| صفحه نخست | خبر و گزارش | سياست | انديشه | فرهنگ و ادبيات | زندگی | محیط زیست | RSS |
نگرانی ایرانیها از افزایش حضور نظامی آمریکا
جان گامبریل / خبرگزاری آسوشیتدپرس / ۲۴ فوریه ۲۰۲۶
در حالی که ایالات متحده در حال گردآوری بزرگترین نیروی نظامی خود در خاورمیانه طی دهههای اخیر است، ایرانیها با نگرانی و احتیاط در انتظار دور بعدی گفتوگوها با آمریکا در ژنو در همین هفته هستند؛ مذاکراتی که بسیاری آن را آخرین فرصت حکومت دینی حاکم بر کشور برای دستیابی به توافق با دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، میدانند.
برخی میگویند شرایط کاملاً ناامیدکننده به نظر میرسد. ایرانیانی که دههها فشار تحریمها را تحمل کردهاند ــ فشارهایی که با تصمیم ترامپ در سال ۲۰۱۸ برای خروج از توافق هستهای تهران با قدرتهای جهانی تشدید شد ــ بهتازگی شاهد خونینترین سرکوب اعتراضها در تاریخ معاصر کشور نیز بودهاند. در ماه ژانویه، نیروهای امنیتی هزاران نفر را کشتند و دهها هزار نفر دیگر را بازداشت کردند.
با این حال، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، روز سهشنبه در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که ایران «با عزمی راسخ برای دستیابی به یک توافق منصفانه و متوازن ــ در کوتاهترین زمان ممکن ــ» وارد گفتوگوهای روز پنجشنبه میشود.
در حالی که ایرانیان منتظر نتیجه مذاکرات ژنو هستند، بسیاری از بیم بروز جنگی سخن میگویند که ممکن است از جنگ خونین ایران و عراق در دهه ۱۹۸۰ نیز فراتر برود.
آن جنگ واکنشی میهنپرستانه در میان داوطلبان ایرانی برانگیخت. اما اکنون چشمانداز جنگ با ایالات متحده، جامعهای را که هم شامل حامیان سرسخت و تندرو حکومت دینی و هم کسانی است که احساس میکنند ایران از درون در حال ازهمگسیختگی است، دچار شکاف و دو دستگی کرده است.
سپیده بافرانی، زن ۲۹ سالهای که در یک فروشگاه لباس زنانه کار میکند، گفت: «هر روز صبح که از خواب بیدار میشوم، مغزم پر از هرجومرج است؛ یک جنگ احتمالی... و یک وضعیت بد اقتصادی که مدام ادامه دارد.»
رسول رزاقی، ساکن ۵۴ ساله پایتخت، تهران، نیز نگرانیهای مشابهی را در آستانه مذاکرات مطرح کرد.
او گفت: «پیشبینی من این است که اگر هر دو طرف واقعاً منظورشان همان چیزی باشد که میگویند، جنگ شروع خواهد شد.»
«ناوگان» ترامپ نزدیکتر میشود
ترامپ هفتههاست از یک «ناوگان» سخن میگوید که اکنون تا حد زیادی در سواحل ایران مستقر شده است؛ از جمله ناو هواپیمابر «یواساس آبراهام لینکلن». او همچنین ناو هواپیمابر «یواساس جرالد آر. فورد»، بزرگترین ناو هواپیمابر جهان، را از کارائیب به سمت خاورمیانه اعزام کرده است.
بر اساس تحلیلی از مرکز مطالعات استراتژیک و بینالمللی مستقر در واشنگتن، در مجموع دستکم ۱۶ فروند کشتی نیروی دریایی آمریکا در منطقه گرد آمدهاند.
این آرایش نیرو قابل مقایسه با «عملیات روباه صحرا» در سال ۱۹۹۸ است؛ زمانی که نیروهای آمریکایی و بریتانیایی به دلیل خودداری صدام حسین از اجرای قطعنامههای شورای امنیت سازمان ملل درباره بازرسیهای تسلیحاتی، به مدت چهار روز عراق را بمباران کردند. علاوه بر ناوهای هواپیمابر و هواپیماهای مستقر روی زمین در اردن، جنگندههای رادارگریز اف-۳۵ و دیگر هواپیماهای جنگی نیز در منطقه حضور دارند که قادر به انجام حملهای گسترده علیه ایران هستند.
در همین حال، سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) دستورالعملهایی را به زبان فارسی، بهصورت آنلاین منتشر کرده است که توضیح میدهد ایرانیان چگونه میتوانند بهطور امن با این سازمان جاسوسی تماس بگیرند.
ایرانیها با نگرانی فزایندهای این تجمیع نیرو را دنبال میکنند؛ برخی با دور زدن پنهانی محدودیتهای اینترنتی و برخی دیگر از طریق تماشای شبکههای خبری ماهوارهای. تلویزیون دولتی ایران همچنان تصاویر رزمایشهای نظامی کشور و تهدید رهبران جمهوری اسلامی به تلافی گسترده در برابر هرگونه حمله آمریکا را پخش میکند.
تلویزیون دولتی ایران روز سهشنبه گزارش داد که سپاه پاسداران انقلاب اسلامی رزمایشی برگزار کرده است که در آن، موشکهایی شلیک شد، پهپادهایی به پرواز درآمد و به سمت اهدافی در امتداد سواحل کشور آتش گشوده شد؛ بدون آنکه جزئیاتی درباره زمان یا محل دقیق این رزمایش ارائه شود.
