iran-emrooz.net | Wed, 13.05.2026, 19:09

تینا هاندل / وبسایت تاگس‌شو (Tagesschau)

اوزدمیر و برتسل؛ این نان حلقه‌ای مشهور تقریباً همه‌جا در کارزار انتخاباتی او حضور داشت. نامزد اصلی حزب سبز در میدان‌های شهر نان برتسل میان مردم پخش می‌کرد، در نانوایی‌ها خودش آن را شکل می‌داد و در ویدئوهای اینستاگرامی مشغول خوردنش بود. هدف این بود که این نان نمکی به نماد تجاری چهره اصلی سبزها تبدیل شود. در نهایت حتی یک تتوکار نیز استخدام شد تا در جشن انتخاباتی حزب سبز، تصویر برتسل‌های کوچک را روی پوست هواداران خالکوبی کند.

نان برتسل نمادی است از اینکه جم اوزدمیر در ماه‌های گذشته تا چه اندازه توانسته بار دیگر خود را از نو بازآفرینی کند. تصویری که او از خود ارائه می‌دهد این است: مردی کاملاً شوابی(۱)، خاکی و عمل‌گرا. در حالی که بخش عمده کارنامه سیاسی او تاکنون در سطح سیاست کشوری گذشته؛ مسیری که همیشه هم مستقیم و بی‌تنش نبوده است.

اغلب «اولین نفر» با این پیشینه خانوادگی

اوزدمیر چند سال پیش در گفت‌وگویی مطبوعاتی، مسیر پیشرفت خود به‌عنوان فرزند کارگران مهاجر را این‌گونه توصیف کرده بود: «از کلاس اول تقریباً همیشه در ردیف آخر می‌نشستم. هرگز داوطلبانه جلو نمی‌رفتم، نمی‌خواستم جلب توجه کنم.»

اما بعدتر به این نتیجه رسیده بود که: «وقتی هدف روشنی داشته باشی، بیرون آمدن از لاک دفاعی ارزشش را دارد.»

به این ترتیب، آن دانش‌آموز مدرسه فنی سرانجام به مربی آموزشی دارای مدرک دانشگاهی در رشته علوم تربیتی تبدیل شد. اوزدمیر از نوجوانی به حزب سبز پیوست. پس از آن نیز بارها «اولین نفر» با پیشینه خانوادگی خود شد: در سال ۱۹۹۴ به‌عنوان نخستین نماینده پارلمان آلمان با ریشه ترکیه‌ای وارد بوندستاگ شد. در سال ۲۰۲۱ نیز به‌عنوان وزیر کشاورزی، نخستین عضو کابینه فدرال با چنین پیشینه‌ای بود. و اکنون نیز نخستین نخست‌وزیری است که با اعتمادبه‌نفس خود را «شوابِ آناتولیایی» یا «ترکِ اشپتسله»(۲) می‌نامد.

البته آغاز کارنامه سیاسی او خالی از حاشیه نبود. اوزدمیر در سال ۱۹۹۹ از موریتس هونتسینگر، لابی‌گر جنجالی، وام شخصی دریافت کرد؛ زیرا به‌عنوان نماینده‌ای جوان بدهی مالیاتی بالا آورده بود. او همچنین در سال ۲۰۰۲ درگیر رسوایی معروف به «پرونده پوئن‌‌های پاداش»(۳) شد؛ ماجرایی که در آن چند سیاستمدار از امتیازهای پروازهای کاری برای سفرهای شخصی استفاده کرده بودند.

«ابرواقع‌گرا»یی که از جنجال لذت می‌برد

دوران ریاست او بر حزب سبز نقش مهمی در شکل‌گیری شخصیت سیاسی‌اش داشت. او از سال ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۸، به مدت ده سال، رهبری حزب را ابتدا همراه با کلودیا روت و سپس سیمونه پتر برعهده داشت. اوزدمیر آشکارا از ایجاد اصطکاک در حزبش لذت می‌برد. او به‌عنوان یکی از «ابرواقع‌گرایان» حزب شناخته می‌شود و برای دفاع از مواضعش حتی وارد نبردهای جناحی با طیف چپ حزب نیز شده است.

راهبرد او این بود که سراغ موضوعات حساس و تحریک‌برانگیز برود یا به تعبیر خودش «واقعیت‌ها را ببیند و نام ببرد»؛ برای مثال در حوزه سیاست مهاجرت. او در سال ۲۰۲۴ در مقاله‌ای مطبوعاتی نوشت دخترش در برلین «از سوی مردانی با پیشینه مهاجرتی به شکلی آزاردهنده نگاه یا جنسی‌سازی می‌شود». او خواستار نگاه روشن‌تر و صریح‌تری نسبت به این مسئله شد که کدام پناهجویان جایی در آلمان ندارند.

چنین موضع‌گیری‌هایی باعث شده حزب سبز بیش از پیش به مرکز محافظه‌کار نزدیک شود و برای جذب رأی‌دهندگان طبقه متوسط تلاش کند. اما همین مواضع در درون حزب نیز نارضایتی‌هایی ایجاد کرده است. چه آشکارا و چه پشت درهای بسته، برخی اوزدمیر را متهم می‌کنند که سیاست را همچون «شرکت شخصی خودش» می‌بیند.

اوزدمیر احتمالاً در منازعات درون‌حزبی دخالت خواهد کرد

در نوامبر ۲۰۲۵ او در کنگره حزب سبز سخنرانی‌ای ایراد کرد که بخش زیادی از آن درباره اهمیت صنعت خودروسازی بود. در آن زمان او عملاً وارد حالت انتخاباتی شده بود. او گفت سبزها باید «در کنار اتحادیه‌های کارگری و شرکت‌های تأمین‌کننده قطعات» بایستند و حزب نیازی به «شعارهای رادیکال» ندارد. در پایان نیز خطاب به حاضران در سالن فریاد زد: «این حزب از خودرو سر درمی‌آورد!»

