| صفحه نخست | خبر و گزارش | سياست | انديشه | فرهنگ و ادبيات | زندگی | محیط زیست | RSS |
مقامهای اسرائیلی: خامنهای کشته شده است
جان گمبریل، کنستانتین توروپین، جاش بوآک و عامر مدهانی
آسوشیتدپرس / ۲۸ فوریه ۲۰۲۶
مقامهای اسرائیلی روز شنبه به خبرگزاری آسوشیتدپرس گفتند علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، در جریان حمله گستردهای که از سوی اسرائیل و ایالات متحده علیه ایران انجام شد، کشته شده است.
در این باره تاکنون از سوی آمریکا یا ایران اظهارنظر فوری منتشر نشده است. ترور دومین رهبر جمهوری اسلامی — که جانشین مشخصی برای خود تعیین نکرده بود — میتواند آینده این نظام را در هالهای از ابهام فرو ببرد و با توجه به تهدیدهای ایران برای تلافی، احتمال بروز درگیری طولانیمدت را افزایش دهد.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در یک سخنرانی تلویزیونی خطاب به ملت گفت «نشانههای فزایندهای» وجود دارد که نشان میدهد خامنهای در حمله بامداد شنبه اسرائیل به محل اقامت و دفتر او کشته شده است.
اندکی پس از این سخنرانی، دو مقام اسرائیلی اعلام کردند اسرائیل مرگ او را تأیید کرده است. این دو مقام به شرط ناشناس ماندن و تا زمان اعلام رسمی خبر صحبت کردند و جزئیات بیشتری ارائه ندادند.
خامنهای پس از آیتالله روحالله خمینی، رهبر انقلاب اسلامی ۱۹۷۹، به رهبری رسید. او در همه سیاستهای کلان کشور حرف آخر را میزد و هدایت نهاد روحانیت حاکم و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی — دو کانون اصلی قدرت در نظام جمهوری اسلامی — را بر عهده داشت.
همزمان با ادامه حملات به ایران، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، از مردم ایران خواست با قیام علیه رهبری اسلامی «سرنوشت خود را در دست بگیرند». ترامپ در ویدیویی که در آن از آغاز «عملیاتهای عمده رزمی» خبر داد، خطاب به ایرانیان گفت: «وقتی کار ما تمام شد، دولتتان را در دست بگیرید. این متعلق به شماست که آن را تصاحب کنید. این احتمالاً تنها فرصت شما در چند نسل آینده خواهد بود.»
رسانههای دولتی ایران، به نقل از جمعیت هلال احمر، شامگاه شنبه اعلام کردند دستکم ۲۰۱ نفر کشته و بیش از ۷۰۰ نفر زخمی شدهاند. ایران نیز در پاسخ، موشکها و پهپادهایی را به سوی اسرائیل و پایگاههای نظامی آمریکا در منطقه شلیک کرد و تبادل آتش تا شب ادامه یافت.
به نظر میرسد برخی از نخستین حملات به ایران در نزدیکی دفترهای خامنهای ۸۶ ساله انجام شده است. پیش از آنکه مقامهای اسرائیلی مرگ او را تأیید کنند، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، به شبکه انبیسی نیوز گفت تا آنجا که اطلاع دارد، خامنهای و مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، زنده هستند. او این حمله را «بیدلیل، غیرقانونی و کاملاً نامشروع» خواند.
این حملات که در ماه رمضان صورت گرفت، فصل تازه و تکاندهندهای در مداخله آمریکا در ایران گشود و دومین بار در هشت ماه گذشته بود که دولت ترامپ در میانه مذاکرات درباره برنامه هستهای ایران، جمهوری اسلامی را هدف حمله قرار میداد.
حدود ۱۲ ساعت پس از آغاز حملات، ارتش آمریکا اعلام کرد با وجود «صدها حمله موشکی و پهپادی ایران»، هیچ تلفاتی در میان نیروهای آمریکایی گزارش نشده و خسارات وارده به پایگاههای آمریکا ناچیز بوده است. ارتش آمریکا اعلام کرد اهداف مورد حمله در ایران شامل تأسیسات فرماندهی سپاه پاسداران، سامانههای پدافند هوایی، پایگاههای پرتاب موشک و پهپاد و فرودگاههای نظامی بوده است.
به گفته یک مقام آمریکایی و فرد دیگری که در جریان عملیات قرار داشته و به شرط ناشناس ماندن صحبت کردهاند، برخی از اعضای مختلف رهبری ایران نیز در فهرست اهداف قرار داشتهاند. با این حال، هنوز اطلاعاتی درباره کشته شدن دیگر مقامهای ارشد منتشر نشده است.
با این حال، حتی اگر عالیترین رهبران ایران کشته شده باشند، تغییر رژیم تضمینشده نیست.
دموکراتها در آمریکا از اقدام ترامپ بدون کسب مجوز از کنگره انتقاد کردند. کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید، اعلام کرد دولت پیشاپیش شماری از رهبران جمهوریخواه و دموکرات کنگره را در جریان قرار داده بود.
