| صفحه نخست | خبر و گزارش | سياست | انديشه | فرهنگ و ادبيات | زندگی | محیط زیست | RSS |
تهدید به نابودی نیروگاههای ایران، مصداق جنایت جنگی
بن فینلی، لیندزی وایتهورست و گری فیلدز / خبرگزاری آسوشیتدپرس / ۷ آوریل ۲۰۲۶
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در کنفرانس خبری روز دوشنبه تهدید کرد که تمامی پلها و نیروگاههای ایران را منهدم خواهد کرد؛ اقدامی که به گفته برخی کارشناسان حقوق نظامی، آنقدر گسترده است که میتواند بهعنوان جنایت جنگی تلقی شود.
این موضوع به این بستگی دارد که آیا نیروگاهها اهداف نظامی مشروع محسوب میشوند یا نه، آیا این حملات در مقایسه با اقدامات ایران متناسب هستند، و آیا تلفات غیرنظامیان به حداقل رسیده است یا خیر.
تهدید ترامپ بهقدری گسترده بود که به نظر نمیرسید آسیب به غیرنظامیان را در نظر گرفته باشد؛ موضوعی که باعث شد دموکراتهای کنگره، برخی مقامات سازمان ملل و پژوهشگران حقوق نظامی اعلام کنند چنین حملاتی ناقض حقوق بینالملل خواهد بود.
هرچند اقدامات نهایی رئیسجمهور معمولاً از لحن تند و فراگیر او فاصله میگیرد، اما هشدارهای او درباره نیروگاهها و پلها در روزهای یکشنبه و دوشنبه صریح بود؛ در حالی که او تا شامگاه سهشنبه به ایران مهلت داد تا تنگه هرمز را بازگشایی کند.
سخنگوی دبیرکل سازمان ملل، آنتونیو گوترش، روز دوشنبه هشدار داد که حمله به چنین زیرساختهایی طبق حقوق بینالملل ممنوع است.
استفان دوجاریک گفت: «حتی اگر زیرساختهای غیرنظامی خاصی بهعنوان هدف نظامی تلقی شوند، در صورتی که خطر “آسیب جانبی بیش از حد به غیرنظامیان” وجود داشته باشد، حمله همچنان ممنوع است.»
راشل ونلندینگهام، استاد دانشکده حقوق ساوتوسترن و قاضی پیشین نیروی هوایی آمریکا، گفت در صورت قطع برق بیمارستانها و تأسیسات تصفیه آب، احتمال مرگ غیرنظامیان وجود دارد.
این سرهنگ دوم بازنشسته افزود: «آنچه ترامپ میگوید این است که: ما به دقت اهمیت نمیدهیم، به تأثیر بر غیرنظامیان اهمیت نمیدهیم، و صرفاً کل ظرفیت تولید برق ایران را از بین میبریم.»
حملونقل دریایی در تنگه هرمز — گلوگاهی در خلیج فارس که معمولاً ۲۰ درصد نفت جهان از آن عبور میکند — تقریباً متوقف شده و این امر باعث افزایش شدید قیمت نفت و نوسان در بازارهای سهام شده است.
ترامپ روز دوشنبه گفت که «اصلاً نگران» ارتکاب جنایت جنگی نیست، در حالی که همچنان تهدید به تخریب میکند. او همچنین هشدار داد که همه نیروگاهها «در حال سوختن، انفجار و برای همیشه غیرقابل استفاده خواهند بود.»
او افزود: «امیدوارم مجبور به انجام این کار نشوم.»
در پاسخ به درخواست توضیح بیشتر، سخنگوی کاخ سفید، آنا کلی، گفت: «مردم ایران از صدای بمبها استقبال میکنند، زیرا نشان میدهد ستمگرانشان در حال شکست هستند.»
او در ایمیلی نوشت: «حکومت ایران طی ۴۷ سال گذشته مرتکب نقض فاحش حقوق بشر علیه شهروندان خود شده، در ماه ژانویه دهها هزار معترض را کشته و بهطور بیهدف غیرنظامیان را در سراسر منطقه هدف قرار داده تا بیشترین میزان تلفات را در این درگیری ایجاد کند.»
«بهوضوح تهدید به اقدام غیرقانونی است»
با ورود درگیری به ماه دوم، ترامپ هشدارهای خود درباره بمباران زیرساختهای ایران را تشدید کرده است؛ از جمله جزیره خارگ که برای صنعت نفت ایران حیاتی است، و تأسیسات آبشیرینکن که آب آشامیدنی تأمین میکنند.
ترامپ در پستی در شبکه اجتماعی تروث سوشال در ۳۰ مارس هشدار داد که آمریکا «تمام نیروگاههای برق، چاههای نفت و جزیره خارگ (و احتمالاً همه تأسیسات آبشیرینکن)» را نابود خواهد کرد؛ زیرساختهایی که به گفته او «عمداً تاکنون به آنها دست نزدهایم.»
در روز عید پاک، او در پستی با ادبیات تند تهدید کرد که ایران با «روز نیروگاهها و روز پلها، همه در یک روز» مواجه خواهد شد و افزود که اگر تنگه باز نشود، «در جهنم زندگی خواهید کرد.»