جم اوزدمیر و سلف او، وینفرید کرچمان

وینفرید کرچمان، نخست‌وزیر پیشین ایالت بادن-وورتمبرگ، در سال‌های اخیر از درگیری‌های حزبی و نبردهای جناحی فاصله گرفته و از کار تشکیلاتی خسته شده بود. اما اوزدمیر نقش خود را به شکلی متفاوت تعریف خواهد کرد؛ نشانه‌هایش همین حالا هم آشکار است. او فعالانه‌تر در منازعات راهبردی حزب سبز دخالت خواهد کرد. پشتوانه‌اش نیز موفقیت خیره‌کننده در بادن-وورتمبرگ و پیروزی انتخاباتی با بیش از ۳۰ درصد آراست؛ آن هم برای حزبی که پیش‌تر در انتخابات‌های مختلف متحمل افت شدید شده بود.

او چند روز پیش در کنگره ایالتی حزب در اشتوتگارت، در حالی که به‌عنوان نخست‌وزیر منتخب سخن می‌گفت، پرسید: «چرا در انتخابات فدرال فقط ۱۴ درصد به سبزها رأی دادند، اما در انتخابات ایالتی بیش از دو برابر این رقم؟»

و خودش پاسخ داد: «احتمالاً به مسیر سیاسی حزب مربوط می‌شود.»

با این حال، اوزدمیر همیشه هم با جناح چپ حزب مشکل ندارد؛ دست‌کم در گفت‌وگوهای خصوصی چنین نشان می‌دهد. چیزی که بیشتر آزارش می‌دهد، کمبود بحث‌های راهبردی در حزب است — ضعفی که به‌نظر او اکنون بیشتر در جناح واقع‌گرای سبزها دیده می‌شود. در مقابل، او از فلیکس باناشتاک، رئیس حزب از جناح چپ، تمجید می‌کند؛ به‌ویژه به‌خاطر تلاش او برای خارج کردن موضوعاتی مانند سیاست بازار کار یا صنعت خودرو از قالب‌های ایدئولوژیک.

اوزدمیر در سیاست فدرال نیز دخالت خواهد کرد. او در برنامه «گزارش از برلین» اعلام کرد: «تمام الزامات گزارش‌دهی را برای شرکت‌های متوسط و شهرداری‌های‌مان حذف می‌کنم.» به باور او، در زمینه کاهش بوروکراسی «برلین می‌تواند از ما در بادن-وورتمبرگ پیروی کند.»

آیا نامزدی صدراعظمی سبزها در راه است؟

این مسیر به کجا ختم خواهد شد؟ شاید به نامزدی صدراعظمی حزب سبز در سال ۲۰۲۹؟ اگر دولت او در جنوب‌غرب آلمان موفق عمل کند، او یکی از مدعیان جدی خواهد بود. هرچند چنین سناریویی غیرمعمول هم هست، زیرا اوزدمیر پیش‌تر در سال ۲۰۱۷ نیز نامزد اصلی حزب بود — و نتیجه آن تنها حدود ۹ درصد آرا شد.

اما چیزی که جم اوزدمیر را از بسیاری دیگر از چهره‌های حزب سبز متمایز می‌کند، موفقیت فوق‌العاده او در شبکه‌های اجتماعی است. این شبکه‌ها بخش مهمی از ماشین انتخاباتی او بودند: ۳۰۰ هزار دنبال‌کننده در اینستاگرام و ۳۷۶ هزار دنبال‌کننده در پلتفرم X؛ بخشی از این موفقیت هم به لطف همان ویدئوهای نان برتسل بود. برخلاف بخش بزرگی از سوسیال‌دموکرات‌ها، سبزها و چپ‌ها، او چند روز پیش از X خارج نشد.

او از دفتر نخست‌وزیری ایالت در اشتوتگارت نیز به‌شدت به فعالیت در این شبکه‌ها ادامه خواهد داد و احتمالاً هیچ کاهش حضوری در کار نخواهد بود. شریک ائتلافی او، حزب دموکرات‌مسیحی (CDU)، هنوز از شکست انتخاباتی ناراضی به‌نظر می‌رسد و آمادگی درگیری سیاسی را دارد. اوزدمیر نیز با حضور دائمی‌اش در شبکه‌های اجتماعی این پیام را به آن‌ها می‌دهد: او برای هر چیزی آماده است.

—————-
۱. شوابی (Schwäbisch) یک گویش شناخته‌شده آلمانی است که عمدتاً در جنوب شرقی ایالت بادن-وورتمبرگ و بخش‌هایی از بایرن صحبت می‌شود.
۲. اصطلاح «ترکِ اشپتسله» (Spätzle-Türke) اغلب به شوخی در مورد خود جم اوزدمیر به کار می‌رود. این اشاره‌ای به ریشه‌های ترکی و پیشینه شوابی اوست. او اغلب خود را «یک شوابی از آناتولی» یا «شوابِ آناتولیایی» توصیف می‌کند.
۳. اصطلاح «پرونده مایل‌های پاداش» به رسوایی اشاره دارد که روزنامه آلمانی «بیلد» در سال ۲۰۰۲ آن را افشا شد. در آن ماجرا، برخی از اعضای پارلمان آلمان، از پوئن‌های جمع‌آوری‌شده در طول سفرهای رسمی، برای سفرهای شخصی استفاده می‌کردند.