iran-emrooz.net | Sat, 30.05.2026, 7:00

سامر سعید و آنات پلد
وال‌استریت ژورنال/ ۲۹ مه ۲۰۲۶

امارات متحده عربی از همان روزهای نخست جنگ و تا یک روز پس از اعلام آتش‌بس آوریل، ده‌ها حمله هوایی علیه ایران انجام داد. افراد آگاه از این موضوع می‌گویند این سطح از مشارکت، عمیق‌تر از آن چیزی است که پیش‌تر از نقش امارات در کمپین هوایی به رهبری آمریکا و اسرائیل شناخته شده بود.

گستردگی این حملات، شواهد بیشتری است از اینکه امارات هرچه بیشتر آمادگی دارد تا از آنچه منافع راهبردی خود می‌داند دفاع کند؛ رویکردی که این کشور را از برخی همسایگانش در منطقه خلیج فارس متمایز می‌کند، چرا که آن‌ها موضعی بسیار محتاطانه‌تر در برابر تهدید ایران در پیش گرفته‌اند.

این حملات در هماهنگی با آمریکا و اسرائیل — که هر دو اطلاعات لازم را فراهم کردند — انجام شد. بر اساس گفته برخی از این افراد، اهداف مورد حمله شامل جزایر قشم و ابوموسی در تنگه هرمز، بندرعباس، پالایشگاه نفت جزیره لاوان در خلیج فارس و مجتمع پتروشیمی عسلویه بوده است.

برخی از این حملات در پاسخ به تهاجم ایران به زیرساخت‌های نفت و گاز امارات، متوجه تأسیسات انرژی ایران بوده است. حمله به عسلویه که با همکاری اسرائیل صورت گرفت، با واکنش بین‌المللی گسترده‌ای روبرو شد و آمریکا را واداشت از اسرائیل بخواهد حملات به تأسیسات انرژی را متوقف کند.

کشورهای حوزه خلیج فارس پیش از آغاز جنگ اعلام کرده بودند که اجازه استفاده از حریم هوایی یا پایگاه‌هایشان برای حملات را نخواهند داد. اما برخی پس از شروع جنگ و پس از آنکه ایران با پرتاب موشک و پهپاد به مراکز جمعیتی، زیرساخت‌های انرژی و فرودگاه‌های کشورهای خلیج فارس واکنش نشان داد تا هزینه سیاسی و اقتصادی این درگیری را بالا ببرد، رویکردشان را تغییر دادند.

امارات بیشترین آسیب را از این حملات متحمل شد؛ ایران بیش از ۲۸۰۰ موشک و پهپاد به این کشور شلیک کرد که به مراتب بیشتر از هر کشور دیگری، از جمله اسرائیل، بود.

دامنه واکنش تهاجمی امارات بر شکاف‌های درون خلیج فارس افزود. در اوایل آوریل، عربستان سعودی به آمریکا شکایت برد که حملات امارات خطر قرار گرفتن تأسیسات انرژی منطقه‌ای در تیررس ایران را افزایش می‌دهد، امری که می‌تواند قیمت نفت را جهش‌وار بالا ببرد و بازارهای جهانی را تکان دهد. عربستان خواستار آن بود که آمریکا بر امارات فشار بیاورد تا حملات تلافی‌جویانه را متوقف کرده و به تلاش‌های دیپلماتیک کشورهای منطقه بپیوندد.

امارات ایران را مسئول می‌داند

وزارت امور خارجه امارات در این باره اعلام کرد: «امارات متحده عربی ایران را به تمامی مسئول این حملات تروریستی و پیامدهای آن می‌داند.» عربستان سعودی و دفتر نخست‌وزیر اسرائیل به درخواست اظهارنظر پاسخ ندادند. کاخ سفید نیز از اظهارنظر خودداری کرد.

عربستان سعودی که با حملات کمتر و کم‌آسیب‌تری از سوی ایران روبرو بوده، به طور علنی این حملات را محکوم کرده، اما رویکردی کمتر تقابلی در پیش گرفته و تلاش کرده از طریق دیپلماسی به حل این بحران کمک کند.

رئیس امارات، شیخ محمد بن زاید، در جریان جنگ از ولیعهد عربستان سعودی، محمد بن سلمان، به خاطر امتناع وی از مشارکت در اقدامات نظامی هماهنگ علیه ایران ناراضی شد.

