iran-emrooz.net | Wed, 13.05.2026, 20:42

تیمور اظهری، احمد رشید و هومیرا پاموک
خبرگزاری رویترز / ۱۳ مه ۲۰۲۶

به گفته چندین منبع آگاه، جنگنده‌های عربستان سعودی در جریان جنگ ایران، اهداف مرتبط با شبه‌نظامیان قدرتمند شیعه مورد حمایت تهران در عراق را بمباران کردند؛ هم‌زمان، حملات تلافی‌جویانه‌ای نیز از خاک کویت به داخل عراق انجام شد.

این حملات بخشی از الگوی گسترده‌تری از واکنش‌های نظامی در سراسر خلیج فارس است که تا در خلال جنگ، حد زیادی پنهان مانده بود.  این جنگ با حملات آمریکا و اسرائیل به ایران آغاز شد و سپس به سراسر خاورمیانه گسترش یافت.

رویترز برای تهیه این گزارش با سه مقام امنیتی و نظامی عراق، یک مقام غربی و دو فرد مطلع از موضوع ــ که یکی از آنان در ایالات متحده مستقر است ــ گفت‌وگو کرده است.

به گفته یک مقام غربی و فرد مطلع، حملات عربستان توسط جنگنده‌های نیروی هوایی این کشور علیه اهداف شبه‌نظامیان مرتبط با ایران در نزدیکی مرز شمالی پادشاهی سعودی با عراق انجام شد. این مقام غربی افزود که بخشی از این حملات هم‌زمان با آتش‌بس ۷ آوریل میان آمریکا و ایران صورت گرفته است.

به گفته منابع، این حملات تأسیساتی را هدف قرار داد که از آن‌ها حملات پهپادی و موشکی علیه عربستان سعودی و دیگر کشورهای حاشیه خلیج فارس انجام می‌شد.

منابع عراقی، با استناد به ارزیابی‌های نظامی، گفتند که در دست‌کم دو نوبت، حملات راکتی از خاک کویت به عراق صورت گرفته است. آنان افزودند یکی از این حملات در ماه آوریل مواضع شبه‌نظامیان در جنوب عراق را هدف قرار داد که در نتیجه آن چندین جنگجو کشته شدند و یک مرکز مورد استفاده «کتائب حزب‌الله» ــ گروه شبه‌نظامی مورد حمایت ایران ــ برای ارتباطات و عملیات پهپادی نابود شد.

رویترز نتوانست به‌طور مستقل مشخص کند که آیا راکت‌های شلیک‌شده از کویت توسط نیروهای مسلح کویت یا ارتش آمریکا ــ که حضور گسترده‌ای در این کشور دارد ــ پرتاب شده‌اند یا نه. ارتش آمریکا از اظهارنظر خودداری کرد. وزارت اطلاع‌رسانی کویت و دولت عراق نیز بلافاصله به درخواست‌ها برای اظهارنظر پاسخ ندادند.

عربستان همچنین ایران را هدف قرار داد

یک مقام وزارت خارجه عربستان سعودی اعلام کرد که ریاض خواهان کاهش تنش، خویشتنداری و «کاهش تنش‌ها در راستای ثبات، امنیت و شکوفایی منطقه» است، اما به موضوع حملات به عراق اشاره‌ای نکرد. سخنگوی «کتائب حزب‌الله» عراق نیز بلافاصله به درخواست اظهارنظر پاسخ نداد.

رویترز روز سه‌شنبه گزارش داده بود که عربستان سعودی در جریان جنگ، در واکنش به حملات علیه این کشور، مستقیماً ایران را هدف قرار داده است؛ اقدامی که نخستین مورد شناخته‌شده از حمله ریاض به خاک ایران محسوب می‌شود. به گفته سه فرد مطلع، امارات متحده عربی نیز حملات مشابهی علیه ایران انجام داده است.

اما به گفته تمام منابع، صدها پهپادی که کشورهای خلیج فارس را هدف قرار دادند، از عراق به پرواز درآمده بودند.

