iran-emrooz.net | Thu, 16.04.2026, 12:05

مایان لوبل و عریبه شاهید / خبرگزاری رویترز / ۱۶ آوریل ۲۰۲۶

یک منبع آگاه روز پنج‌شنبه گفت که خوش‌بینی نسبت به نزدیک بودن پایان جنگ ایران افزایش یافته است، زیرا یک میانجی کلیدی پاکستانی در حل «مسائل پیچیده و چالش‌برانگیز» پیشرفت‌هایی داشته است؛ هرچند ایران هشدار داد که سرنوشت برنامه هسته‌ای‌اش همچنان تعیین‌تکلیف نشده است.

ایالات متحده و پاکستان در هفته‌های اخیر از چشم‌انداز دستیابی به توافق در این جنگ که بیش از شش هفته به طول انجامیده سخن گفته‌اند. دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، اعلام کرده که چنین توافقی به بازگشایی تنگه حیاتی هرمز خواهد انجامید؛ گذرگاهی که حدود یک‌پنجم عرضه جهانی نفت و گاز از آن عبور می‌کند.

بسته شدن این تنگه، بدترین شوک قیمتی نفت در تاریخ را رقم زده و صندوق بین‌المللی پول را وادار کرده چشم‌انداز اقتصاد جهانی را تنزل دهد. این نهاد هشدار داده است که ادامه درگیری می‌تواند جهان را تا آستانه رکود پیش ببرد.

ژنرال عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان و یکی از چهره‌های کلیدی در میانجی‌گری، روز چهارشنبه وارد تهران شد تا پس از مذاکرات فشرده آخر هفته گذشته در اسلام‌آباد که بدون توافق پایان یافت، از ازسرگیری درگیری‌ها جلوگیری کند.

یک مقام ارشد ایرانی روز پنج‌شنبه به رویترز گفت این سفر امیدها را برای برگزاری دور دوم مذاکرات و تمدید آتش‌بس دو هفته‌ای افزایش داده است، اما تأکید کرد که اختلافات اساسی بر سر برنامه هسته‌ای همچنان پابرجاست.

وزارت خارجه پاکستان نیز اعلام کرد هر دو طرف برای ازسرگیری گفت‌وگوها آمادگی دارند، هرچند هنوز تاریخی برای آن تعیین نشده است.

آتش‌بس لبنان در دستور کار

پاکستان اعلام کرد موضوع آتش‌بس در لبنان – جایی که اسرائیل به‌طور هم‌زمان علیه گروه حزب‌الله، متحد ایران، در حال عملیات است – نیز از اجزای اساسی هر مذاکرات صلح خواهد بود.

به گفته یک مقام ارشد اسرائیلی، کابینه این کشور روز چهارشنبه برای بررسی احتمال آتش‌بس در لبنان تشکیل جلسه داد. هم‌زمان، ترامپ اعلام کرد که رهبران دو کشور برای نخستین بار در چند دهه گذشته با یکدیگر گفت‌وگو خواهند کرد.

دو مقام ارشد لبنانی گفتند که در جریان تلاش‌ها برای برقراری آتش‌بس قرار گرفته‌اند، اما جزئیات بیشتری درباره مدت آن یا زمان اعلام رسمی آن ندارند.

ترامپ در پیامی در شبکه‌های اجتماعی که پیش از نیمه‌شب چهارشنبه به وقت واشنگتن منتشر شد، نوشت: «مدت‌هاست که این دو رهبر با هم صحبت نکرده‌اند، حدود ۳۴ سال. این اتفاق فردا می‌افتد. عالی!»

گیلا گملیل، عضو کابینه امنیتی اسرائیل، روز پنج‌شنبه به رادیوی ارتش این کشور گفت که بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، با ژوزف عون، رئیس‌جمهور لبنان، گفت‌وگو خواهد کرد.

یک مقام لبنانی نیز به رویترز گفت دولت لبنان «هیچ اطلاعاتی» درباره تماس قریب‌الوقوع با رهبران اسرائیل ندارد.

در همین حال، درگیری‌ها در جنوب لبنان روز پنج‌شنبه ادامه داشت.

