iran-emrooz.net | Sun, 22.03.2026, 8:18

مایان لوبل، الکساندر کورن‌وِل و ادریس علی / خبرگزاری رویترز / ۲۲ مارس ۲۰۲۶

ترامپ روز شنبه تهدید کرد در صورتی که ایران تا ۴۸ ساعت تنگه هرمز را به‌طور کامل بازگشایی نکند، «نیروگاه‌های برق ایران را نابود خواهد کرد». این تهدید در حالی مطرح شد که او تنها یک روز پیش از «کاهش شدت جنگ» سخن گفته بود؛ جنگی که اکنون وارد چهارمین هفته خود شده است.

ایران نیز روز یک‌شنبه هشدار داد در صورتی که ترامپ تهدید خود را عملی کند، زیرساخت‌های ایالات متحده در منطقه از جمله تأسیسات انرژی در خلیج فارس را هدف قرار خواهد داد. هم‌زمان، اعزام تفنگداران دریایی و شناورهای سنگین ایالات متحده به منطقه ادامه دارد.

بیش از ۲ هزار نفر از زمان آغاز جنگی که آمریکا و اسرائیل در تاریخ ۲۸ فوریه به راه انداختند کشته شده‌اند؛ جنگی که بازارها را به هم ریخته، بهای سوخت را به شدت افزایش داده، نگرانی‌ها از تورم جهانی را بالا برده و اتحاد پس از جنگ غرب را متزلزل کرده است.

«بمب ساعتی» برای بازارها

تونی سیکامور، تحلیلگر بازار در مؤسسه IG، گفت: «تهدید رئیس‌جمهور ترامپ اکنون یک بمب ساعتی ۴۸ ساعته از عدم قطعیت بر فراز بازارها قرار داده است. اگر اولتیماتوم پس گرفته نشود، احتمال دارد دوشنبه‌ی سیاه دیگری در بازارهای سهام جهانی رقم بخورد و قیمت نفت جهش شدیدی پیدا کند.»

به گفته‌ی او، ایران احتمالاً تأسیسات انرژی در عربستان سعودی، امارات متحده عربی و قطر را هدف قرار خواهد داد؛ اقدامی که «درد ناشی از افزایش قیمت انرژی را تشدید و طولانی کرده و بحران را به درگیری منطقه‌ای گسترده‌تری تبدیل خواهد کرد».

در پی تشدید تنش‌ها، قیمت نفت روز جمعه افزایش یافت و در بالاترین سطح خود طی نزدیک به چهار سال اخیر بسته شد؛ پس از آن‌که عراق وضعیت «فورس ماژور» را برای تمامی میادین نفتی تحت توسعه شرکت‌های خارجی اعلام کرد، اسرائیل یک میدان گازی بزرگ در ایران را هدف حمله قرار داد و تهران نیز با حملات متقابل علیه عربستان، قطر و کویت واکنش نشان داد.

حملات ایران عملاً موجب بسته شدن تنگه هرمز شده است؛ گذرگاهی باریک که تقریباً یک‌پنجم نفت و گاز مایع جهان از آن عبور می‌کند، و این وضع بدترین بحران نفتی از دهه ۱۹۷۰ تاکنون را رقم زده است. تعطیلی تقریبی این مسیر باعث جهش ۳۵ درصدی بهای گاز در اروپا طی هفته گذشته شد.

ترامپ در پیامی در شبکه‌های اجتماعی ساعت ۷:۴۵ عصر شنبه به وقت شرقی آمریکا (۲۳:۴۵ به وقت گرینویچ) نوشت:

«اگر ایران در مدت ۴۸ ساعت از همین لحظه، تنگه هرمز را به‌طور کامل و بدون تهدید باز نکند، ایالات متحده‌ی آمریکا تأسیسات نیروگاهی مختلف آن‌ها را هدف قرار داده و نابود خواهد کرد، و از بزرگ‌ترین نیروگاه آغاز می‌کند!»

چند ساعت بعد، نماینده ایران در سازمان بین‌المللی دریانوردی اعلام کرد که تنگه همچنان به روی تمامی کشتی‌ها باز است، به استثنای شناورهایی که مرتبط با «دشمنان ایران» هستند.

