ونس برای مذاکراه با ایران به سوئیس سفر کرد

باراک راوید / آکسیوس

معاون رئیس‌جمهور، جی.دی. ونس، روز شنبه پیش از آغاز دور نخست مذاکرات با ایران که انتظار می‌رود روز یکشنبه در پیست اسکی بورگن‌اشتوک برگزار شود، به سوئیس سفر کرد.

اهمیت موضوع: این نخستین دور گفت‌وگوهای مستقیم میان ایالات متحده و ایران از زمان نشست اسلام‌آباد در ماه آوریل گذشته است. هدف از این مذاکرات، آغاز یک دوره ۶۰ روزه گفت‌وگوهای هسته‌ای عنوان شده است.

انتظار می‌رود این مذاکرات در حالی برگزار شود که ایران روز شنبه اعلام کرد در واکنش به نقض آتش‌بس لبنان از سوی اسرائیل، تنگه هرمز را خواهد بست. با توجه به این شرایط، احتمال فروپاشی مذاکرات در هر لحظه وجود دارد.

ونس روز شنبه پیش از ترک واشنگتن به خبرنگاران گفت: «امیدوارم بتوانیم در موضوع هسته‌ای پیشرفت کنیم و در موضوع آتش‌بس لبنان نیز به پیشرفت‌هایی دست یابیم. این دو موضوع اصلی هستند که تمرکز ما بر آن‌ها خواهد بود.»

جزئیات خبر: استیو ویتکاف و جرد کوشنر، نمایندگان کاخ سفید، صبح شنبه وارد سوئیس شدند.

ساعاتی بعد در همین روز، هیأتی ایرانی به ریاست محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، و عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، نیز وارد سوئیس شدند.

نخست‌وزیران پاکستان و قطر به همراه فرمانده ارشد نظامی پاکستان نیز برای ایفای نقش میانجی در سوئیس حضور دارند. همچنین مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی نیز در این مذاکرات شرکت خواهد کرد.

ونس روز شنبه اعلام کرد که این مذاکرات «چند روز» به طول خواهد انجامید و او «برای یک یا دو روز» در محل باقی خواهد ماند.

وی افزود که هدف از دور نخست، «ایجاد چارچوب و ساختار واقعی مذاکرات» است.

او همچنین اشاره کرد که گفت‌وگوهای سطح کارشناسی توسط متخصصان فنی نیز برگزار خواهد شد که ممکن است پس از پایان دور نخست مذاکرات سطح بالا، در سوئیس ادامه یابد.

نکته قابل توجه: دو منبع منطقه‌ای آگاه اعلام کردند ایالات متحده مایل است دور نخست مذاکرات با دعوت ایران از بازرسان سازمان ملل برای بازدید از تأسیسات هسته‌ای‌اش — که توسط آمریکا و اسرائیل بمباران شده‌اند — به پایان برسد. آخرین بازدید از این دست پیش از جنگ قبلی در ژوئن ۲۰۲۵ انجام شده بود.

در مقابل، ایالات متحده آمادگی دارد دسترسی ایران به بخشی از دارایی‌های مسدودشده‌اش را فراهم کند — که با یک حساب ۶ میلیارد دلاری در قطر آغاز می‌شود.

به گفته این منابع، ایران می‌تواند از این منابع برای خرید کالاهای بشردوستانه استفاده کند.

آنچه باید زیر نظر داشت: روز شنبه و پیش از آغاز مذاکرات، اسرائیل و حزب‌الله اعلام کردند که بار دیگر به آتش‌بس متعهد شده‌اند. با این حال، چنین اعلام‌هایی معمولاً دوام کوتاهی داشته‌اند. آتش‌بس مشابهی روز جمعه ظرف چند ساعت فروپاشید.

ونس اذعان کرد که وضعیت لبنان می‌تواند روند مذاکرات را مختل کند، اما تأکید کرد که مارکو روبیو، وزیر امور خارجه، در حال مدیریت تلاش‌ها برای کاهش تنش است.

ونس گفت: «با وجود تیترهای خبری، وضعیت در واقع در حال بهبود است و تا حدی از شدت تنش‌ها کاسته شده است. این موضوعی است که باید به‌طور مستمر مدیریت کنیم تا اطمینان حاصل شود که هم اسرائیل و هم لبنان در امنیت و ثبات هستند.»