هشدار شدید عباس عراقچی به آمریکا در مورد حمله نظامی
جان گمبريل / آسوشیتدپرس / ۲۱ ژانویه ۲۰۲۶
وزیر امور خارجه ایران روز چهارشنبه پس از سرکوب خونین اعتراضات اخیر، شدیدترین هشدار خود را تاکنون متوجه ایالات متحده کرد و گفت جمهوری اسلامی «در صورت هرگونه حمله مجدد، با تمام توان پاسخ خواهد داد.»
این اظهارات از سوی عباس عراقچی، که دعوت او برای حضور در مجمع جهانی اقتصاد در داووس بهدلیل کشتار معترضان لغو شد، در حالی مطرح میشود که یک ناو هواپیمابر آمریکایی در حال حرکت به سمت خاورمیانه از شرق آسیاست. به نظر میرسد جنگندهها و تجهیزات نظامی آمریکا در منطقه در حال افزایش باشند، چند روز پس از آنکه نیروهای آمریکایی در پی استقرار گسترده در منطقه کارائیب، نیکلاس مادورو، رئیسجمهور ونزوئلا را بازداشت کردند.
در همین حال، یک گروه جداییطلب کرد ایرانی مستقر در عراق اعلام کرد یکی از پایگاههایش هدف حمله پهپادی و موشکی ایران قرار گرفته است. به گفته این گروه، در این حمله دستکم یک عضو آن کشته شد. تهران بلافاصله درباره این حمله اظهار نظر نکرد؛ حملهای که در صورت تأیید، نخستین عملیات برونمرزی ایران از زمان آغاز اعتراضات خواهد بود.
تهدید عراقچی در مقالهای در والاستریت ژورنال
عراقچی این تهدید را در یادداشتی در روزنامه والاستریت ژورنال مطرح کرد. او در این مقاله نوشت: «مرحله خشونتآمیز ناآرامیها کمتر از ۷۲ ساعت طول کشید» و بار دیگر معترضان مسلح را مسئول خشونتها دانست. این در حالی است که ویدئوهایی که با وجود قطعی اینترنت از ایران به بیرون درز کرده، نشان میدهد نیروهای امنیتی بارها با گلوله جنگی به معترضان، که ظاهراً غیرمسلحاند، شلیک کردهاند؛ موضوعی که عراقچی در سخنانش به آن اشاره نکرد.
او نوشت: «بر خلاف خویشتنداری ایران در ژوئن ۲۰۲۵، نیروهای مسلح قدرتمند ما هیچ تردیدی در استفاده از تمام توان خود برای پاسخگویی نخواهند داشت، اگر مورد حمله مجدد قرار بگیریم.» عراقچی در این جمله به جنگ ۱۲ روزه اسرائیل و ایران در ژوئن سال گذشته اشاره کرد و افزود: «این یک تهدید نیست، بلکه واقعیتی است که لازم میدانم آن را آشکارا بیان کنم، چراکه به عنوان دیپلمات و کهنهسرباز، از جنگ بیزارم.»
وی هشدار داد: «یک رویارویی تمامعیار، قطعاً شدید خواهد بود و بسیار طولانیتر از جدول زمانی خیالی است که اسرائیل و همپیمانانش قصد دارند به کاخ سفید القا کنند. چنین جنگی بیتردید سراسر منطقه را درگیر خواهد کرد و بر زندگی مردم عادی در سراسر جهان تأثیر خواهد گذاشت.»
اشاره به توان موشکی ایران
بهگفته ناظران، اظهارات عراقچی اشارهای به توان ایران در عرصه موشکهای کوتاهبرد و میانبرد دارد. در جریان جنگ با اسرائیل، جمهوری اسلامی عمدتاً از موشکهای بالستیک برای هدفگیری استفاده کرد و ذخیره موشکهای کوتاهبرد خود را نگه داشت — سلاحهایی که میتوانند پایگاهها و منافع آمریکا در خلیج فارس را هدف بگیرند. پیشتر محدودیتهایی بر تردد دیپلماتهای آمریکایی به پایگاههای ایالات متحده در کویت و قطر وضع شده است.
در همین حال، کشورهای خاورمیانه، بهویژه دیپلماتهای عرب حوزه خلیج فارس، از رئیسجمهور ترامپ خواستهاند از حمله به ایران خودداری کند. هفته گذشته ایران حریم هوایی خود را بست — اقدامی که بسیاری آن را نشانه انتظار تهران برای یک حمله احتمالی دانستند.
