| صفحه نخست | خبر و گزارش | سياست | انديشه | فرهنگ و ادبيات | زندگی | محیط زیست | RSS |
مذاکرات ایران و آمریکا به بنبست خورد
بنوا فوکون و سامر سعید
والاستریت ژورنال / ۲۵ مه ۲۰۲۶
میانجیها اعلام کردند روند دستیابی به توافقی برای پایان دادن به جنگ با ایران، روز دوشنبه کند شد؛ زیرا دو طرف بر سر اشاره به برنامه هستهای جمهوری اسلامی و نیز میزان کاهش فشارهای مالی بر تهران، بر مواضع خود پافشاری کردند.
این کندی پس از آخر هفتهای رخ داد که با اظهارات دونالد ترامپ و دیگر مقامهای دولت آمریکا درباره نزدیک بودن توافق آغاز شد، اما با سخنان ترامپ به پایان رسید که گفت برای نهایی کردن توافقی که «درست» نباشد عجله نخواهد کرد.
پس از انتشار نخستین گزارشها درباره توافق، ترامپ با انتقاد جناح تندروتر حزب خود مواجه شد؛ افرادی که نگراناند چنین توافقی باعث باز شدن تنگه هرمز و کاهش فشار مالی بر حکومت ایران شود، اما برنامه هستهای این کشور را دستنخورده باقی بگذارد.
ترامپ بامداد دوشنبه در شبکههای اجتماعی نوشت: «توافق با ایران یا توافقی بزرگ و معنادار خواهد بود، یا اصلاً توافقی در کار نخواهد بود.» او همچنین منتقدان جمهوریخواه و دموکرات خود را متهم کرد که هیچ اطلاعی از جزئیات توافق در حال مذاکره ندارند.
دو طرف در حال کار بر روی یک «یادداشت تفاهم» هستند که طی ۳۰ روز به درگیریها پایان دهد و محدودیتهای تردد کشتیها در تنگه هرمز را لغو کند، و در عین حال زمینه را برای مذاکرات مرحله دوم درباره برنامه هستهای ایران فراهم سازد. یک مقام ارشد دولت آمریکا روز یکشنبه گفت هرگونه کاهش تحریمها به میزان پیشرفت مذاکرات بستگی خواهد داشت.
به گفته میانجیها، آمریکا خواهان تعهدات شفافتر و فوریتر از سوی ایران درباره برنامه هستهایاش است، در حالی که مذاکرهکنندگان ایرانی بر دریافت جزئیات دقیق درباره کاهش تحریمها و آزادسازی داراییهای مسدودشده از سوی آمریکا پافشاری میکنند.
مقامهای آمریکایی نگراناند که ایران پس از دریافت بخشی از امتیازات اقتصادی، در موضوعات هستهای تعلل کند.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه ایران، روز دوشنبه گفت در بسیاری از مسائل مذاکرات پیشرفت حاصل شده، اما دستیابی به توافق قریبالوقوع نیست.
رسانههای دولتی ایران گزارش دادند که دو مذاکرهکننده ارشد جمهوری اسلامی — محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس، و عباس عراقچی، وزیر خارجه — برای پیشبرد مذاکرات بر سر موضوعات اختلافی به قطر سفر کردهاند.
هر دو طرف تحت فشار هستند تا به توافق برسند. ترامپ مشتاق پایان دادن به جنگی است که در داخل آمریکا محبوبیتی ندارد و باعث افزایش قیمت بنزین و فشار بیشتر بر مصرفکنندگان شده است. ایران نیز پس از جنگ و محاصره آمریکا، که بحران اقتصادی از پیش وخیم این کشور را تشدید کرده، به دنبال دستیابی به گشایش مالی است.
کشورهای حوزه خلیج فارس نیز عموماً از این تلاش حمایت میکنند، هرچند نگراناند که آمریکا پیش از رسیدگی به نگرانیهای امنیتی ناشی از حملات ایران به منطقه در طول جنگ، از صحنه کنار بکشد.
میانجیها گفتند کشورهای عربی از جمله عربستان سعودی و امارات متحده عربی از آنها خواستهاند بندی روشن در یادداشت تفاهم گنجانده شود که آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز را تضمین کند.