مایکل اشمیت، استاد بازنشسته کالج جنگ دریایی آمریکا و استاد حقوق بینالملل در دانشگاه ریدینگ بریتانیا، گفت: «این بهوضوح برای من تهدید به اقدام غیرقانونی است.»
او توضیح داد که یک تأسیسات برق در صورتی میتواند هدف قرار گیرد که علاوه بر غیرنظامیان، به یک پایگاه نظامی نیز برقرسانی کند. با این حال، حمله نباید «آسیب نامتناسب به جمعیت غیرنظامی وارد کند و باید همه تلاشها برای کاهش این آسیب انجام شده باشد.»
اشمیت افزود که «آسیب» صرفاً شامل ناراحتی یا ترس نمیشود، بلکه رنج شدید روانی، جراحت جسمی یا بیماری را در بر میگیرد.
او همچنین گفت فرماندهان نظامی باید پیش از نابودی کامل یک نیروگاه، گزینههای جایگزین مانند هدف قرار دادن پستهای برق یا خطوط انتقال را بررسی کنند.
به گفته او: «اگر به عملیات نگاه کنید و هدف نظامی مشروعی وجود داشته باشد، اما آسیب به غیرنظامیان زیاد باشد، باید متوقف شوید. اگر در شلیک تردید دارید، شلیک نکنید.»
«او از این اهرم استفاده میکند»
جونی ارنست، سناتور جمهوریخواه، روز دوشنبه گفت ترامپ «قطعاً» در حال تهدید به جنایت جنگی نیست.
او گفت این زیرساختها توسط ارتش نیز استفاده میشوند و «عملیات در جریان است.»
او افزود: «اگر به اهرم فشار نیاز داشته باشد، از آن استفاده میکند.»
در مقابل، کریس ون هولن، سناتور دموکرات، این اقدام را «نمونه کلاسیک جنایت جنگی» توصیف کرد.
او گفت: «اگر زیرساختهای غیرنظامی را برای اهدافی که رئیسجمهور مطرح کرد هدف قرار دهید، این بهوضوح جنایت جنگی است.»
سخنگوی سازمان ملل، دوجاریک، گفت تصمیمگیری درباره اینکه آیا چنین حملاتی جنایت جنگی محسوب میشوند یا نه، بر عهده دادگاه است.
با این حال، کاترین تامپسون، پژوهشگر ارشد در مؤسسه کاتو، گفت که احتمالاً هرگونه پاسخگویی از سوی کنگره آمریکا صورت خواهد گرفت.
او افزود باور به غیر از این، به معنای این است که تصور کنیم آمریکا اجازه میدهد رئیسجمهورش توسط نهادهای خارجی مورد بازخواست قرار گیرد.
او گفت: «این حقیقت دقیق و ناخوشایند درباره حقوق بینالملل است: این نظام فقط زمانی کار میکند که دولتهای مستقل حاضر باشند بخشی از حاکمیت خود را به نهادهای خارجی واگذار کنند.»
اما برای این کار، کنگره باید به این نتیجه برسد که رئیسجمهور بیش از حد پیش رفته است و سپس هر دو مجلس باید با اکثریت کافی — برای عبور از وتوی احتمالی رئیسجمهور — اقدام کنند؛ امری که بسیار بعید به نظر میرسد.
به گفته ونلندینگهام، ترامپ همچنین بر اساس رأی دیوان عالی در پرونده کیفری پیش از انتخاب مجددش، از مصونیت حقوقی گستردهای برخوردار است و میتواند در صورت لزوم، برای مقامات ارشد عفو پیشگیرانه صادر کند.
«ما به آنها هدیه میدهیم»
ونلندینگهام هشدار داد که حتی اگر چنین حملاتی از نظر فنی در چارچوب قوانین جنگ توجیهپذیر باشند، آسیب به غیرنظامیان میتواند در بلندمدت به ضرر آمریکا تمام شود.
او گفت: «بسیاری از خشونتها میتوانند قانونی تلقی شوند، اما قانونی بودن لزوماً به معنای قابلقبول بودن نیست. این رویکرد در عراق، افغانستان و ویتنام چه دستاوردی برای ما داشت؟»
او افزود لحن ترامپ ممکن است موجب ترس در میان مردم عادی ایران شود و این پیام را منتقل کند که آمریکا نگران رفاه آنها نیست؛ موضوعی که میتواند توسط رهبران ایران بهعنوان ابزار تبلیغاتی برای تقویت مخالفتها و طولانیتر و دشوارتر شدن جنگ مورد استفاده قرار گیرد.
| |||||||||||||
|
ايران امروز
(نشريه خبری سياسی الکترونیک)
«ايران امروز» از انتشار مقالاتی كه به ديگر سايتها و نشريات نيز ارسال میشوند معذور است. استفاده از مطالب «ايران امروز» تنها با ذكر منبع و نام نويسنده يا مترجم مجاز است.
Iran Emrooz©1998-2026 | editor@iran-emrooz.net
|
