قطعنامه شورای حکام آژانس انرژی اتمی درباره ایران

خبرگزاری رویترز

هیئت حکام ۳۵ عضوی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، سازمان نظارت هسته‌ای سازمان ملل، روز چهارشنبه قطعنامه‌ای با حمایت آمریکا به تصویب رساند که بر اساس آن از ایران می‌خواهد ذخایر باقی‌مانده اورانیوم غنی‌شده خود را اعلام کرده و به بازرسان اجازه دهد آن‌ها را تأیید کنند. این اقدام می‌تواند مذاکرات واشنگتن با تهران را با پیچیدگی‌های جدیدی روبه‌رو سازد.

این تحول در فاصله چند ساعتی از تبادل حملات نظامی میان آمریکا و ایران رخ داد؛ پس از آنکه دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، اعلام کرد ایران یک هلیکوپتر آپاچی آمریکایی را در نزدیکی تنگه هرمز سرنگون کرده است.

حملات اسرائیل و آمریکا در ژوئن سال گذشته، تأسیسات غنی‌سازی اورانیوم ایران را منهدم کرد یا به شدت آسیب زد، اما بر اساس ارزیابی‌های موجود، بخش بزرگی از اورانیوم غنی‌شده تولیدشده در این تأسیسات، از جمله موادی که به درجه خلوص نزدیک به سطح تسلیحاتی رسیده بودند، از آن حملات جان سالم به در برده است.

تاکنون ایران آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را از سرنوشت این مواد مطلع نکرده و اجازه نداده بازرسان آژانس برای بررسی به مناطق بمباران‌شده بازگردند. آمریکا پیشگام تصویب این قطعنامه بود، اما ایران آن را «سرپوش گذاشتن بر تجاوز نظامی» می‌نامد، به این دلیل که پیش از حملات، بازرسان دسترسی داشتند.

متن قطعنامه‌ای که از سوی آمریکا، بریتانیا، فرانسه و آلمان ارائه شده بود، با ۲۱ رأی موافق، ۳ رأی مخالف و ۱۰ رأی ممتنع به تصویب رسید. به گفته دیپلمات‌های حاضر در نشست غیرعلنی، روسیه، چین و نیجر به این قطعنامه رأی مخالف دادند و ونزوئلا اجازه مشارکت در رأی‌گیری را نداشت.

کاظم غریب‌آبادی، معاون وزیر امور خارجه ایران، پیش از رأی‌گیری هیئت حکام در پست خود در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «حملات رژیم صهیونیستی و آمریکا به تأسیسات هسته‌ای ایران، فعالیت‌های نظارتی را متوقف کرد و بازرسان آژانس را به دلایل امنیتی مجبور به ترک ایران نمود.»

غریب‌آبادی افزود: «حالا آمریکا می‌کوشد پیامدهای حمله غیرقانونی خود را به پرونده‌ای علیه جمهوری اسلامی ایران تبدیل کند.»

هیئت نمایندگی ایران در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی پیش‌تر به هیئت حکام هشدار داده بود در «مسیر پیش رو محتاطانه» عمل کند. ایران همواره نسبت به قطعنامه‌های صادره علیه خود واکنش تندی نشان داده و در پاسخ به موارد پیشین، یا فعالیت‌های اتمی خود را تشدید کرده یا همکاری با آژانس را کاهش داده است.

قطعنامه از ایران می‌خواهد «اطلاعات کامل درباره موجودی مواد هسته‌ای را در اختیار آژانس قرار دهد» و دسترسی لازم برای تأیید آن را «بدون تأخیر» فراهم کند.

آمریکا و ایران در حال مذاکراتی هستند که هدف آن‌ها تمدید آتش‌بس و هموار کردن مسیر برای مذاکرات گسترده‌تر درباره مسائلی از جمله برنامه هسته‌ای ایران است.

مذاکرات از همان ابتدا پرتنش به نظر می‌رسند

ترامپ نشانه‌هایی از بی‌صبری نسبت به روند مذاکرات نشان داد؛ او ماه‌هاست بارها تکرار کرده که دو طرف به توافق اولیه نزدیک هستند.

ترامپ در پستی در شبکه‌های اجتماعی روز چهارشنبه نوشت: «ایران فقط حرف می‌زند و عمل نمی‌کند. آن‌ها برای مذاکره بر سر توافقی که می‌توانست برایشان بسیار سودمند باشد، خیلی وقت تلف کردند. حالا باید بهای آن را بپردازند!!!»

ترامپ تأکید کرده ایران نباید توانایی تولید سلاح هسته‌ای داشته باشد و ایران نیز اعلام کرده هرگز چنین قصدی ندارد.

یکی از اهداف کلیدی ترامپ، خروج اورانیوم غنی‌شده از ایران است؛ به‌ویژه ۴۴۰.۹ کیلوگرم اورانیومی که تا سطح خلوص ۶۰ درصد غنی شده ـ فاصله‌ای کوتاه تا سطح ۹۰ درصد که درجه تسلیحاتی محسوب می‌شود. آژانس بین‌المللی انرژی اتمی تخمین می‌زند ایران تا پیش از اولین حملات اسرائیل در ۱۳ ژوئن سال گذشته این میزان اورانیوم داشته است.

بر اساس معیار آژانس، این مقدار، در صورت غنی‌سازی بیشتر، برای ساخت ۱۰ بمب هسته‌ای کافی است. میزان باقی‌مانده آن در حال حاضر نامشخص است.