عراقچی: توافق «هرگز تا این اندازه نزدیک نبوده است»

باراک راوید / آکسیوس

عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، روز جمعه اعلام کرد که دستیابی به توافق با ایالات متحده برای تمدید آتش‌بس، بازگشایی تنگه هرمز و آغاز مذاکرات درباره برنامه هسته‌ای ایران «هرگز تا این اندازه نزدیک نبوده است».

اهمیت موضوع: اظهارات عراقچی در شبکه اجتماعی ایکس، مثبت‌ترین موضع‌گیری تهران تاکنون درباره چشم‌انداز دستیابی به توافق در روزهای آینده محسوب می‌شود و به نظر می‌رسد با هدف جلوگیری از فروپاشی توافق در بحبوحه رقابت برای شکل‌دهی به روایت‌های رسانه‌ای پیرامون آن مطرح شده است.

▪️شهباز شریف، نخست‌وزیر پاکستان که یکی از میانجی‌های کلیدی میان آمریکا و ایران به شمار می‌رود، نیز در ایکس نوشت: متن نهایی و مورد توافقِ «تفاهم صلح» تدوین شده است و پاکستان در حال همکاری با طرف‌ها برای گام‌های بعدی است.

تحولات اخیر: دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، که پیش‌تر در همان روز نسبت به گزارش‌های رسانه‌های دولتی ایران درباره مفاد توافق واکنش تندی نشان داده بود، در گفت‌وگویی کوتاه با آکسیوس اظهار کرد که پست عراقچی را «بسیار مثبت» ارزیابی می‌کند.

▪️ترامپ گفت که خواستار شفاف‌سازی عمومی درباره گزارش‌های رسانه‌های دولتی ایران شده است؛ گزارش‌هایی که مدعی بودند ایران بلافاصله پس از امضای توافق به میلیاردها دلار از دارایی‌های مسدودشده خود دست خواهد یافت.

▪️وی همچنین ادعا کرد که ایران به‌طور خصوصی «به‌خاطر انتشار اطلاعات نادرست عذرخواهی کرده است»، هرچند نحوه انتقال چنین پیامی مشخص نیست. رئیس‌جمهور آمریکا افزود که همچنان معتقد است توافق می‌تواند تا پایان هفته یا روز دوشنبه امضا شود.

مواضع طرف‌ها: عراقچی نوشت: «یادداشت تفاهم اسلام‌آباد هرگز تا این اندازه به نهایی شدن نزدیک نبوده است. تا زمان تکمیل نهایی آن، رسانه‌ها باید از گمانه‌زنی درباره محتوای آن خودداری کنند. در چارچوب رویکرد مسئولانه و شفاف ما، تمامی جزئیات در زمان مناسب با افکار عمومی در میان گذاشته خواهد شد.»

▪️بین اظهارات پس از آن مطرح شد که ترامپ در شبکه «تروث سوشال» نوشت: «شرایطی که ایران فاش کرده... هیچ ارتباطی با مفاد توافقی که به‌صورت مکتوب مورد توافق قرار گرفته، ندارد.»

▪️ترامپ همچنین نوشت: «طرف‌هایی بسیار بی‌افتخار برای مذاکره هستند. با آن‌ها چیزی به نام مذاکره با حسن نیت وجود ندارد» و افزود: «باید خیلی سریع خودشان را جمع‌وجور کنند!»

▪️شریف نیز اعلام کرد بازیگرانی که «به دنبال تخریب توافق صلح هستند» در حال اجرای کارزار انتشار اطلاعات نادرست‌اند، اما تأکید کرد که «صلح هرگز تا این اندازه نزدیک نبوده است.»

پشت‌پرده: پس از آن‌که ترامپ روز پنج‌شنبه اعلام کرد توافق نهایی شده و ممکن است آخر هفته امضا شود، تهران اعلام کرد که هنوز «تصمیم نهایی» اتخاذ نکرده است.

▪️دو منبع به آکسیوس گفتند که تا عصر پنج‌شنبه، این توافق در سطوح عالی در ایران تأیید شده، اما به احتمال زیاد هنوز به تأیید رهبر جمهوری اسلامی، مجتبی خامنه‌ای، نرسیده است.

▪️گزارش‌های رسانه‌ای ایران موجب انتقاد جریان‌های تندرو از ترامپ و تمسخر از سوی دموکرات‌ها شد؛ دموکرات‌هایی که مدعی شدند این توافق در بهترین حالت، بازسازی توافق سال ۲۰۱۵ دوران ریاست‌جمهوری باراک اوباما است.

▪️در حالی که هر دو طرف اکنون از نزدیک بودن توافق سخن می‌گویند، تلاش‌ها برای شکل‌دهی به روایت رسانه‌ای پیرامون آن می‌تواند مانعی بر سر راه امضای نهایی باشد.

جزئیات کلیدی: مهم‌ترین اختلاف میان روایت‌های ایران و آمریکا درباره توافق، به سرنوشت میلیاردها دلار دارایی مسدودشده ایران مربوط می‌شود.

▪️ایران مدعی است این منابع مالی بلافاصله آزاد خواهند شد، در حالی که آمریکا می‌گوید این اقدام تنها در ازای امتیازات هسته‌ای صورت می‌گیرد.

▪️جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، تأکید کرد که «منافع اقتصادی» تنها در صورتی محقق خواهد شد که «ایران به تعهدات خود عمل کند» و از منتقدانی که بر اساس «پست‌های شبکه‌های اجتماعی با منابع نامشخص» به توافق حمله می‌کنند، انتقاد کرد.