کانال‌های تلگرامی وابسته به شبه‌نظامیان در طول جنگ بارها بیانیه‌هایی منتشر کردند که مدعی انجام حملات علیه اهدافی در کشورهای خلیج فارس، از جمله عربستان سعودی و کویت، بودند. رویترز نتوانست به‌طور مستقل اصالت این بیانیه‌ها را تأیید کند.

ادامه حملات از جبهه دوم در عراق باعث شد عربستان سعودی و کویت صبر خود را در برابر شبه‌نظامیانی که در مجموع ده‌ها هزار نیرو و زرادخانه‌هایی شامل موشک و پهپاد در اختیار دارند، از دست بدهند.

کویت در طول جنگ سه بار نماینده عراق در این کشور را احضار کرد تا نسبت به حملات فرامرزی و همچنین یورش به کنسولگری کویت در شهر بصره در تاریخ ۷ آوریل اعتراض کند. عربستان سعودی نیز در ۱۲ آوریل سفیر عراق را برای اعتراض به این حملات احضار کرد.

روابط عراق و کشورهای خلیج فارس؛ آمیخته با بی‌اعتمادی

روابط کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس با عراق از دیرباز با بی‌اعتمادی همراه بوده است. این روابط در سال ۱۹۹۰، زمانی که نیروهای صدام حسین، رئیس‌جمهور وقت عراق، به کویت حمله کردند و موشک‌های اسکاد به سوی عربستان سعودی شلیک شد، به‌شدت آسیب دید و برای دهه‌ها پرتنش باقی ماند.

حمله تحت رهبری آمریکا به عراق در سال ۲۰۰۳ نگرانی کشورهای خلیج فارس را عمیق‌تر کرد، زیرا موجب تقویت جناح‌های سیاسی شیعه و گروه‌های مسلح نزدیک به تهران شد و عراق را به یکی از محورهای اصلی شبکه منطقه‌ای نیروهای نیابتی ایران تبدیل کرد.

کشورهای خلیج فارس بارها بغداد را متهم کرده‌اند که در مهار این گروه‌ها ــ که از استقلال عملیاتی قابل توجهی برخوردارند و حملات فرامرزی انجام داده‌اند ــ ناکام مانده است.

توافق تنش‌زدایی میان ایران و عربستان سعودی که در سال ۲۰۲۳ با میانجی‌گری چین حاصل شد، امیدهایی را برای ثبات گسترده‌تر منطقه‌ای ایجاد کرده بود. اما آغاز جنگ، این دستاوردها را به‌شدت تحت فشار قرار داد؛ به‌گونه‌ای که کشورهای خلیج فارس را وارد درگیری‌ای کرد که تلاش داشتند از آن اجتناب کنند و محدودیت پیشرفت‌های دیپلماتیک سال‌های اخیر را آشکار ساخت.

به گفته دو مقام امنیتی عراق و یک مشاور امنیتی دولت، عربستان سعودی و کویت در ماه مارس از طریق کانال‌های دیپلماتیک به بغداد هشدار داده بودند که حملات راکتی و پهپادی گروه‌های نزدیک به ایران علیه کشورهای خلیج فارس را مهار کند.

نیروهای عراقی می‌گویند برخی از این حملات را خنثی کرده‌اند؛ از جمله توقیف یک سکوی پرتاب راکت در غرب بصره که قرار بود تأسیسات انرژی عربستان سعودی را هدف قرار دهد.

با این حال، به گفته چهار منبع امنیتی عراق و یک فرد مطلع، شبه‌نظامیان مورد حمایت ایران همچنان پهپادهای شناسایی را در امتداد مرزهای عراق با کویت و عربستان سعودی به پرواز درمی‌آورند، عملیات شناسایی انجام می‌دهند و اطلاعات را در اختیار ایران قرار می‌دهند.

فرد مطلع در پایان گفت: «آن‌ها در حال جمع‌آوری اطلاعات هستند؛ اینکه چه چیزهایی آسیب دیده و چه چیزهایی هنوز فعال است. آن‌ها خود را برای حمله بعدی آماده می‌کنند.»