iran-emrooz.net | Fri, 13.02.2026, 19:34

الکس ترنبول و امیرحسین راجی / آسوشیتدپرس / ۱۳ فوریه ۲۰۲۶

وضعیت جسمانی نرگس محمدی، برنده ایرانی جایزه صلح نوبل که در زندان به‌سر می‌برد، رو به وخامت گذاشته است؛ بخشی از این وخامت ناشی از ضرب‌وشتمی است که او هنگام بازداشت دو ماه پیش خود متحمل شد. همسرش روز جمعه در گفت‌وگو با خبرگزاری آسوشیتدپرس این موضوع را اعلام کرد.

تقی رحمانی، همسر محمدی، در منزلش در پاریس گفت از زمان بازداشت همسرش در ۱۲ دسامبر در شهر مشهد، هیچ تماسی با او نداشته است. به‌گفته او، نرگس تنها یک تماس کوتاه تلفنی با برادرش داشته و تنها یک‌بار نیز پس از صدور حکم جدید زندان در اوایل هفته جاری توانسته با وکیلش گفت‌وگو کند.

محمدی چند هفته پیش از گسترش اعتراضات سراسری در ایران بازداشت شد؛ اعتراضاتی که در روزهای ۸ و ۹ ژانویه به راهپیمایی صدها هزار نفر انجامید اما در نهایت با سرکوب گسترده نیروهای حکومتی مواجه شد. نهادهای حقوق بشری شمار قربانیان را بیش از ۷ هزار نفر اعلام کرده‌اند و تأکید می‌کنند رقم واقعی احتمالاً بسیار بالاتر است؛ دولت ایران البته آمار کشته‌شدگان را بیش از ۳۱۰۰ نفر اعلام کرده است.

نرگس محمدی، ۵۳ ساله، از دوم فوریه در زندان دست به اعتصاب غذا زده است. چند روز بعد دادگاهی او را به بیش از ۷ سال زندان اضافی محکوم کرد. این حکم را وکیلش در ایران طی آخر هفته در شبکه ایکس (توئیتر سابق) منتشر کرد، اما مقامات رسمی هنوز آن را تأیید نکرده‌اند. محمدی پیش‌تر به اتهام «تبانی علیه امنیت ملی» و «تبلیغ علیه نظام» به ۱۳ سال و ۹ ماه زندان محکوم شده بود، اما از اواخر سال ۲۰۲۴ به‌دلیل مشکلات جسمی با مرخصی استعلاجی در خارج از زندان به‌سر می‌برد.

رحمانی گفت مشخص نیست آیا محمدی پس از صدور حکم جدید، اعتصاب غذای خود را پایان داده است یا خیر.

او که از سال ۲۰۱۲ در تبعید به سر می‌برد، گفت آخرین بار شب پیش از سفر نرگس به مشهد با او صحبت کرده بود. نرگس برای شرکت در مراسم یادبود یکی از وکلای حقوق بشری که هفته پیش درگذشته بود، به مشهد رفته بود. بر اساس گفته‌های رحمانی، نیروهای امنیتی لباس‌شخصی پیش از پایان سخنرانی نرگس در مراسم، به او حمله کردند و او را مورد ضرب‌وشتم قرار دادند.

او گفت چند مرد او را از ناحیه پهلو، سر و گردن مورد ضرب و لگد قرار دادند.

به گفته رحمانی، اطلاعات مربوط به وضعیت وخیم جسمی همسرش از طریق زندانیان آزادشده از مشهد به او رسیده است.

او افزود: «همه این گزارش‌ها در مجموع نشان می‌دهد شرایط جسمی نرگس بسیار وخیم است، بدنش کبود شده و بیماری قلبی‌اش نیز تشدید یافته است.» 

به گفته حامیان محمدی، او پیش‌تر در زندان چندین بار دچار حملات قلبی شده بود و در سال ۲۰۲۲ تحت عمل جراحی فوری قرار گرفت. وکیلش در اواخر سال ۲۰۲۴ اعلام کرده بود پزشکان در معاینات او ضایعه‌ای استخوانی یافته‌اند که احتمال سرطانی‌بودن آن مطرح بود و سپس آن را برداشتند.

رحمانی گفت: «نگرانی اصلی ما درباره نرگس بیماری‌های اوست. سه رگ کرونر قلبش تنگ شده و مشکل ریوی دارد. این بیماری‌ها نتیجه سال‌ها حبس است. وقتی در زندان است، نمی‌توان مراقبت پزشکی لازم را از او به عمل آورد.» 

