ایران یک کشتی گاز مایع قطر را هدف قرار داد

مها الدهان، مروه رشاد، جاناتان ساول و اندرو میلز
خبرگزاری رویترز / ۷ ژوئیه ۲۰۲۶

چهار منبع آگاه روز سه‌شنبه اعلام کردند یک نفتکش حامل گاز طبیعی مایع (ال‌ان‌جی) قطر هنگام عبور از بخش عمانی تنگه هرمز هدف قرار گرفته و به‌شدت آسیب دیده است. این حادثه پس از گزارش‌هایی رخ داد که حاکی از شلیک موشک از سوی سپاه پاسداران ایران به کشتی‌های عبوری از این آبراه در طول شب بود.

این نخستین بار است که از آغاز جنگ ایران در اواخر فوریه، یک کشتی ال‌ان‌جی متعلق به قطر – که نقش میانجی در مذاکرات میان واشنگتن و تهران را ایفا می‌کند – هدف قرار می‌گیرد.

به گفته یکی از منابع، این کشتی با نام «ال‌رکیات» حامل گاز طبیعی مایع بوده و پس از اصابت در سمت چپ (پورت) خود، پیام اضطراری برای دریافت کمک ارسال کرده است. وی افزود خدمه در سلامت هستند. همچنین گفته شد اتاق موتور دچار آتش‌سوزی شده و مملو از دود است و خدمه قادر به ارزیابی دقیق میزان خسارات بیشتر نبوده‌اند.

این گزارش‌ها بر تداوم خطرات برای کشتیرانی در اطراف تنگه هرمز، با وجود مفاد عبور ایمن در توافق موقت میان واشنگتن و تهران، تأکید دارد. ادعای ایران مبنی بر کنترل این گذرگاه باریک میان خود و عمان – که پیش از درگیری‌ها حدود یک‌پنجم انتقالات نفت جهان از آن عبور می‌کرد – به یکی از مناقشه‌برانگیزترین پیامدهای جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران تبدیل شده است.

یکی از منابع گفت: «اگر اکنون از آب‌های کاملاً امن ایران استفاده کنیم، به این معناست که با ایرانی‌ها طرف هستیم و می‌پذیریم تنگه هرمز تحت کنترل آنهاست. اگر از مسیر آمریکا/عمان عبور کنیم، هدف قرار می‌گیریم.»

او افزود: «آمریکا به شما اجازه عبور می‌دهد، اما اگر در مسیر اتفاقی رخ دهد، می‌گوید تصمیم با خودتان است که ادامه دهید یا بازگردید.»

این منابع به دلیل نداشتن مجوز برای گفت‌وگو با رسانه‌ها، از افشای نام خود خودداری کردند.

کشتی «ال‌رکیات» متعلق به شرکت «نکیلات» (Nakilat) است که با نام شرکت حمل‌ونقل گاز قطر نیز شناخته می‌شود و یکی از بزرگ‌ترین ناوگان‌های حمل ال‌ان‌جی در جهان را اداره می‌کند. داده‌های کشتیرانی LSEG نشان می‌دهد این کشتی آخرین بار در ۱۸ ژوئن موقعیت خود را ارسال کرده و احتمالاً با خاموش بودن سامانه‌های ردیابی در حال حرکت بوده است.

تهدیدهای تازه آمریکا

پیش‌تر پایگاه آکسیوس به نقل از دو مقام آمریکایی گزارش داده بود که سپاه پاسداران دست‌کم دو موشک به سوی کشتی‌های تجاری عبوری از تنگه هرمز در شامگاه دوشنبه شلیک کرده است. به گفته یک مقام آمریکایی، دو کشتی تجاری به‌شدت آسیب دیده‌اند اما تلفات جانی گزارش نشده است.

موقعیت کشتی «ال‌رکیات» (Al Rekayyat) در زمان اصابت، طبق اعلام یکی از منابع، با مختصاتی که در هشدار نهاد امنیت دریایی بریتانیا آمده، مطابقت دارد و نشان می‌دهد این همان کشتی درگیر در آن حادثه بوده است. سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا (UKMTO) اعلام کرد این نفتکش هنگام حرکت به سمت جنوب، در فاصله حدود ۸ مایل دریایی (۱۵ کیلومتر) شرق «لیمه» عمان، از سمت چپ هدف یک پرتابه ناشناس قرار گرفته و دچار آتش‌سوزی شده است. به گفته این نهاد، هیچ تلفات جانی یا پیامد زیست‌محیطی گزارش نشده است.

رویترز نتوانست به‌طور مستقل گزارش آکسیوس را تأیید کند و همچنین مشخص نشد که آیا کشتی «ال‌رکیات» یکی از دو کشتی مورد اشاره در آن گزارش بوده است یا خیر.

شرکت نکیلات، قطر انرژی، دفتر رسانه‌ای بین‌المللی قطر و فرماندهی مرکزی ایالات متحده بلافاصله به درخواست‌ها برای اظهار نظر پاسخ ندادند.

مذاکرات غیرمستقیم میان آمریکا و ایران هفته گذشته بدون هیچ نشانه علنی از پیشرفت به سوی صلحی پایدار پایان یافت؛ این در حالی است که آتش‌بس ۶۰ روزه با هدف ایجاد فرصت برای دیپلماسی و پایان دادن به درگیری‌ها برقرار شده بود.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، روز دوشنبه اعلام کرد ایالات متحده یا با ایران به توافق خواهد رسید یا «کار را تمام خواهد کرد»، و بار دیگر تهدید به اقدام نظامی را مطرح کرد؛ در شرایطی که تهران پس از مراسم تشییع آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی که در حملات اولیه آمریکا و اسرائیل کشته شد، بر موضع خود پافشاری می‌کند.

به گزارش وال‌استریت ژورنال، سپاه پاسداران در آخر هفته از طریق رادیوی دریایی به کشتی‌ها هشدار داده است: «موشک‌ها و پهپادهای ما آماده شلیک به شما هستند.»

سرمایه‌گذاران نیز با دقت تحولات مذاکرات میان آمریکا و ایران درباره سرنوشت کشتیرانی در تنگه هرمز را دنبال می‌کنند و هم‌زمان روند احیای صادرات نفت خلیج فارس را زیر نظر دارند.