حمله پهپادی ایران به دوبی

این نارضایتی‌ها بر شکاف رو به گسترش میان دو قدرت خلیج فارس افزود؛ دو کشوری که پیش‌تر نیز در دو سوی مخالف درگیری‌های سودان و یمن بر سر نفوذ در دریای سرخ با یکدیگر رقابت داشتند. امارات در آوریل از اوپک خارج شد و با ترک این گروه به رهبری عربستان، اعلام کرد پیوندهای امنیتی خود با آمریکا و اسرائیل را تعمیق خواهد بخشید.

امارات علاوه بر حملات نظامی، از پیش‌نویس قطعنامه‌ای در سازمان ملل پشتیبانی کرد که در صورت لزوم استفاده از زور را برای شکستن کنترل ایران بر تنگه راهبردی هرمز مجاز می‌شمرد.

امارات همچنین به منافع مالی ایران ضربه زد؛ مدارس و باشگاه‌های مرتبط با تهران در دبی را تعطیل کرد و از صدور ویزا و حق ترانزیت برای شهروندان ایرانی خودداری نمود. این اقدامات شریان اقتصادی‌ای را که امارات سال‌هاست در دوران تحریم‌های سنگین غربی برای ایران فراهم آورده، تنگ‌تر کرد.

ایران در پاسخ بارها امارات را به پیوستن به کمپین آمریکا و اسرائیل متهم کرده است.

امارات دیرزمانی است که در عرصه سیاست خارجی آمادگی بالایی برای پذیرش ریسک دارد و برای پیشبرد منافعش در منطقه از قدرت نظامی بهره می‌برد. در سال‌های اخیر این کشور در یک سلسله عملیات طراحی‌شده برای پیشی گرفتن از رقبای منطقه‌ای، سلاح به شبه‌نظامیان سودان و لیبی فرستاده و مزدور به یمن اعزام کرده است.

هنوز روشن نیست که آیا این کشور توان بازدارندگی در برابر دشمنی بزرگ‌تر و نزدیک‌تر مانند ایران را دارد یا نه. حملات امارات در مقایسه با بیش از ۲۰۰۰۰ ضربه‌ای که آمریکا و اسرائیل وارد کردند، عمدتاً جنبه نمادین داشت.

موضع تهاجمی امارات این خطر را به همراه دارد که این کشور در دوره‌ای که روابطش با ایران می‌تواند برای مدت طولانی پرتنش باشد، هدف بزرگ‌تری بشود. در اوایل مه، ایران پس از آنکه نیروی دریایی آمریکا عملیاتی را برای شکستن کنترل ایران بر تنگه هرمز آغاز کرد، یک بندر مهم نفتی امارات در امارت فجیره را مورد حمله قرار داد. اخیراً نیز پهپادی که از عراق — خانه شبه‌نظامیان قدرتمند طرفدار ایران که در جریان جنگ فعال بوده‌اند — پرتاب شده بود، در نزدیکی نیروگاه هسته‌ای امارات اصابت کرد.

امارات اخیراً موضع انعطاف‌پذیرتری اتخاذ کرده و در پی راه‌حل‌های دیپلماتیک برای درگیری‌ای است که تأسیسات انرژی عظیمش را در معرض خطر قرار داده است. رئیس امارات در اوایل مه در تماسی تلفنی از جمله رهبران منطقه‌ای بود که ترامپ را به انعقاد توافق صلح با ایران تشویق کردند.

این جنگ پیمان امارات و اسرائیل را عمیق‌تر کرده است. مقامات اسرائیلی از رفتار امارات در طول جنگ ابراز رضایت کرده و رابطه دو کشور را یک مشارکت راهبردی بلندمدت ارزیابی می‌کنند.

اسرائیل در جریان جنگ باتری‌های گنبد آهنین و نیروهای نظامی خود را برای دفاع از امارات اعزام کرد و هنوز ده‌ها تن از این سربازان در یک پایگاه نظامی در این کشور خلیجی مستقر هستند. همچنین شماری از مقامات عالی‌رتبه اسرائیلی — از جمله نخست‌وزیر بنیامین نتانیاهو، رئیس موساد، رئیس شاباک و رئیس ستاد مشترک ارتش — در طول جنگ به صورت محرمانه از امارات بازدید کردند تا درباره ایران هماهنگی‌های لازم را انجام دهند.