کمیته نوبل روز چهارشنبه در بیانیه‌ای «بدرفتاری‌های خطرناک و تهدیدکننده جان» محمدی را محکوم کرد.

صدور حکم بدون حضور وکیل

محمدی، فعال حقوق بشر، بارها به دلیل انتقاد علنی از حاکمیت دینی ایران به زندان افتاده است. او در حالی در سال ۲۰۲۳ برنده جایزه صلح نوبل شد که در زندان به‌سر می‌برد. حتی در دوران مرخصی استعلاجی نیز فعالیت‌های مدنی خود را ادامه داد، از جمله شرکت در تجمع‌ها و مصاحبه با رسانه‌های بین‌المللی و همچنین حضور اعتراضی مقابل زندان اوین تهران، جایی که پیش‌تر در آن زندانی بود.

به گفته وکیلش مصطفی نیلی، حکم جدید محمدی روز شنبه گذشته از سوی دادگاه انقلاب مشهد صادر شد. این دادگاه‌ها معمولاً بدون فرصت کافی برای دفاع متهم، احکام خود را صادر می‌کنند.

نیلی اجازه حضور در جلسه دادگاه را نداشته، اما محمدی پس از صدور حکم توانسته با او تماس بگیرد — نخستین تماسش با وکیل از زمان بازداشت، به گفته رحمانی.

رحمانی افزود: «او در دادگاه از خود دفاع نکرد، چون معتقد بود دادگاه جمهوری اسلامی از قبل حکم را صادر کرده و بی‌تردید این رأی تأیید خواهد شد.» 

او تأکید کرد: «ما خواستار آزادی نرگس هستیم. فعال حقوق بشری و برنده جایزه صلح نوبل را دستگیر کرده‌اند و حتی اجازه دسترسی به وکیل ندارد.» 

«جنایتی آشکار»

تقی رحمانی که خود نویسنده و فعال سیاسی است، در مجموع بیش از ۱۴ سال را در زندان‌های جمهوری اسلامی گذرانده است. او گفت شکنجه‌ها و آزارهایی که در دوران حبس متحمل شد، موجب از دست رفتن بخش زیادی از شنوایی‌اش شده است.

به گفته او، شرایط زندانیان سیاسی در ایران در پی سرکوب اعتراضات اخیر به‌شدت رو به وخامت گذاشته است. این سرکوب خونین‌ترین موج خشونت از زمان تأسیس جمهوری اسلامی در سال ۱۹۷۹ محسوب می‌شود. بنابر گزارش «خبرگزاری فعالان حقوق بشر» مستقر در امریکا، شمار بازداشت‌شدگان به بیش از ۵۰ هزار نفر رسیده است. آسوشیتدپرس نتوانسته این آمار را به‌طور مستقل تأیید کند.

رحمانی گفت: «در این ۴۷ سال، جمهوری اسلامی تا این اندازه انسان نکشته بود. این یک جنایت آشکار است. مردم به‌روشنی می‌خواهند از جمهوری اسلامی عبور کنند. آن‌ها جمهوری می‌خواهند، دموکراسی می‌خواهند.» 

او در ادامه به تحرکات اخیر ایالات متحده اشاره کرد و گفت رئیس‌جمهور آمریکا، دونالد ترامپ، یک ناو هواپیمابر و تجهیزات نظامی دیگری را به خلیج فارس اعزام کرده و هشدار داده در صورت ادامه کشتار معترضان یا آغاز اعدام‌های گسترده، ممکن است به ایران حمله کند. دومین ناو آمریکایی نیز در راه خاورمیانه است. ترامپ هم‌زمان مذاکراتی را با ایران آغاز کرده است.

رحمانی گفت با هرگونه حمله خارجی به ایران مخالف است و باور ندارد ترامپ قصد حمایت از مردم معترض را داشته باشد.

او افزود: «دونالد ترامپ برای ما دموکراسی نمی‌آورد. او به دنبال مسائل خودش است — مثل پرونده هسته‌ای، برنامه موشکی و موضوع اسرائیل. در جنگ ۱۲ روزه سال گذشته هم اسرائیل و آمریکا به‌طور گسترده به ایران حمله کردند، بنابراین من بعید می‌دانم آنها دغدغه دموکراسی در ایران را داشته باشند.» 

رحمانی تأکید کرد گذار سیاسی به دموکراسی باید از درون کشور صورت گیرد: «ما می‌خواهیم ایران کشوری آزاد و دموکراتیک باشد تا بتوانیم خودمان به کشورمان بازگردیم. هر انسانی سرزمین مادری‌اش را دوست دارد و می‌کوشد آن را آباد کند.»