واکنش برخی ایرانیان به توافق ایران و آمریکا

فرناز فصیحی / نیویورک تایمز / ۱۵ ژوئن ۲۰۲۶

بسیاری از ایرانیان روز یکشنبه پس از اطلاع از اینکه کشورشان با ایالات متحده به توافقی دست یافته که در نهایت می‌تواند به جنگ پایان دهد، ترکیبی از احساسات آسودگی و باورنکردن را ابراز کردند.

افکار عمومی ایران ماه‌ها در بلاتکلیفی به سر می‌برد، چرا که درگیری‌های پراکنده در سراسر خاورمیانه، آتش‌بس لرزانی را که دو طرف در ماه آوریل با آن موافقت کرده بودند، تهدید می‌کرد. روز یکشنبه، مردم عادی سرانجام اخبار قاطعی دریافت کردند: توافقی برای توقف درگیری‌ها حاصل شده است.

ایرانیان در مصاحبه‌ها و در گروه‌های گفت‌وگو در شبکه‌های اجتماعی، طیف وسیعی از احساسات را نسبت به این توافق برای پایان دادن به جنگی ابراز کردند که هزاران نفر را در سراسر منطقه به کام مرگ کشاند و برای میلیون‌ها نفر دیگر، زیان‌های هنگفت بدون هیچ دستاوردی به همراه داشت.

روشنک، یکی از ساکنان تهران، تلفنی گفت: «پس هدف از این جنگ چه بود؟ دقیقاً چه چیزی برای ما به ارمغان آورد؟» او به دلیل ترس از تلافی، تنها با نام کوچک خود موافقت کرد که شناسایی شود.

او افزود: «راستش را بخواهید، ما خیلی خوشحالیم که تمام شده است.»

سارا، ۵۴ ساله و اهل تهران که او نیز خواستار پنهان ماندن بخشی از هویت خود بود، در پیامکی گفت که باور کردن این خبر برایش سخت است، زیرا بارها شنیده بود که توافق نزدیک است، اما در نهایت منجر به بمب‌های بیشتری شد.

او نوشت: «آیا این واقعی است؟ آیا آنها جدی هستند؟»

برای گروه‌های اپوزیسیون ایرانی و برخی از اعضای جامعه مهاجران ایرانی که امیدوار بودند این جنگ باعث سرنگونی جمهوری اسلامی شود، این توافق هم یک ناامیدی بود و هم مواجهه با واقعیت.

بهنام امینی، فعال سیاسی سلطنت‌طلب در واشنگتن که از جنگ علیه ایران حمایت کرده است، در پستی در شبکه‌های اجتماعی به شدت از آقای ترامپ انتقاد کرد. او گفت که رئیس‌جمهور نشان داده است که تمایل دارد برای منافع خود، متحدان و اعضای خانواده‌اش، «روی خون هزاران ایرانی سرپوش بگذارد».

در ایران، اقلیتی در میان جناح سیاسی تندرو — کسانی که از نظر ایدئولوژیک به هر قیمتی خواهان نابودی اسرائیل و جنگ با ایالات متحده هستند — خشم خود را علیه عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، و ژنرال محمدباقر قالیباف، مذاکره‌کننده ارشد و رئیس مجلس، سرازیر کردند.

در تجمع‌هایی که در آخر هفته در تهران و دیگر شهرها برگزار شد، جمعیت تندروها با سر دادن شعارهای «مرگ بر عراقچی» و «مرگ بر هر کسی که سازش کند، چه وزیر باشد چه ژنرال»، هر دو نفر را هدف قرار دادند. در تلویزیون دولتی که تحت کنترل تندروهاست، پوشش خبری کاملاً علیه این توافق بود و توافق‌نامه ۱۴ ماده‌ای را به عنوان تسلیم شدن ایران در برابر آقای ترامپ جلوه دادند.

مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، این حملات را محکوم کرده و خواستار وحدت شده است. او روز یکشنبه در تلاشی برای آرام کردن منتقدان گفت که هیچ تصمیم بزرگی بدون رایزنی نزدیک و تایید آیت‌الله مجتبی خامنه‌ای اتخاذ نشده است.

به گزارش رسانه‌های دولتی ایران، آقای پزشکیان گفت: «امروز بزرگ‌ترین چالش ما، تلاش‌های کسانی است که سعی در تفرقه افکنی در جامعه ما دارند؛ موضوعی که دشمنان ما از نزدیک نظاره‌گر آن هستند. شما نمی‌توانید نظرات شخصی خود را به عنوان مطالبات جامعه بزرگتر مطرح کنید.»