iran-emrooz.net | Fri, 27.03.2026, 20:30

یگانه تربتی / نیویورک تایمز / ۲۷ مارس ۲۰۲۶

با آسیب دیدن خانه عباس کیارستمی، فیلمساز نامدار ایرانی، در یکی از حملات این هفته در تهران ـــ همزمان با عملیات نظامی مشترک آمریکا و اسرائیل ـــ سخنگوی وزارت خارجه ایران به‌سرعت از این اتفاق برای پیشبرد روایت جمهوری اسلامی درباره جنگ بهره‌برداری کرد.

اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه، روز چهارشنبه در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس (X) نوشت: «آیا خانه آقای کیارستمی هم جزو همان “تهدید قریب‌الوقوع” علیه ایالات متحده بود؟! حقیقت این است که این جنگ هوس‌آلود آمریکا و اسرائیل تنها علیه یک دولت نیست، بلکه علیه فرهنگی، تمدنی و هویتی عمیق و ریشه‌دار است.»

او در همان پست، فیلم «طعم گیلاس» ساخته کیارستمی ـــ نخستین فیلم ایرانی برنده نخل طلای جشنواره کن ـــ را «شاهکاری بزرگ» خواند.

اما احمد کیارستمی، فرزند او که ساکن کالیفرنیا است، در پاسخ تندی خطاب به بقایی در ایکس نوشت که «طعم گیلاس» سال‌ها اجازه نمایش عمومی در ایران را نداشت و حکومت در طول عمر حرفه‌ای پدرش فشارهای سنگینی بر او وارد کرده بود.

عباس کیارستمی، که در سال ۲۰۱۶ درگذشت، در جشنواره کن ۱۹۹۷ پس از دریافت جایزه نخل طلا، با بازیگر سرشناس فرانسوی کاترین دنو به نشانه ادب روبوسی مختصری کرد؛ حرکتی که به بازگشتش به ایران با موجی از انتقاد و خشم محافظه‌کاران روبه‌رو شد، چراکه او را به «نقض احکام اسلامی» در تماس میان زن و مرد نامحرم متهم کردند.

به گفته احمد کیارستمی، وقتی پدرش به ایران بازگشت، «برادرانی» در فرودگاه منتظرش بودند تا به او «درسی بدهند.»

او در گفت‌وگوی تلفنی روز جمعه افزود هرچند «طعم گیلاس» هرگز به‌طور رسمی در ایران توقیف نشد، اما نمایش آن بارها به تأخیر افتاد و سرانجام تنها در شمار اندکی از سینماها و برای مدت بسیار کوتاهی به نمایش درآمد.

احمد کیارستمی یادآور شد که پس از جنجال بوسه در جشنواره کن، پدرش چند روز بازگشت به ایران را به تعویق انداخت و پس از ورود، مأمور گذرنامه هنگام زدن مهر ورود، گذرنامه‌اش را به زمین انداخت و با عصبانیت گفت: «آبرویمان را بردی.»

احمد کیارستمی در پست خود در ایکس همچنین مخالفت صریح خود را با جنگ اخیر اعلام کرد و نوشت که این درگیری «خانه‌ها و زندگی مردم عادی را ویران می‌کند.» او افزود: «اما در عین حال مخالف آن‌چه طی دهه‌ها در کشورمان انجام شد تا ما را به این نقطه برساند نیز هستم. آیا نمی‌شود مخالف هر دو بود؟»

او توضیح داد که آسیب خانه پدرش محدود به شکستن پنجره‌ها بوده و از مقام‌های ایرانی خواست از استفاده از نام پدرش برای مقاصد تبلیغاتی خودداری کنند.

او نوشت: «پای او را از سخنانتان بیرون بکشید. امیدوارم آن خانه عمرش از کسانی که ویرانی را به وطنمان آوردند بیشتر باشد.»

احمد کیارستمی پیش‌تر در صفحه اینستاگرام خود تصاویری از آسیب وارد شده به خانه پدر و مادرش در محله چیذر تهران منتشر کرده بود و به روزنامه نیویورک تایمز گفت: «فکر نمی‌کنم تا آخر عمر بتوانم دوباره آن خانه را ببینم»؛ او هم از جنگ و هم از این‌که به نظرش دولت ایران سقوط نخواهد کرد، ابراز تأسف کرد.

عباس کیارستمی از مطرح‌ترین کارگردانان تاریخ سینمای ایران بود. او در سال ۲۰۰۷ در گفت‌وگو با نیویورک تایمز مگزین درباره محدودیت‌های هنرمندان در ایران گفته بود: «این محدودیت‌ها باعث خلاقیت بیشترشان می‌شود، چون هنر تنها چیز مثبتی است که می‌توانند از زندگی‌شان در ایران بیرون بکشند.»

وقتی از او پرسیدند چرا با وجود این فشارها ایران را ترک نکرد، پاسخ داد: «خانه‌ام را دوست دارم. تنها جایی که خوب می‌خوابم اتاق خودم در ایران است.»