iran-emrooz.net | Tue, 28.04.2026, 7:32

تایلر پیجر و جولیان ای. بارنز / نیویورک تایمز / ۲۷ آوریل ۲۰۲۶

به گفته چندین فرد مطلع از گفت‌وگوهای روز دوشنبه در اتاق وضعیت کاخ سفید، رئیس‌جمهور ترامپ به مشاورانش گفته که از آخرین پیشنهاد ایران برای بازگشایی تنگه هرمز و پایان دادن به جنگ رضایت ندارد.

بر اساس اظهارات مقام‌های آمریکایی و ایرانی آشنا با جزئیات مذاکرات، این پیشنهاد همچنین از ایالات متحده می‌خواست به محاصره دریایی خود پایان دهد، اما در عین حال موضوع چگونگی برخورد با برنامه هسته‌ای ایران را مسکوت می‌گذاشت.

ایران بارها پیشنهادهای آمریکا برای تعلیق برنامه هسته‌ای و تحویل ذخایر اورانیوم با غنای بالای خود را رد کرده است.

دقیقاً مشخص نیست چرا دونالد ترامپ از این پیشنهاد راضی نیست، اما او بارها تأکید کرده که ایران نمی‌تواند به سلاح هسته‌ای دست یابد. یک مقام آمریکایی همچنین گفت که پذیرش این پیشنهاد می‌تواند به معنای محروم کردن ترامپ از یک «پیروزی» تلقی شود.

کاخ سفید از اظهارنظر درباره نظر ترامپ خودداری کرد، اما مقام‌ها خاطرنشان کردند که گفت‌وگوها درباره جنگ و تلاش‌های غنی‌سازی تهران ادامه خواهد یافت.

اولیویا ویلز، سخنگوی کاخ سفید، در بیانیه‌ای گفت: «ایالات متحده از طریق رسانه‌ها مذاکره نخواهد کرد — ما خطوط قرمز خود را به‌روشنی اعلام کرده‌ایم و رئیس‌جمهور تنها توافقی را امضا خواهد کرد که به نفع مردم آمریکا و جهان باشد.»

پیشنهاد ایران برای گشایش تنگه هرمز، بحث داغی را در داخل دولت بر سر این موضوع به راه انداخته که ایالات متحده یا ایران کدام‌یک اهرم فشار بیشتری دارند و کدام کشور برای تحمل فشار اقتصادی ناشی از بسته شدن این آبراه در موقعیت بهتری قرار دارد.

دونالد ترامپ روز دوشنبه و یک روز پس از آن‌که عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، این پیشنهاد را به پاکستان ارائه کرد، آن را با مشاورانش بررسی کرد. ترامپ هفته گذشته پیشنهاد دیگری از ایران را رد کرد و دور مذاکرات صلح در اسلام‌آباد را که قرار بود آخر هفته برگزار شود، لغو کرد.

مقام‌های آمریکایی می‌گویند رهبری ایران به مذاکره‌کنندگانش اجازه نداده در مورد توافق هسته‌ای امتیازی بدهند، و همین موضوع هرگونه تلاش برای رسیدن به سازش یا توافق صلح را ناکام گذاشته است.

ترامپ از ایران و ناتوانی‌اش در مذاکره با دولت او ابراز ناامیدی کرده است.

رئیس جمهور آمریکا روز پنج‌شنبه در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت: «ایران به‌شدت در تشخیص اینکه رهبرش کیست دچار مشکل شده! آنها واقعاً نمی‌دانند!» «جنگ داخلی بین «تندروها» که در میدان نبرد به‌شدت در حال شکست خوردن هستند، و «میانه‌روها» که اصلاً هم میانه‌رو نیستند (اما احترام به دست می‌آورند!) دیوانه‌کننده است!» 

به تعویق انداختن مذاکرات هسته‌ای می‌توانست راهی برای دستیابی سریع به توافقی باشد تا فشار بر بازارهای جهانی انرژی و مالی کاهش یابد. اما هرگونه تصمیم برای توقف موقت مذاکرات هسته‌ای، نشانه‌ای از این خواهد بود که جنگ در دستیابی به یکی از اهداف اصلی خود شکست خورده است: افزایش فشار بر تهران برای رسیدن به توافقی بر سر برنامه غنی‌سازی‌اش.

مذاکراتی که بر بازگشایی تنگه متمرکز باشد نیز پرچالش خواهد بود. محاصره آمریکا تلاش کرده توانایی ایران برای صادرات نفت خود را قطع کند. اما تهدیدهای ایران به حمله به کشتی‌هایی که عوارض پرداخت نکنند، به‌شدت عبور و مرور سایر نفتکش‌ها را کاهش داده است.

مقام‌های ایرانی تأکید کرده‌اند که هرگونه توافق برای گشایش تنگه باید به آنها اجازه دهد همچنان از کشتی‌های عبوری مالیات یا عوارض دریافت کنند. ایالات متحده از نظر تاریخی با هرگونه محدودیت بر آزادی ناوبری در آبراه‌ها یا تنگه‌های بین‌المللی مخالف بوده، اما دولت ترامپ پیام‌های متناقضی در این زمینه ارسال کرده است.

به گفته مقام‌های آمریکایی، در قلب بحث بر سر پذیرش یا رد پیشنهاد ایران، گفت‌وگوهایی در دولت ترامپ درباره موضوع اهرم فشار اقتصادی و اینکه چه عملیات نظامی بیشتری از سوی آمریکا برای وادار کردن تهران به امتیازدهی قابل‌توجه در مذاکرات لازم است، جریان دارد.

برخی مقام‌های دولت معتقدند ادامه محاصره برای دو ماه دیگر، آسیب بلندمدت قابل‌توجهی به صنعت انرژی تهران وارد خواهد کرد. چاه‌های نفت را نمی‌توان به‌راحتی باز و بسته کرد، و اگر مجبور به تعطیلی شوند آسیب می‌بینند و تعمیرات پرهزینه‌ای به دنبال خواهند داشت. این مقام‌ها استدلال می‌کنند که ایران برای جلوگیری از چنین مشکلات بلندمدتی، به توافق تن خواهد داد.

اما دیگران در دولت گفته‌اند این ارزیابی نادرست است و خاطرنشان کرده‌اند که مواضع ایران سخت‌تر شده و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی تنها بر قدرت خود افزوده است.

ارزیابی دولت آمریکا این است که مذاکره‌کنندگان ایرانی — نه از سوی رهبر معظم و نه از سوی مقام‌های ارشد سپاه پاسداران — مجوزی برای دادن امتیاز در برنامه هسته‌ای دریافت نکرده‌اند. بدون ازسرگیری اقدام نظامی، دلیل چندانی وجود ندارد که فکر کنیم موضع ایران تغییر خواهد کرد.

حتی اگر بمباران از سر گرفته شود، شواهد کمی وجود دارد که نشان دهد این امر فرآیند تصمیم‌گیری ایران را تغییر می‌دهد.

برخی مقام‌های دولت تردید دارند که ایران آماده امتیازدهی باشد و می‌گویند رسیدن به توافقی برای گشایش تنگه بهترین راه پیش‌رو است.