iran-emrooz.net | Wed, 18.03.2026, 21:55

عبدی لطیف داهیر، کریستینا گلدباوم و مایکل لونسون
نیویورک تایمز /  ۱۸ مارس ۲۰۲۶

بخش انرژی داخلی ایران روز چهارشنبه هدف حملات سنگینی قرار گرفت؛ به‌گونه‌ای که حملات هوایی زیرساخت‌های حیاتی تولید برق برای صنایع و منازل را هدف قرار داد. این رویداد تنها چند ساعت پس از آن رخ داد که اسرائیل با کشتن وزیر اطلاعات ایران، ضربه‌ای دیگر به حکومت تحت فشار در تهران وارد کرد.

ایران اعلام کرد که این حملات هوایی به شماری از تأسیسات مرتبط با میدان گازی پارس جنوبی، یکی از بزرگ‌ترین ذخایر گاز طبیعی در خلیج فارس، آسیب رسانده است. همچنین تأسیسات نفتی و پتروشیمی در شهر جنوبی عسلویه نیز هدف قرار گرفته‌اند؛ شهری که گاز استخراج‌شده از میدان پارس جنوبی برای فرآوری به آن منتقل می‌شود.

اگرچه هنوز میزان دقیق خسارات مشخص نیست، اما این حملات می‌تواند کمبود شدید انرژی داخلی ایران را که از پیش وجود داشته، تشدید کند. ایران و قطر — که بخشی از این میدان گازی را در اختیار دارد — اسرائیل را مسئول این حملات دانستند. اسرائیل در ابتدا واکنشی نشان نداد.

پس از این حملات، قیمت نفت و گاز طبیعی افزایش یافت؛ به‌طوری که شاخص جهانی نفت خام به بیش از ۱۰۹ دلار در هر بشکه رسید. سرمایه‌گذاران نگران بودند که ایران در پاسخ، تأسیسات نفت و گاز در منطقه را هدف قرار دهد و این امر فشار بیشتری بر عرضه جهانی نفت وارد کند.

قیمت بنزین در ایالات متحده نیز از آغاز جنگ روندی افزایشی داشته و روز چهارشنبه به ۳.۸۴ دلار در هر گالن رسید. دولت دونالد ترامپ در تلاش برای کاهش قیمت‌ها اعلام کرد که به‌طور موقت قانونی را که نحوه حمل نفت در داخل ایالات متحده را محدود می‌کند، تسهیل خواهد کرد.

این قانون که به نام «قانون جونز» شناخته می‌شود، با هدف حمایت از ناوگان کشتیرانی داخلی وضع شده است. کاهش محدودیت‌های آن می‌تواند هزینه حمل سوخت و محصولات کشاورزی بین بنادر آمریکا را کاهش دهد، اما تحلیلگران و برخی مدیران صنعت حمل‌ونقل معتقدند که این اقدام تأثیر چندانی بر قیمت بنزین نخواهد داشت.

کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید، گفت که این معافیت ۶۰روزه امکان خواهد داد «منابع حیاتی مانند نفت، گاز طبیعی، کود شیمیایی و زغال‌سنگ آزادانه به بنادر ایالات متحده منتقل شوند.»

بخش عمده‌ای از انرژی استخراج‌شده ایران از میدان پارس جنوبی در داخل کشور مصرف می‌شود؛ بنابراین هرگونه اختلال جدی می‌تواند فشار وارد بر اقتصاد و زندگی روزمره مردم را — که ناشی از بمباران‌های آمریکا و اسرائیل است — تشدید کند. گاز طبیعی در ایران به‌طور گسترده برای تولید برق، گرمایش منازل، تأمین آب گرم و پخت‌وپز استفاده می‌شود.

یک مقام ارشد وزارت نفت ایران که به دلیل حساسیت موضوع نخواست نامش فاش شود، اعلام کرد گزارش‌های اولیه نشان می‌دهد زیرساخت‌های انرژی کشور به‌شدت آسیب دیده و مقادیر قابل‌توجهی از گاز از شبکه خارج شده است.

قطر هشدار داد که هدف قرار دادن زیرساخت‌های انرژی «اقدامی خطرناک و غیرمسئولانه» است که می‌تواند امنیت انرژی جهانی را به خطر اندازد.