شورای امنیت سازمان ملل اعلام کرد عصر شنبه تشکیل جلسه خواهد داد. آژانس بینالمللی انرژی اتمی نیز در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد تحولات را از نزدیک زیر نظر دارد و «هیچ نشانهای از پیامدهای پرتوزا» مشاهده نکرده است.
گروه مدافع حقوق دیجیتال «نتبلاکس» اعلام کرد ایران با «قطع تقریباً کامل اینترنت» روبهرو شده است.
ماهها تنش فزاینده
در هفتههای اخیر و با استقرار ناوهای جنگی آمریکا در منطقه، تنشها به شدت افزایش یافته بود. ترامپ گفته بود خواهان دستیابی به توافقی برای مهار برنامه هستهای ایران است؛ در حالی که این کشور پس از اعتراضات سراسری با افزایش نارضایتیهای داخلی روبهروست.
به نظر میرسد جرقه حملات روز شنبه، ناکامی در تازهترین دور مذاکرات هستهای در روز پنجشنبه بوده است. این حملات همچنین بازتاب تغییرات چشمگیری بود که رهبری ایران را در ضعیفترین موقعیت خود از زمان انقلاب اسلامی، نزدیک به نیم قرن پیش، قرار داده است.
حملات اسرائیل و آمریکا در ژوئن گذشته ضربه سنگینی به پدافند هوایی، فرماندهان نظامی و برنامه هستهای ایران وارد کرد. درگیری گسترده منطقهای که با حمله ۷ اکتبر ۲۰۲۳ حماس به اسرائیل آغاز شد، شبکه نیروهای نیابتی ایران در خاورمیانه را به شدت تضعیف کرده است. تحریمهای آمریکا و انزوای جهانی نیز اقتصاد ایران را به شدت فرسوده کرده است.
ایران در واکنش به حملات اخیر، موشکها و پهپادهایی را به سوی اسرائیل شلیک کرد و تأسیسات نظامی آمریکا در بحرین، کویت و قطر را هدف قرار داد. ارتش اسرائیل اعلام کرد ایران «دهها» موشک به سوی این کشور پرتاب کرده که بسیاری از آنها رهگیری شدهاند. سازمان امدادی «ماگن داوید آدوم» از ۸۹ مجروح با جراحات سطحی خبر داد.
دستکم سه انفجار شامگاه شنبه در نزدیکی ساختمان وزارت اطلاعات در شمال تهران شنیده شد. شاهدان گفتند سامانههای پدافند هوایی در آن منطقه فعال شدهاند. ارتش اسرائیل اعلام کرد حملات تازهای را علیه سکوهای پرتاب موشک و سامانههای دفاع هوایی در مرکز ایران آغاز کرده است.
در جنوب ایران، به گفته استاندار محلی در گفتوگو با تلویزیون دولتی ایران، دستکم ۸۵ نفر بر اثر اصابت به یک مدرسه دخترانه کشته شدند و دهها نفر دیگر زخمی شدند.
کاپیتان تیم هاوکینز، سخنگوی فرماندهی مرکزی ایالات متحده، گفت از «گزارشها» درباره هدف قرار گرفتن یک مدرسه دخترانه آگاه است و این موضوع در حال بررسی است.
خبرگزاری دولتی ایران، ایرنا، به نقل از علی علیزاده، فرماندار لامِرد، گزارش داد دستکم ۱۵ نفر در جنوبغرب کشور کشته شدهاند. او گفت یک سالن ورزشی، دو منطقه مسکونی و سالنی در نزدیکی یک مدرسه هدف قرار گرفتهاند.
پروازها در سراسر خاورمیانه با اختلال مواجه شد و صدای آتش پدافند هوایی بر فراز دبی، پایتخت تجاری امارات متحده عربی، شنیده شد. رسانههای دولتی اعلام کردند ترکشهای ناشی از حمله موشکی ایران به پایتخت امارات متحده عربی یک نفر را کشته است.
هماهنگی حمله میان اسرائیل و آمریکا
بدر البوسعیدی، وزیر امور خارجه عمان و میانجی اصلی مذاکرات هستهای، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «مذاکرات فعال و جدی بار دیگر تضعیف شده است. نه منافع ایالات متحده و نه آرمان صلح جهانی از این اقدام به خوبی تأمین نمیشود.»
اسرائیل اعلام کرد این عملیات طی ماهها و با هماهنگی ایالات متحده برنامهریزی شده است. سرلشکر ایال زامیر، رئیس ستاد ارتش اسرائیل، در بیانیهای گفت خلبانان نیروی هوایی در حال هدف قرار دادن «صدها هدف در سراسر ایران» هستند.
به گفته یک مقام آگاه از جزئیات عملیات که به شرط ناشناس ماندن درباره اطلاعات غیرعلنی حمله صحبت کرد، اهداف کارزار اسرائیل شامل بخشهایی از ارتش ایران، نمادهای حکومتی و اهداف اطلاعاتی بوده است.