یک رهگذر در تهران روز سهشنبه، در گفتوگو با آسوشیتدپرس ــ در حالی که به دلیل ترس از پیامدها نخواست نامش فاش شود ــ گفت: «این یک وضعیت برابر نیست. یک طرف با قدرت زیادی وارد مذاکرات شده و تجهیزات فراوانی در اختیار دارد. در مقابل، ایران در موقعیت ضعیفی قرار گرفته است. آنها تسلیم کامل میخواهند، اما من فکر میکنم این عملی نیست.»
استیو ویتکاف، دوست میلیاردر ترامپ که بهعنوان فرستاده ویژه او در خاورمیانه خدمت میکند، گفته است رئیسجمهور متوجه نمیشود چرا ایران با توجه به نیروهایی که در منطقه و حتی فراتر از آن در اروپا علیهاش صفآرایی کردهاند، «تسلیم نشده است». اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، روز دوشنبه اظهارات ویتکاف را رد کرد و گفت: «واژه “تسلیم” در فرهنگ لغت ایرانیان وجود ندارد.»
عراقچی در پستهای روز سهشنبه خود در ایکس بار دیگر تأکید کرد که ایران هرگز قصد توسعه سلاح هستهای را ندارد، اما در عین حال تصریح کرد از «حق بهرهمندی از منافع فناوری هستهای صلحآمیز برای مردم خود» نیز چشمپوشی نخواهد کرد.
او درباره مذاکرات ژنو گفت این گفتوگوها «فرصتی تاریخی برای دستیابی به توافقی بیسابقه است که به نگرانیهای متقابل میپردازد و منافع مشترک را محقق میکند. توافق در دسترس است، اما تنها در صورتی که دیپلماسی در اولویت قرار گیرد.»
او افزود، ایران «برای حفاظت شجاعانه از حاکمیت خود از هیچ تلاشی فروگذار نخواهد کرد.»
با این حال، هنوز روشن نیست ایران دقیقاً چه امتیازاتی میتواند به ترامپ بدهد. تهران بر ادامه غنیسازی اورانیوم تأکید کرده است؛ موضوعی که ترامپ بارها گفته است باید متوقف شود. ایران همچنین از ورود به گفتوگو درباره زرادخانه موشکهای بالستیک خود یا حمایت از نیروهای نیابتی منطقهای ــ که از دیگر خواستههای ترامپ است ــ خودداری کرده است.
«همه نگرانند»
گفتوگو با مردم در ایران همچنان دشوار است؛ خطوط اینترنت و تلفن پس از اعتراضات سراسری ماه گذشته هنوز با اختلال روبهرو است. در خیابانهای تهران، بسیاری از مردم نسبت به صحبت با روزنامهنگاران بدگمان هستند و تصور میکنند خبرنگاران برای دولت کار میکنند. حکومت دینی ایران همه ایستگاههای رادیویی و تلویزیونی کشور را در کنترل خود دارد.
افرادی که حاضر شدند با آسوشیتدپرس صحبت کنند، بارها از جنگ دهه ۱۹۸۰ با عراق یاد کردند؛ رویدادی فاجعهبار در ذهن کسانی که به اندازه کافی مسن هستند و آن را به یاد میآورند.
حسن میرزایی، راننده تاکسی ۶۸ ساله، گفت: «من شرایط بد زیادی را به یاد دارم، اما حتی در طول جنگ ایران و عراق در دهه ۱۹۸۰ هم اوضاع اینطور نبود. من در شوک هستم و هیچ امیدی ندارم ــ بهویژه وقتی صحبت از جنگ میشود.»
او افزود: «دو نوه یتیم دارم و باید کار کنم تا شکمشان را سیر کنم.»
همان مرد ساکن تهران که از ماهیت نابرابر مذاکرات سخن میگفت، ادامه داد: «ما یک بار هشت سال با عراق جنگیدیم، اما عراق کشوری در همان سطح ما بود. رفتن به جنگ با آمریکا، اسرائیل و ناتو عواقب بسیار وحشتناک و غیرقابل پیشبینیای خواهد داشت.»
او افزود: «چه کار میتوانیم بکنیم؟ نمیتوانیم کشورمان را ترک کنیم.»
آمی میانجی، مرد ۳۳ سالهای که یک تعمیرگاه خودرو را اداره میکند، ایرانیان را مردمی شجاع توصیف کرد که از جنگ نمیترسند.
میانجی گفت: «من به تهدیدهای ترامپ و دیگران اهمیتی نمیدهم؛ در نهایت ایرانیان هر جنگطلبی را عقب خواهند راند.»
دانشجویی که به دلیل ترس از پیگرد نخواست نامش فاش شود، گفت: «ایران قطعاً از مواضع خود عقبنشینی نخواهد کرد، چون اگر چنین کند، عملاً از ایدئولوژی ۴۰ ساله خود دست شسته است.»
او افزود: «هیچ امیدی ندارم. رهبران دو کشور مرتباً حرف میزنند، اما هیچکدام حاضر به دادن امتیاز برای رسیدن به توافق نیستند. بنابراین احتمال جنگ زیاد است.»
| |||||||||||||
|
ايران امروز
(نشريه خبری سياسی الکترونیک)
«ايران امروز» از انتشار مقالاتی كه به ديگر سايتها و نشريات نيز ارسال میشوند معذور است. استفاده از مطالب «ايران امروز» تنها با ذكر منبع و نام نويسنده يا مترجم مجاز است.
Iran Emrooz©1998-2026 | editor@iran-emrooz.net
|