ایران نیز متعهد شد که در واکنش به حمله به میدان پارس جنوبی تلافی کند. سپاه پاسداران انقلاب اسلامی روز چهارشنبه به مردم در عربستان سعودی، امارات متحده عربی و قطر — که میزبان یک پایگاه بزرگ نظامی آمریکا است — هشدار داد از تأسیسات اصلی نفت و گاز فاصله بگیرند.

مدت کوتاهی بعد، شرکت دولتی «قطر-انرژی» اعلام کرد که مرکز انرژی رأس لفان این کشور در پی حملات موشکی دچار «خسارات گسترده» شده است. این شرکت افزود که کسی در این حملات آسیب ندیده و تیم‌های امدادی در حال مهار آتش‌سوزی هستند. وزارت خارجه قطر این حمله را «تشدید خطرناک تنش‌ها» توصیف کرد و ایران را به «کشاندن منطقه به آستانه بحران» متهم ساخت.

عربستان سعودی نیز اعلام کرد یک پهپاد را که به یکی از تأسیسات گازی این کشور نزدیک می‌شد رهگیری کرده است. همچنین صدای انفجارهای شدیدی در پایتخت، ریاض، شنیده شد؛ جایی که سامانه‌های دفاع هوایی موشک‌های ورودی را رهگیری کردند. این کشور اعلام کرد هیچ نشانه‌ای از خسارت یا تلفات وجود ندارد.

این حملات در حالی رخ داد که اسرائیل به‌طور سیستماتیک هدف قرار دادن مقامات ارشد ایرانی را ادامه داده و در همین راستا اسماعیل خطیب، وزیر اطلاعات ایران، کشته شد.

ارتش اسرائیل در بیانیه‌ای اعلام کرد که وزارت تحت مدیریت آقای خطیب مسئول «نظارت، جاسوسی و اجرای عملیات مخفی در سراسر جهان، به‌ویژه علیه دولت اسرائیل و شهروندان ایرانی» بوده است.

مرگ او یک روز پس از آن رخ داد که حملات هوایی اسرائیل، علی لاریجانی، عالی‌ترین مقام امنیت ملی ایران و رهبر سیاسی عملی کشور، و همچنین سرتیپ غلامرضا سلیمانی، فرمانده نیروی بسیج — یک نیروی شبه‌نظامی گسترده برای اعمال امنیت و سرکوب مخالفان — را به قتل رساند.

سرتیپ افی دفرین، سخنگوی ارتش اسرائیل، روز چهارشنبه در یک نشست خبری گفت: «ما به تعقیب همه مقامات ارشد این رژیم ادامه خواهیم داد. این سلسله ترورها متوقف نخواهد شد.»

اسرائیل اعلام کرده است که امیدوار است حملاتش به رهبران ایران، مردم این کشور را به سرنگونی حکومت ترغیب کند؛ هدفی که دونالد ترامپ نیز هنگام اعلام آغاز کارزار بمباران در ۲۸ فوریه به آن اشاره کرده بود.

با این حال، در جلسه‌ای در کمیته اطلاعات سنای آمریکا در واشینگتن، تولسی گابارد، مدیر اطلاعات ملی، گفت که اگرچه رهبری ایران در پی حملات آمریکا و اسرائیل «تا حد زیادی تضعیف شده»، اما دولت همچنان «به نظر می‌رسد پابرجا باشد.»

در بیانیه‌ای در روز چهارشنبه، رهبر جدید ایران، مجتبی خامنه‌ای — که پس از کشته شدن پدرش، علی خامنه‌ای، در یک حمله هوایی اسرائیل جانشین او شد — از کشته شدن آقای لاریجانی ابراز اندوه کرد. او گفت که چنین خون‌ریزی‌هایی تنها موجب تقویت جمهوری اسلامی خواهد شد و وعده داد عاملان این اقدامات بهای آن را خواهند پرداخت.

