کانون نویسندگان ایران؛ درگذشت شهرنوش پارسی‌پور

شهرنوش پارسی‌پور داستان‌نویس، مترجم، پژوهشگر فرهنگی و عضو دیرین کانون نویسندگان ایران در ۸۱ سالگی درگذشت.

پارسی‌پور عمر پربار خود را به ستیز بی‌امان با سانسور و سرکوب گذراند. او که در سال ۱۳۲۴ در تهران به دنیا آمده بود بعد از گذراندن تحصیلات ابتدایی و متوسطه در شهر آبادان و در تهران مستقر شد. در سال ۱۳۵۲ در رشته‌ی علوم اجتماعی از دانشگاه تهران فارغ‌التحصیل شد و به عنوان تهیه‌کننده در رادیو‌تلویزیون ملی ایران آغاز به کار کرد. اما دیری نپایید که در اعتراض به اعدام خسرو گلسرخی و کرامت‌الله دانشیان و دستگیری غلامحسین ساعدی استعفای خود را نوشت و به دنبال آن مدت چند هفته به زندان ساواک افتاد.

پارسی‌پور بعد از آزادی برای ادامه تحصیل به فرانسه رفت و در همان ایام نخستین رمان خود را در ایران با نام «سگ و زمستان بلند» منتشر کرد. او اندکی پس از انقلاب تحصیلات خود در رشته زبان و فرهنگ چینی را نیمه تمام گذاشت و پس از بازگشت به کشور به فعالیت در کانون نویسندگان ایران پرداخت. دو مجموعه داستان «تجربه‌های آزاد» و «آویزه‌های بلور» در همین دوره به قلم او منتشر شد.

پارسی‌پور بعد از بازگشتی کوتاه به فرانسه دوباره به ایران آمد و تا پایان دوره‌ی دوم فعالیت کانون نویسندگان ایران در کنار هموندان خود به فعالیت پرداخت. او در سال ۱۳۶۰ به دلیل در اختیار داشتن نشریات سیاسی همراه مادرش به زندان افتاد و طرح دو رمان «طوبی و معنای شب» و «زنان بدون مردان» را در زندان نوشت.

پارسی‌پور بعد از آزاد شدن از زندان به شغل کتابفروشی روی آورد و در عین حال با چاپ همین دو رمان به شهرت رسید. در همین حال انتشار «زنان بدون مردان» به مذاق سرکوبگران خوش نیامد و پس از ایجاد بلوای خیابانی نویسنده را با جرم نوشتن یک رمان روانه‌ی زندان کرد. او پس از آزادی از زندان دوباره در کنار یاران کانونی‌اش قرار گرفت و بیانیه ۱۳۴ نویسنده را امضا کرد، سپس به دلیل ممنوعیت از کار در کشور خودش ناگزیر بار مهاجرت بر دوش کشید و جلای وطن کرد.

پارسی‌پور در سال‌های غربت نیز همواره جانب مخالفت با سانسور و سرکوب را واننهاد و از هر فرصتی برای بیان عقاید آزادی‌خواهانه‌ی خویش استفاده کرد. او بهای استقلال خویش از منابع قدرت را با فقر و کار سخت پرداخت کرد و در همین بین کارنامه‌ای درخور مشتمل بر هفت رمان، چهار مجموعه داستان، سه کتاب جستار و اتوبیوگرافی، ۹ اثر ترجمه و انبوهی جستار و مقاله و داستان در نشریات درون و بیرون مرز از خود به یادگار گذاشت.

او در مقام بازیگر در چند فیلم سینمایی ظاهر شد که یکی از آن‌ها با نام «زنان بدون مردان» که بر اساس رمان خود او به کارگردانی شیرین نشاط ساخته شده بود، جایزه‌ی اصلی جشنواره‌ی ونیز را به دست آورد.

آثار پارسی‌پور به زبان‌های مختلف ترجمه شده و با استقبال مخاطبان مواجه شد و برای کتاب «زنان بدون مردان» نامزد دریافت جایزه بوکر شده است.

پارسی‌پور روز ۱۲ تیر ۱۴۰۵ در اثر عارضه‌ی قلبی و مغزی در بیمارستانی در شهر سان‌فرانسیسکو دیده از جهان فروبست.

کانون نویسندگان ایران ضایعه‌ی درگذشت این نویسنده‌ی توانا را به خانواده، دوستداران و علاقه‌مندان مستقل فرهنگ و ادبیات تسلیت می‌گوید.

کانون نویسندگان ایران
۱۴ تیر ۱۴۰۵