اعدام دست‌کم ۱۰۱ نفر در ماه ژوئن در ایران

سازمان حقوق بشر ایران / ۱۵ تیر ۱۴۰۵

دست‌کم ۱۰۱ اعدام در ماه ژوئن؛ بیش از ۳۷۰ اعدام در شش‌ماهه نخست سال میلادی ۲۰۲۶

به‌دنبال موج اعدام زندانیان سیاسی که از ۲۷ اسفندماه ۱۴۰۴ در ایران به‌طور مستمر افزایش یافته بود، با برقراری آتش‌بس در اوایل فروردین‌ماه، مقام‌های جمهوری اسلامی به اجرای احکام اعدام شتاب بیشتری دادند و تنها در ماه ژوئن دست‌کم ۱۰۱ نفر را اعدام کردند. بدین ترتیب، شمار اعدام‌های ثبت‌شده در شش‌ماهه نخست سال میلادی به دست‌کم ۳۷۰ نفر رسیده است؛ از جمله ۹ زن، ۱۱ شهروند افغانستان، دو شهروند عراق، ۳۳ بلوچ، ۲۵ کُرد و ۹ عرب.

سازمان حقوق بشر ایران هشدار می‌دهد که موج اعدام‌ها در ماه‌های آینده تشدید خواهد شد و از جامعه جهانی می‌خواهد وضعیت حقوق بشر در ایران، به‌ویژه موج جاری اعدام‌ها، را در هرگونه گفت‌وگو با مقامات جمهوری اسلامی در اولویت دستور کار خود قرار دهد.

محمود امیری‌مقدم، مدیر این سازمان، گفت: «دولت‌های متعهد به مبانی حقوق بشر باید توقف اجرای مجازات اعدام را یکی از شروط اصلی هرگونه توافق با جمهوری اسلامی قرار دهند. اتحادیه اروپا و متحدانش می‌توانند و باید نقشی تعیین‌کننده در توقف اعدام‌ها در ایران ایفا کنند.»
براساس داده‌های بخش آمار سازمان حقوق بشر ایران، جمهوری اسلامی در ماه ژوئن دست‌کم ۱۰۱ نفر را اعدام کرده است. بدین‌ترتیب شمار اعدام‌ها در شش ماه نخست سال جاری میلادی به دست‌کم ۳۷۰ مورد می‌رسد. این سازمان همچنین گزارش‌هایی درباره بیش از ۴۰۰ مورد اعدام دریافت کرده است که صحت آنها تأیید نشده‌اند و درنتیجه در این آمار گنجانده نمی‌شوند. سازمان حقوق بشر ایران تنها مواردی را در آمار خود لحاظ می‌کند که دارای مستندات کافی باشند یا دست‌کم دو منبع مستقل آن را تأیید کنند.

نگاهی به اعدام‌ها در شش‌ماهه نخست سال ۲۰۲۶

▪️دست‌کم ۳۷۰ نفر اعدام شدند.
▪️تنها ۵۳ مورد، معادل ۱۴درصد از اعدام‌های ثبت‌شده، از منابع رسمی اعلام شدند. ۳۱۷ اعدام دیگر را سازمان حقوق بشر ایران از  دست‌کم دو منبع مستقل احراز کرده است.
▪️۱۸۸ نفر از اعدام‌شدگان به اتهام قتل به قصاص نفس محکوم شده بودند.
▪️۱۱۷ نفر به اتهام جرائم مرتبط با مواد مخدر به اعدام محکوم شده بودند.
▪️۵۵ نفر با اتهامات مرتبط با امنیت ملی اعدام شدند. از این میان، ۱۸ نفر معترض، ۱۳ نفر زندانی سیاسی وابسته به گروه‌های مخالف ممنوعه، ۱۲ نفر با اتهام جاسوسی یا همکاری با دولت‌های خارجی، ۷ نفر به اتهام سرقت مسلحانه، ۲ نفر با اتهام عضویت در داعش اعدام شدند و اتهام‌های ۳ نفر دیگر نیز نامشخص است.
▪️۹ نفر به اتهام تجاوز به عنف اعدام شدند.
▪️۹ نفر از اعدام‌شدگان زن بودند (۵ نفر به اتهام قتل و ۴ نفر به اتهام جرائم مرتبط با مواد مخدر).
▪️در میان اعدام‌شدگان ۱۱ شهروند افغانستان، ۲ شهروند عراق، ۳۳ بلوچ، ۲۵ کُرد و ۹ عرب بودند.
اعدام زندانیان سیاسی در سایه جنگ

کمتر از سه هفته پس از آغاز جنگ در ۹ اسفند ۱۴۰۴، جمهوری اسلامی موجی از اعدام زندانیان سیاسی را آغاز کرد که در ۳۰ سال گذشته بی‌سابقه بوده است. بین ۲۷ اسفند ۱۴۰۴ تا ۲۶ خرداد ۱۴۰۵، مقامات جمهوری اسلامی اعدام ۲۱ معترض (۲۰ نفر در ارتباط با اعتراضات سراسری دی‌ماه ۱۴۰۴ و یک نفر در ارتباط با اعتراضات «زن، زندگی، آزادی»)، ۱۳ زندانی سیاسی وابسته به گروه‌های مخالف ممنوعه و ۱۰ نفر متهم به جاسوسی (۸ نفر با اتهام جاسوسی یا همکاری با اسرائیل و/یا ایالات متحده و ۲ نفر با اتهام همکاری با یک کشور عربی نامشخص) را اعلام کردند.

معترضان اعدام‌شده در ارتباط با اعتراضات سراسری دی‌ماه ۱۴۰۴ عبارت‌اند از: صالح محمدی، سعید داودی و مهدی قاسمی، امیرحسین حاتمی، محمدامین بیگلری و شاهین واحدپرست کلور، علی فهیم، امیرعلی میرجعفری، عرفان کیانی، ساسان آزادوار، ابراهیم دولت‌آبادی‌نژاد، مهدی رسولی و محمدرضا میری، محمد عباسی، عباس اکبری فیض‌آبادی، اشکان ملکی و مهرداد محمدی‌نیا، فتح‌الله آوری، جواد زمانی و ابوالفضل سعیدی.

همچنین، محراب عبدالله‌زاده از معترضان کُرد «زن، زندگی، آزادی»، نیز در این دوره اعدام شد.

زندانیان سیاسی اعدام‌شده وابسته به گروه‌های مخالف ممنوعه عبارت‌اند از: محمد تقوی سنگدهی و اکبر دانشورکار، پویا قبادی و بابک علیپور، وحید بنی‌عامریان و ابوالحسن منتظر، محمد (نیما) معصوم‌شاهی و حامد ولیدی، سلطانعلی شیرزادی فخر، عامر رامش، عبدالجلیل شه‌بخش، رامین زله و کریم معروف‌پور.

افراد اعدام‌شده با اتهام جاسوسی و همکاری عبارت‌اند از: کوروش کیوانی، مهدی فرید، یعقوب کریم‌پور و ناصر بکرزاده، عرفان شکورزاده، احسان افراشته، علی نادر العبیدی و فاضل شیخ کریم، مجتبی کیان و غلامرضا خانی‌ شکرآب.