در مراسم تشییع پیکر آقای لاریجانی در تهران در روز چهارشنبه، جمعیت زیادی با در دست داشتن پرچم‌های ایران حضور یافتند. رسانه‌های دولتی تصاویری از تابوت او منتشر کردند که در میان سوگوارانی قرار داشت که شعار «مرگ بر آمریکا» و «مرگ بر اسرائیل» سر می‌دادند.

در حالی که اسرائیل به حملات خود علیه اهدافی در ایران ادامه می‌دهد، نیروهای این کشور همزمان حملات در لبنان را نیز تشدید کرده‌اند؛ امری که نگرانی‌ها از وقوع یک تهاجم تمام‌عیار را افزایش داده است.

ارتش اسرائیل روز چهارشنبه اعلام کرد که دو پل بر روی رودخانه رودخانه لیطانی — که به‌عنوان یک خط مرزی کلیدی در جنوب لبنان شناخته می‌شود — را هدف قرار داده است؛ نشانه‌ای تازه از گسترش دامنه عملیات این کشور در لبنان.

ارتش اسرائیل، گروه حزب‌الله، شبه‌نظامیان مورد حمایت ایران، را متهم کرد که از این پل‌ها برای انتقال نیرو و تسلیحات به جنوب لبنان استفاده می‌کند؛ جایی که نیروهای اسرائیلی در حال گسترش عملیات زمینی خود هستند و به ساکنان دستور تخلیه داده‌اند.

Israel Katz، وزیر دفاع اسرائیل، گفت این حملات نه‌تنها با هدف مختل کردن تحرکات حزب‌الله انجام شده، بلکه پیامی «شفاف به دولت لبنان» است مبنی بر اینکه زیرساخت‌های این کشور نباید در اختیار حزب‌الله قرار گیرد.

پیش‌تر در همان روز، ارتش اسرائیل پس از آنکه حزب‌الله طی شب گذشته موجی از راکت‌ها، پهپادها و گلوله‌های توپخانه‌ای را به سوی اسرائیل شلیک کرد، شهر  بیروت، پایتخت لبنان، و دیگر شهرها و روستاهای این کشور را هدف قرار داد. چندین حمله اسرائیل به مناطق مرکزی بیروت — دور از پایگاه اصلی حزب‌الله در حومه جنوبی شهر — بر نگرانی‌ها افزود که حتی مناطق پیش‌تر امن نیز در معرض خطر قرار گرفته‌اند.

حملات اسرائیل در برخی موارد بدون هشدار قبلی انجام شد. یک حمله غافلگیرانه به مناطق «زقاق البلاط» و «بسطا» در مرکز بیروت در اوایل روز چهارشنبه، دست‌کم ۱۰ کشته و ۲۷ زخمی برجای گذاشت. وزارت بهداشت لبنان این آمار را اعلام کرد. در ادامه، ساختمان دیگری در منطقه زقاق البلاط بدون هشدار هدف قرار گرفت که موجب آتش‌سوزی در طبقات بالایی آن شد.

بر اساس اعلام وزارت بهداشت لبنان، در نزدیک به سه هفته از آغاز درگیری میان اسرائیل و حزب‌الله، بیش از ۹۶۰ نفر کشته و بیش از ۲۴۰۰ نفر زخمی شده‌اند. این وزارتخانه اعلام کرد که بیش از ۱۱۰ کودک در میان کشته‌شدگان هستند.

سازمان بشردوستانه «شورای پناهندگان نروژ» روز چهارشنبه اعلام کرد که در پی این درگیری‌ها، یک میلیون نفر — معادل یک‌ششم جمعیت لبنان — آواره شده‌اند.

در اسرائیل، مقامات اعلام کردند که یک زوج در حومه تل‌آویو بر اثر انفجار یک بمب خوشه‌ای که از کلاهک یک موشک ایرانی جدا شده بود، کشته شدند. یارون موشه و ایلانا موشه در ساختمان محل سکونت خود در شهر «رمت گان» جان باختند. یک مقام پلیس محلی گفت به نظر می‌رسد آنها نتوانسته بودند با به صدا درآمدن آژیرهای هشدار حمله، خود را به اتاق امن آپارتمانشان برسانند. ایران اعلام کرده بود که در واکنش به کشته شدن آقای لاریجانی، حمله‌ای موشکی بالستیک به تل‌آویو انجام داده است.