ایران تاکنون پذیرفته است که در طول مدت مذاکرات، از دریافت عوارض از کشتیهای عبوری از این آبراه راهبردی صرفنظر کند. اما سخنگوی وزارت خارجه ایران گفت جمهوری اسلامی همچنان بر نقش خود در مدیریت تنگه تأکید دارد و درباره دریافت هزینه برای خدمات ترانزیت و حفاظت نیز گفتوگو کرده است.
اسرائیل نیز نگران است که آمریکا توافقی امضا کند که فشار اقتصادی و نظامی بر تهران را کاهش دهد، اما دست اسرائیل را ببندد؛ بهویژه در نبرد این کشور با حزبالله لبنان که تحت حمایت ایران است.
یک فرد آگاه گفت اسرائیل از طریق تماسهای خود با مقامهای آمریکایی و نیز بهصورت علنی در رسانهها، برای دستیابی به توافقی سختگیرانهتر و همراه با تعهدات بیشتر از سوی ایران فشار میآورد.
میانجیها گفتند یکی از نگرانیها این است که در ایران چه کسی تصمیم نهایی را میگیرد؛ زیرا مجتبی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، از زمان انتصابش در ماه مارس تاکنون در انظار عمومی دیده یا شنیده نشده است. آنها افزودند در تلاشاند مواضع او را درباره موضوعات مختلف مورد بحث در متن پیشنویس توافق مشخص کنند.
سخنگوی وزارت خارجه ایران نیز به اختلافات در دولت آمریکا اشاره کرد.
او به نقل از رسانههای دولتی گفت: «به دلیل آنکه سیاستگذاری و تصمیمگیری در آمریکا دچار نوعی بیثباتی نهادی است، ما شاهد تغییرات مکرر در مواضع هستیم.»
ترامپ بعداً گفت که خواهان پیوستن عربستان سعودی، قطر، پاکستان، ترکیه، مصر و اردن به «توافقنامههای ابراهیم» است؛ توافقی که مهمترین دستاورد سیاست خارجی او در دوره نخست ریاستجمهوریاش محسوب میشود و بر اساس آن کشورهایی از جمله امارات متحده عربی و بحرین با اسرائیل روابط دیپلماتیک برقرار کردند.
ترامپ گفت اگر تهران توافق صلح مورد بحث کنونی را امضا کند، باعث افتخار او خواهد بود که ایران نیز به این توافقنامهها بپیوندد. او همچنین از ایده یک توافق جامع برای پایان دادن همزمان به جنگ و انزوای منطقهای اسرائیل حمایت کرد.
ترامپ در شبکههای اجتماعی نوشت: «این مهمترین توافقی خواهد بود که هر یک از این کشورها — که بزرگ هستند اما همواره درگیر منازعه بودهاند — تاکنون امضا کردهاند. هیچ چیز در گذشته یا آینده با آن قابل مقایسه نخواهد بود.»
مصر و اردن از پیش دارای پیمان صلح و روابط دیپلماتیک با اسرائیل هستند. عربستان سعودی پیش از جنگ غزه در آستانه پیوستن به توافقنامههای ابراهیم قرار داشت، اما پس از آن تأکید کرده است که اسرائیل ابتدا باید به ایجاد مسیری برای تشکیل کشور فلسطینی متعهد شود. روابط ترکیه و قطر با اسرائیل نیز در سالهای اخیر با تنش فزایندهای روبهرو شده است.
ترامپ اذعان کرد که برخی از این کشورها دلایلی برای نپیوستن به توافق دارند، اما گفت سایر کشورها باید این کار را انجام دهند و این روند باید با عربستان سعودی و قطر آغاز شود.
او در شبکههای اجتماعی نوشت: «اگر این کار را نکنند، نباید بخشی از این توافق باشند، زیرا این نشاندهنده نیت بد است.»
| |||||||||||||
|
ايران امروز
(نشريه خبری سياسی الکترونیک)
«ايران امروز» از انتشار مقالاتی كه به ديگر سايتها و نشريات نيز ارسال میشوند معذور است. استفاده از مطالب «ايران امروز» تنها با ذكر منبع و نام نويسنده يا مترجم مجاز است.
Iran Emrooz©1998-2026 | editor@iran-emrooz.net
|
