iran-emrooz.net | Wed, 04.02.2026, 10:14

حمیرا پاموک و ادریس علی / خبرگزاری رویترز / ۴ فوریه ۲۰۲۶

به گفته‌ی یک دیپلمات منطقه‌ای، قرار است مذاکرات هسته‌ای میان ایالات متحده و ایران روز جمعه در عمان برگزار شود. هم‌زمان احتمال رویارویی میان دو کشور افزایش یافته و رئیس‌جمهور آمریکا، دونالد ترامپ، در حال افزایش حضور نظامی نیروهای آمریکا در خاورمیانه است.

ترامپ هشدار داده است که اگر توافقی حاصل نشود، «اتفاقات بدی» احتمالاً رخ خواهد داد؛ اظهاراتی که فشار بر جمهوری اسلامی ایران را در بن‌بست کنونی بیشتر کرده است؛ بن‌بستی که به تبادل تهدیدهای دو طرف درباره حملات هوایی و نگرانی از گسترش درگیری به جنگی فراگیر دامن زده است.

ایران تأکید کرده که در زمینه برنامه موشکی بالستیک خود هیچ‌گونه امتیازی نخواهد داد و این موضوع را «خط قرمز» مذاکرات دانسته است.

باراک راوید، خبرنگار اکسیوس، خبر داده دولت ترامپ با درخواست ایران برای انتقال محل مذاکرات از ترکیه به عمان موافقت کرده و هنوز گفت‌وگوهایی درباره احتمال حضور کشورهای عربی و مسلمان منطقه در این مذاکرات در جریان است. این خبرنگار به نقل از یک منبع عربی این خبر را اعلام کرده است.

تمایل ایران به گفت‌وگوی دوجانبه

ارتش آمریکا روز سه‌شنبه اعلام کرد که یک فروند پهپاد ایرانی را که به‌طور «تهاجمی» به ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن در دریای عرب نزدیک شده بود، سرنگون کرده است؛ خبری که نخستین بار خبرگزاری رویترز گزارش داد.

ترامپ روز سه‌شنبه در کاخ سفید به خبرنگاران گفت: «ما در حال مذاکره با آنان هستیم.» او اما جزئیات بیشتری ارائه نکرد و از بیان مکان مورد نظر برای برگزاری مذاکرات خودداری کرد.

یک منبع آگاه به موضوع گفت که جرد کوشنر، داماد ترامپ، قرار است در این مذاکرات حضور داشته باشد. همچنین استیو ویتکاف، فرستاده ویژه آمریکا، و عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، نیز از شرکت‌کنندگان خواهند بود.

وزیران چند کشور منطقه از جمله پاکستان، عربستان سعودی، قطر، مصر و امارات متحده عربی نیز قرار بود در این نشست حضور یابند، اما منبع منطقه‌ای به رویترز گفت تهران اکنون خواستار آن است که مذاکرات فقط به‌صورت دوجانبه میان ایران و آمریکا برگزار شود.

افزایش حضور نیروی دریایی آمریکا پس از سرکوب خشن اعتراض‌های ضد دولتی در ایران طی ماه گذشته صورت گرفته است؛ اعتراض‌هایی که مرگبارترین ناآرامی داخلی از زمان انقلاب ۱۹۷۹ به شمار می‌رود.

ترامپ، که از اجرای تهدید خود برای مداخله نظامی خودداری کرده بود، از آن زمان خواهان امتیازدهی هسته‌ای از سوی ایران شده و ناوگانی را به سواحل این کشور اعزام کرده است.

یک مقام منطقه‌ای پیش‌تر به رویترز گفته بود که هدف اصلی تلاش‌های دیپلماتیک، جلوگیری از درگیری و کاهش تنش‌هاست.

به گفته شش مقام فعلی و پیشین ایرانی، حمله نظامی آمریکا می‌تواند موقعیت حکومت ایران را متزلزل کرده و مردم خشمگین را دوباره به خیابان‌ها بکشاند.

رویارویی‌های دریایی

با بالا گرفتن تنش‌ها، ارتش آمریکا روز سه‌شنبه اعلام کرد که یک پهپاد ایرانی از نوع شاهد-۱۳۹ را که با «هدف نامشخص» به سمت ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن در پرواز بود، با جنگنده اف-۳۵ سرنگون کرده است.

خبرگزاری تسنیم ایران گزارش داد که ارتباط با یک پهپاد در آب‌های بین‌المللی قطع شده، اما علت آن نامشخص است.

فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) همچنین اعلام کرد که در حادثه‌ای جداگانه در تنگه هرمز، نیروهای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی یک نفتکش با پرچم آمریکا را مورد آزار و تهدید قرار دادند.

کاپیتان تیم هاوکینز، سخنگوی سنتکام، گفت: «دو قایق سپاه و یک پهپاد مهاجر ایرانی با سرعت بالا به نفتکش استنا ایمپریتیو نزدیک شدند و تهدید کردند که به آن یورش می‌برند و آن را توقیف می‌کنند.»

گروه مدیریت ریسک دریایی «ونگارد» اعلام کرد که قایق‌های ایرانی به نفتکش دستور توقف موتور و آمادگی برای یورش را داده بودند، اما نفتکش با افزایش سرعت به مسیر خود ادامه داد و از منطقه خارج شد.

در ماه ژوئن، آمریکا اهداف هسته‌ای ایران را هدف قرار داد و به کارزار بمباران ۱۲روزه اسرائیل در پایان آن پیوست. از آن زمان، تهران اعلام کرده است که فعالیت‌های غنی‌سازی اورانیوم خود – که آن را صرفاً صلح‌آمیز می‌داند – متوقف شده است.

منابع ایرانی هفته گذشته به رویترز گفتند که ترامپ سه شرط را برای ازسرگیری مذاکرات مطرح کرده است: توقف کامل غنی‌سازی اورانیوم در ایران، محدود کردن برنامه موشک‌های بالستیک تهران و پایان حمایت از گروه‌های نیابتی منطقه‌ای.

ایران همواره اعلام کرده است که هر سه شرط را دخالت در حاکمیت ملی خود می‌داند، اما دو مقام ایرانی به رویترز گفتند که رهبران روحانی کشور برنامه موشکی را – نه غنی‌سازی اورانیوم را – مانع بزرگ‌تر در مسیر توافق تلقی می‌کنند.