یک مقام ارشد امنیتی لبنان گفت حمله اسرائیل آخرین پل ارتباطی جنوب لبنان با سایر مناطق کشور را قطع کرده است. همچنین خبرگزاری دولتی لبنان گزارش داد که در حمله‌ای که خودرویی را در جاده منتهی به سوریه هدف قرار داد، یک نفر کشته شده است.

ارتش اسرائیل بلافاصله درباره این حملات اظهار نظری نکرد.

در روزهای اخیر، بازارهای سهام با امید به پایان سریع درگیری‌ها رشد چشمگیری داشته‌اند؛ به‌طوری که شاخص‌های جهانی در معاملات آسیایی روز پنج‌شنبه از رکوردهای تاریخی قبلی خود عبور کردند. شاخص‌های وال‌استریت نیز روز چهارشنبه به بالاترین سطوح خود رسیدند، در حالی که قیمت نفت خام تثبیت شد.

خوش‌بینی نسبت به توافق احتمالی

کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید، روز چهارشنبه در یک نشست خبری گفت: «ما نسبت به چشم‌انداز دستیابی به توافق احساس مثبتی داریم» و افزود گفت‌وگوهای میانجی‌گری‌شده توسط پاکستان «سازنده و در جریان» است. او گزارش‌ها مبنی بر درخواست رسمی آمریکا برای تمدید آتش‌بس دو هفته‌ای که در ۸ آوریل میان دو طرف توافق شده بود را رد کرد.

محمد اسلامی، رئیس سازمان انرژی اتمی ایران، گفت که برای ثمربخش بودن مذاکرات، باید حقوق، منافع و کرامت ایران به رسمیت شناخته شود.

او در جریان یک تجمع حامی دولت در تهران افزود: «اما اگر روند مذاکرات مانند گذشته بر پایه فریب، بی‌تعهدی و پایبند نبودن به توافق‌ها و شروط ادامه یابد، طبیعتاً نمی‌تواند موفق باشد.»

این جنگ در ۲۸ فوریه با حملات آمریکا و اسرائیل به ایران آغاز شد و در پی آن، ایران به همسایگان خود در خلیج فارس حمله کرد و درگیری میان اسرائیل و حزب‌الله نیز دوباره شعله‌ور شد. هزاران نفر، عمدتاً در ایران و لبنان، کشته شده‌اند و افزایش شدید هزینه‌های انرژی، سرمایه‌گذاران و سیاست‌گذاران را در سراسر جهان نگران کرده است.

برنامه هسته‌ای ایران یکی از مهم‌ترین نقاط اختلاف در مذاکرات آخر هفته گذشته بود. ایالات متحده پیشنهاد تعلیق ۲۰ ساله تمامی فعالیت‌های هسته‌ای ایران را مطرح کرده – که نسبت به درخواست‌های قبلی برای ممنوعیت دائمی، نوعی عقب‌نشینی محسوب می‌شود – در حالی که تهران توقفی سه تا پنج‌ساله را پیشنهاد داده است.

واشنگتن همچنین خواستار انتقال اورانیوم با غنای بالا از ایران شده، در حالی که تهران رفع تحریم‌های بین‌المللی را مطالبه کرده است.

یک منبع دیگر به رویترز گفت ایران موافقت کرده است اورانیوم با غنای بالای خود را تحت نظارت آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و ایالات متحده رقیق‌سازی کند.

فشار اقتصادی بر ایران

این جنگ عملاً باعث شده ایران تنگه هرمز را به روی کشتی‌هایی غیر از کشتی‌های خود ببندد و در نتیجه صادرات از خلیج فارس به‌شدت کاهش یابد. ایالات متحده نیز با اعمال محاصره بر کشتی‌هایی که به بنادر ایران رفت‌وآمد می‌کنند، تلاش کرده فشار بر اقتصاد وابسته به نفت ایران را افزایش دهد.

یک منبع مطلع از مواضع تهران گفت ایران ممکن است در چارچوب پیشنهادهای خود در مذاکرات با آمریکا، اجازه عبور آزادانه کشتی‌ها از بخش عمانی تنگه را بدون خطر حمله بدهد، مشروط بر اینکه توافقی برای جلوگیری از ازسرگیری درگیری حاصل شود.