرده که شمار واقعی کشتهشدگان بهمراتب بیش از آماری است که تاکنون امکان احراز هویت آنها فراهم شده است. بر اساس ارزیابیهای آهراز، در موارد متعددی خانوادهها تحت فشار نهادهای امنیتی و قضائی ناچار شدهاند جانباختگان خود را بهعنوان «شهید بسیجی» یا نیروهای وابسته به حکومت ثبت کنند؛ اقدامی که بهگفته این نهاد، به تحریف حقیقت و پنهانسازی ابعاد واقعی کشتار انجامیده است.
رادیو زمانه