طبق دادههای ردیابی کشتیها، ناو یواساس آبراهام لینکلن، که تا چند روز پیش در دریای چین جنوبی بود، تا روز سهشنبه از تنگه مالاکا – گذرگاه کلیدی میان دریای چین جنوبی و اقیانوس هند – عبور کرده بود.
یک مقام نیروی دریایی آمریکا، که نخواست نامش فاش شود، گفت این ناو هواپیمابر همراه با سه ناوشکن دیگر به سمت غرب حرکت میکنند.
مقامات نظامی آمریکا هنوز بهطور رسمی مقصد گروه ناو را خاورمیانه اعلام نکردهاند، اما موقعیت فعلی آن در اقیانوس هند نشان میدهد تنها چند روز با رسیدن به منطقه فاصله دارد. همزمان، تصاویر منتشرشده از سوی ارتش آمریکا ورود جنگندههای اف-۱۵ای استرایک ایگل به خاورمیانه را نشان میدهد. همچنین نیروهای آمریکایی در منطقه سامانه موشکی هایمارز (HIMARS) — همان سامانهای که اوکراین در جنگ با روسیه در سال ۲۰۲۲ با موفقیت از آن استفاده کرد — را جابجا کردهاند.
ادعای حمله ایران به کردهای مخالف در عراق
گروه موسوم به «ارتش ملی کردستان»، شاخه نظامی «حزب آزادی کردستان» یا پاک (PAK) اعلام کرد ایران یکی از پایگاههای این گروه را در نزدیکی اربیل، در حدود ۳۲۰ کیلومتری شمال بغداد، هدف قرار داده است. این گروه گفت در این حمله یک رزمنده آن کشته شد و ویدیویی از آتشسوزی در تاریکی بامدادی منتشر کرد.
تلویزیون دولتی ایران که در گذشته حملات به این گروه را تأیید کرده بود، این بار حمله را گزارش نکرد.
چند گروه کرد ایرانی مخالف یا جداییطلب—که برخی دارای شاخه نظامیاند—سالهاست در منطقه نیمهخودمختار کردستان عراق پناه گرفتهاند. حضور آنان همواره یکی از عوامل تنش میان دولت مرکزی بغداد و تهران بوده است. گروه پاک نیز پیشتر مدعی شده بود همزمان با آغاز سرکوب اعتراضات، حملاتی را در داخل ایران انجام داده است؛ ادعایی که خبرگزاریهای نیمهرسمی ایران هم درباره آن گزارشی منتشر کردهاند.
افزایش تلفات اعتراضات
به گفته خبرگزاری فعالان حقوق بشر (HRANA) مستقر در آمریکا، شمار کشتهشدگان اعتراضات به دستکم ۴۵۱۹ نفر رسیده است. این نهاد با شبکهای از فعالان در داخل کشور، سالهاست اطلاعات موثقی از اعتراضات در ایران منتشر میکند. خبرگزاری آسوشیتدپرس نتوانسته بهصورت مستقل این آمار را تأیید کند.
این رقم بیش از هر دوره اعتراض یا ناآرامی در ایران طی دهههای گذشته است و یادآور آشوبهای سال ۱۹۷۹ است که به تشکیل جمهوری اسلامی انجامید. اگرچه در روزهای اخیر اعتراضات متوقف شده، اما بیم آن میرود با انتشار تدریجی اطلاعات از کشوری که از ۸ ژانویه تاکنون همچنان تحت قطع اینترنت است، آمار قربانیان افزایش یابد.
آیتالله علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، روز شنبه گفت که اعتراضات منجر به کشته شدن «چند هزار نفر» شده و آمریکا را مقصر دانست. این نخستین بار بود که یکی از مقامات عالیرتبه ایران به گستردگی تلفات اشاره میکرد.
بر اساس گزارش خبرگزاری فعالان حقوق بشر، بیش از ۲۶ هزار و ۳۰۰ نفر نیز بازداشت شدهاند. اظهارات برخی مقامات این نگرانی را برانگیخته که برخی از بازداشتشدگان ممکن است با حکم اعدام روبهرو شوند — مسئلهای که در کنار کشتار معترضان غیرمسلح از جمله دو «خط قرمز» اعلامی دولت آمریکا در تنشهای اخیر بوده است.