علی موسوی، نماینده ایران در سازمان بین‌المللی دریانوردی (IMO)، گفت عبور از این آبراه باریک با هماهنگی تدابیر امنیتی و ایمنی با تهران امکان‌پذیر است. داده‌های رهگیری کشتی‌ها نیز نشان می‌دهد برخی شناورها مانند کشتی‌هایی با پرچم هند و یک نفت‌کش پاکستانی موفق به عبور ایمن از تنگه شده‌اند. پاکستان روابط خوبی با ایران دارد و همزمان روابط نزدیکی را نیز با آمریکا و عربستان حفظ کرده است.

به گفته سیکامور، هدف ترامپ از تهدید زیرساخت‌های ایران، «تحمیل فشار اقتصادی و سیاسی غیرقابل‌تحمل بر تهران، بدون تخریب میادین نفتی ایران است تا از آسیب بلندمدت به عرضه جهانی جلوگیری شود.»

در مقابل، ستاد فرماندهی «خاتم‌الانبیا» ایران هشدار داد در صورت حمله آمریکا به زیرساخت‌های سوخت و انرژی ایران، جمهوری اسلامی تمام تأسیسات انرژی، فناوری اطلاعات و آب‌شیرین‌کن‌های وابسته به ایالات متحده در منطقه را هدف قرار خواهد داد.

شبکه برق ایران به‌شدت با بخش انرژی کشور درهم‌تنیده است. حمله به نیروگاه‌های بزرگ می‌تواند موجب قطعی گسترده برق و اختلال در پمپ‌ها، پالایشگاه‌ها، پایانه‌های صادراتی و مراکز فرماندهی نظامی شود. 

از بزرگ‌ترین نیروگاه‌های ایران می‌توان به نیروگاه‌های «دماوند» در نزدیکی تهران، «کرمان» در جنوب‌شرق و «رامین» در استان خوزستان اشاره کرد که همگی توان تولیدی بسیار بیشتری نسبت به تنها نیروگاه هسته‌ای ایران در بوشهر دارند.

افزایش دامنه خطر با موشک‌های دوربرد

تهران روز شنبه برای نخستین بار موشک‌های دوربردی شلیک کرد که خطر گسترش حملات فراتر از خاورمیانه را افزایش می‌دهد. یکی از این موشک‌ها در نزدیکی راکتور هسته‌ای محرمانه اسرائیل در حدود ۱۳ کیلومتری جنوب‌شرقی دیمونا فرود آمد.

ایال زامیر، رئیس ستاد ارتش اسرائیل، گفت ایران دو موشک بالستیک با برد چهار هزار کیلومتر را به سوی پایگاه نظامی مشترک آمریکا و بریتانیا در جزیره «دیه‌گو گارسیا» در اقیانوس هند شلیک کرده است.

او افزود: «این موشک‌ها برای هدف قرار دادن اسرائیل طراحی نشده‌اند. برد آن‌ها به پایتخت‌های اروپایی می‌رسد — برلین، پاریس و رم همگی در محدوده‌ی تهدید مستقیم قرار دارند.»

ارتش اسرائیل نیز روز یک‌شنبه اعلام کرد ساعاتی پس از حملات ایران به جنوب اسرائیل، در حال بمباران مواضع تهران است.

در طول جنگ، ترامپ و دولتش پیام‌های متناقضی درباره اهداف آمریکا مخابره کرده‌اند و همین امر کشورهای متحد را دچار سردرگمی کرده است. او متحدان ناتو را به «بزدلی» متهم کرده، زیرا حاضر به مشارکت در بازگشایی تنگه هرمز نیستند. برخی کشورها تمایل مشروط خود را اعلام کرده‌اند، اما اکثرشان می‌گویند در جنگی که ترامپ بدون هماهنگی با آنان آغاز کرده، دخیل نخواهند شد.

توشیمیتسو موتِگی، وزیر خارجه ژاپن، روز یک‌شنبه گفت این کشور ممکن است در صورت برقراری آتش‌بس، نیروهای خود را برای پاک‌سازی مین‌ها در منطقه اعزام کند.

بر اساس نظرسنجی جدید رویترز/ایپسوس که هفته گذشته انجام شده، ۵۹ درصد از آمریکایی‌ها با حملات نظامی ایالات متحده به ایران مخالفند، در حالی که ۳۷ درصد از آن حمایت می‌کنند.

این جنگ به یک چالش سیاسی جدی برای ترامپ در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای نوامبر برای کنگره تبدیل شده است؛ چرا که شوک‌های قیمتی در بخش انرژی، تورم را تشدید کرده و فشار زیادی بر مصرف‌کنندگان و کسب‌وکارها وارد آورده است.