ترامپ در تلاش برای توجیه اقدام نظامی ادعا کرد ایران با وجود اینکه سال گذشته گفته بود برنامه هستهای این کشور در دور پیشین حملات «به کلی نابود شده»، همچنان به توسعه آن ادامه داده است.
او روز شنبه اذعان کرد ممکن است تلفات آمریکایی وجود داشته باشد و گفت «این اتفاق اغلب در جنگ رخ میدهد». این اظهارنظر از سوی رئیسجمهوری که با شعار «اول آمریکا» به قدرت رسید و وعده داده بود کشور را از «جنگهای بیپایان» دور نگه دارد، قابل توجه بود.
ترامپ همچنین گفت هدف او «نابودی» نیروی دریایی ایران و از بین بردن نیروهای نیابتی مورد حمایت تهران در منطقه است. او از سپاه پاسداران انقلاب اسلامی خواست سلاحهای خود را زمین بگذارد و هشدار داد اعضای آن در صورت تسلیم، مصونیت خواهند داشت و در غیر این صورت با «مرگ حتمی» روبهرو میشوند.
ایران پیشتر گفته بود امیدوار است از جنگ جلوگیری کند، اما بر حق خود برای غنیسازی اورانیوم تأکید داشت. تهران نمیخواست درباره مسائل دیگری همچون برنامه موشکهای دوربرد یا حمایت از گروههای مسلحی مانند حماس و حزبالله گفتوگو کند.
ایران اعلام کرده از ژوئن تاکنون غنیسازی انجام نداده است، اما مانع از بازدید بازرسان بینالمللی از سایتهایی شده که آمریکا بمباران کرده بود. تصاویر ماهوارهای تحلیلشده توسط آسوشیتدپرس نشان میدهد فعالیتهای تازهای در دو مورد از این سایتها صورت گرفته که حاکی از تلاش ایران برای ارزیابی خسارات و احتمالاً بازیابی مواد است.
ایران روز شنبه خواستار برگزاری نشست فوری شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی درباره «این تهدیدها علیه تأسیسات هستهای تحت پادمان» شد؛ این موضوع در نامهای که خبرگزاری نیمهرسمی تسنیم منتشر کرده، آمده است.
ترامپ پیشتر تهدید به اقدام نظامی کرده بود، اما پس از سرکوب اخیر اعتراضهایی که در پی نارضایتیهای اقتصادی آغاز شد و به جنبشی سراسری علیه روحانیون حاکم تبدیل شد، از اجرای آن خودداری کرده بود.
خبرگزاری فعالان حقوق بشر اعلام کرده است مرگ بیش از ۷ هزار نفر را در جریان سرکوبها تأیید کرده و در حال بررسی هزاران مورد دیگر است. دولت ایران کشته شدن بیش از ۳ هزار نفر را تأیید کرده است.
کامران متین، کارشناس مسائل ایران در دانشگاه ساسکس در جنوب انگلستان، گفت اکنون ایرانیان احتمالاً برای حضور دوباره در خیابانها محتاط خواهند بود، زیرا سپاه پاسداران بیرحمی خود را نشان داده است.
پیامدهای منطقهای
این حملات میتواند بازارهای جهانی را متلاطم کند، بهویژه اگر ایران تنگه هرمز را برای تردد تجاری ناامن سازد. در سال ۲۰۲۵، یکسوم صادرات نفت جهان که از طریق دریا منتقل میشد، از این تنگه عبور کرده بود.
عربستان سعودی اعلام کرد ایران پایتخت و منطقه شرقی این کشور را هدف قرار داده، اما این حمله دفع شده است. بحرین گفت حمله موشکی مقر ناوگان پنجم نیروی دریایی آمریکا در این کشور جزیرهای را هدف قرار داده و سه ساختمان در منامه، پایتخت، و شهر محرق بر اثر حملات پهپادی و ترکشهای ناشی از رهگیری موشک آسیب دیدهاند.
سازمان هواپیمایی کشوری کویت اعلام کرد یک پهپاد فرودگاه اصلی بینالمللی این کشور را هدف قرار داده و چند تن از کارکنان زخمی شدهاند. خبرگزاری دولتی کویت نیز گزارش داد سه نظامی بر اثر ترکشهای ناشی از حملات به پایگاه هوایی علی السالم زخمی شدهاند. انفجارهایی همچنین در قطر شنیده شد. اردن اعلام کرد با ۴۹ پهپاد و موشک بالستیک «مقابله کرده است.»
| |||||||||||||
|
ايران امروز
(نشريه خبری سياسی الکترونیک)
«ايران امروز» از انتشار مقالاتی كه به ديگر سايتها و نشريات نيز ارسال میشوند معذور است. استفاده از مطالب «ايران امروز» تنها با ذكر منبع و نام نويسنده يا مترجم مجاز است.
Iran Emrooz©1998-2026 | editor@iran-emrooz.net
|
