iran-emrooz.net | Wed, 11.02.2026, 20:12

دنی زاکن / اسرائیل هیوم / ۱۱ فوریه ۲۰۲۶

به گفته دو منبع دیپلماتیک، که یکی از آن‌ها از منطقه است، ایران دست‌کم دو بار ایالات متحده را فریب داده تا از حمله جلوگیری کند و مذاکراتی را در عمان به سرانجام برساند.

در هفته‌های نخست ژانویه، در حالی که آمریکا برای حمله آماده می‌شد و شروع به تقویت و انتقال نیروهای خود به خلیج فارس کرده بود، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، و مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، پیام‌هایی به آمریکایی‌ها ارسال کردند؛ از جمله وعده دادند که برای جلوگیری از حمله، به مطالبات اولیه واشنگتن پاسخ خواهند داد. آمریکایی‌ها در گام نخست خواستار توقف کشتار معترضان و جلوگیری از اعدام‌های پیش‌بینی‌شده بودند.

عراقچی و پزشکیان تعهد دادند که اعدامی صورت نخواهد گرفت و رئیس‌جمهور ترامپ در ۱۴ ژانویه این موضوع را یک دستاورد معرفی کرد که به تعویق تصمیم برای آغاز حمله انجامید. او گفت: «به ما گفته شد که کشتار در ایران متوقف شده و برنامه‌ای برای اعدام وجود ندارد — نه برای یک اعدام و نه برای اعدام‌ها. این همان چیزی است که بر اساس منبعی قابل اعتماد به من گفته شد.»

با این حال، بر اساس اطلاعاتی که به چندین سازمان اطلاعاتی غربی، از جمله موساد و سازمان‌های اطلاعاتی بریتانیا و آلمان رسیده است، اعدام‌ها ادامه یافت، اما تلاش شد که پنهان بماند. به جای آنکه معترضان بازداشت‌شده در میدان‌های شهر به دار آویخته شوند، در بازداشتگاه‌ها با شلیک گلوله یا خفه‌کردن کشته شدند و به خانواده‌هایشان گفته شد که در جریان اعتراضات جان باخته‌اند، در حالی که شواهدی وجود دارد که نشان می‌دهد آنان زنده بازداشت شده بودند. برآورد می‌شود این روش به هزاران اعدام انجامیده باشد؛ جدا از ده‌ها هزار نفری که در جریان سرکوب اعتراضات کشته شدند. افزون بر این، غرب به‌طور مستمر گزارش‌هایی درباره ادامه سرکوب اعتراضات در شهرهای کوچک و روستایی و نیز بازداشت‌های گسترده دریافت می‌کند.

ماجرای دوم نیز به همان اندازه جدی است. ایران از طریق ترکیه پیامی به آمریکایی‌ها منتقل کرد مبنی بر اینکه آماده است مذاکراتی با ایالات متحده برای «گفت‌وگویی جامع درباره تمامی اختلافات» آغاز کند. آمریکایی‌ها خواستار جزئیات شدند و به گفته منابع دیپلماتیک، ایران تأیید کرد که حاضر است نه‌تنها درباره مسئله هسته‌ای، بلکه درباره موشک‌های دوربرد و حمایت و پشتیبانی از سازمان‌های تروریستی وابسته به خود — حزب‌الله، حوثی‌ها، شبه‌نظامیان در سوریه و عراق و البته حماس و جهاد اسلامی فلسطین — نیز گفت‌وگو کند.

آمریکایی‌ها در اصل با برگزاری مذاکرات موافقت کردند و بنا به درخواست ترکیه پیشنهاد دادند که این گفت‌وگوها در آنکارا برگزار شود و نمایندگان کشورهای دیگری مانند قطر، مصر و عربستان سعودی نیز حضور داشته باشند. ایران این پیشنهاد را رد کرد و مذاکرات به مسقط، پایتخت عمان، در قالبی مشابه آنچه در بهار گذشته وجود داشت، منتقل شد. اسرائیل هیوم گزارش داد که ایران در این مرحله خواستار توقف تقویت نیروهای نظامی علیه خود در منطقه و عقب‌نشینی نیروهای افزوده‌شده شد. آمریکایی‌ها از این درخواست خشمگین شدند و نزدیک بود مذاکرات را لغو کنند، در حالی که همزمان به اعزام نیروهای بیشتر ادامه می‌دادند.

سرانجام، دور مقدماتی گفت‌وگوها جمعه گذشته در مسقط برگزار شد. در جریان این نشست، آمریکایی‌ها دریافتند که عراقچی مجوزی برای گفت‌وگو درباره موضوعاتی غیر از مسئله هسته‌ای ندارد و حتی در همین زمینه نیز موضع ایران سخت‌تر شده است. پس از بحث‌های اولیه و تهدید آمریکا به توقف مذاکرات، عراقچی به عمانِ میانجی اطلاع داد که موضوعاتی برای گفت‌وگو وجود دارد و پیشنهاد داد توافقی اصولی صورت گیرد تا پس از دستیابی به توافق هسته‌ای و تعیین جدول زمانی برای رفع تحریم‌ها، به سایر موضوعات پرداخته شود.

او همچنین گفت که در نشست بعدی با اختیارات گسترده‌تری حاضر خواهد شد. آمریکایی‌ها این موضع را نپذیرفتند و ادامه مذاکرات را مشروط به طرح همه موضوعات بر روی میز کردند؛ اما تاکنون ایران با این شرط موافقت نکرده است.

منابع دیپلماتیک می‌گویند این اطلاعات و همچنین مخالفت رهبران جناح تندرو در ایران با هرگونه بحث درباره سایر موضوعات، احتمال ازسرگیری مذاکرات را به‌شدت کاهش داده و احتمال اقدام گسترده آمریکا علیه حکومت را افزایش داده است.

به این موارد می‌توان گزارش‌ها درباره گسترش قابل توجه تولید موشک‌های دوربرد در ایران و ازسرگیری فعالیت در سایت‌های هسته‌ای و استحکام‌بخشی به آن‌ها در آستانه حمله احتمالی را نیز افزود.

اسرائیل هیوم دریافته است که موضوع فریب ایران به اطلاع چند تن از رهبران کشورهای منطقه رسیده است. بیشتر کشورهای منطقه اعلام کرده‌اند که اجازه نخواهند داد آمریکا از خاک آن‌ها برای حمله به ایران استفاده کند، اما در صورت اقناع، ممکن است در عملیات دفاعی مشارکت کنند. بدین ترتیب، همان‌گونه که اسرائیل هیوم گزارش داده بود، عربستان سعودی، امارات و اردن در جریان جنگ ماه ژوئن در رهگیری موشک‌ها و پهپادهایی که از ایران به سوی اسرائیل شلیک شده بود، مشارکت داشتند.