iran-emrooz.net | Mon, 19.01.2026, 10:01

جان گامبرل / خبرگزاری آسوشیتدپرس / ۱۹ ژانویهٔ ۲۰۲۶

ویدئوهایی که بامداد دوشنبه به‌صورت آنلاین منتشر شد نشان می‌دهد هکرها پخش ماهواره‌ای تلویزیون دولتی ایران را مختل کرده‌اند تا تصاویری در حمایت از ولیعهد تبعیدی کشور و فراخوانی خطاب به نیروهای امنیتی مبنی بر این‌که «سلاح‌های خود را به سوی مردم نشانه نگیرید» پخش کنند؛ تازه‌ترین اختلالی که پس از اعتراضات سراسری در ایران رخ می‌دهد.

این حملهٔ سایبری در حالی صورت می‌گیرد که به گفتهٔ فعالان، شمار کشته‌شدگان در سرکوبی که به خاموش شدن اعتراضات انجامید، به دست‌کم ۳۹۱۹ نفر رسیده است. آنان بیم دارند با خروج تدریجی اطلاعات از کشوری که همچنان درگیر تصمیم دولت برای قطع اینترنت است، این رقم بسیار بالاتر برود.

در همین حال، تنش‌ها میان ایالات متحده و ایران بر سر این سرکوب همچنان بالا است؛ آن هم پس از آن‌که رئیس‌جمهور دونالد ترامپ دو «خط قرمز» برای جمهوری اسلامی تعیین کرد: کشتن معترضان مسالمت‌جو و انجام اعدام‌های گسترده از سوی تهران در پی اعتراضات. یک ناو هواپیمابر آمریکایی که چند روز پیش در دریای جنوبی چین بود، شبانه از سنگاپور عبور کرد و وارد تنگهٔ مالاکا شد؛ مسیری که می‌تواند آن را به خاورمیانه برساند.

اختلال در تلویزیون دولتی

تصاویر شامگاه یکشنبه از طریق چندین شبکهٔ ماهواره‌ایِ سازمان صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران ــ پخش‌کنندهٔ دولتی که انحصار رادیو و تلویزیون کشور را در اختیار دارد ــ روی آنتن رفت. این ویدئو دو کلیپ از ولیعهد تبعیدی، رضا پهلوی را پخش کرد و سپس تصاویری از نیروهای امنیتی و افرادی با لباس‌هایی که به نظر می‌رسید یونیفرم پلیس ایران باشد. در این ویدئو بدون ارائهٔ مدرک ادعا شد که افراد دیگری «سلاح‌های خود را زمین گذاشته و به مردم سوگند وفاداری خورده‌اند».

در یکی از گرافیک‌ها آمده بود: «این پیام به ارتش و نیروهای امنیتی است: سلاح‌های خود را به سوی مردم نشانه نگیرید. برای آزادی ایران به ملت بپیوندید.»

خبرگزاری نیمه‌رسمی فارس که گفته می‌شود به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی نزدیک است، به نقل از بیانیه‌ای از صداوسیما نوشت که سیگنال در «برخی مناطق کشور به‌طور لحظه‌ای توسط منبعی ناشناس مختل شده است». در این بیانیه اشاره‌ای به محتوای پخش‌شده نشده بود.

دفتر رضا پهلوی نیز با صدور بیانیه‌ای، اختلالی را که تصاویر ولیعهد را نشان می‌داد تأیید کرد، اما به پرسش‌های خبرگزاری آسوشیتدپرس دربارهٔ این هک پاسخی نداد.

پهلوی در پخش هک‌شده گفت: «من یک پیام ویژه برای ارتش دارم. شما ارتش ملی ایران هستید، نه ارتش جمهوری اسلامی. وظیفه دارید از جان خودتان حفاظت کنید. زمان زیادی برای شما باقی نمانده است. هرچه زودتر به مردم بپیوندید.»

تصاویر منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی در خارج از کشور ــ که احتمالاً توسط کسانی ضبط شده بود که برای دور زدن قطع اینترنت از ماهواره‌های «استارلینک» استفاده می‌کنند ــ نشان می‌داد این هک هم‌زمان در چندین شبکه در جریان بوده است. کارزار رسانه‌ای رضا پهلوی نیز این تصاویر را بازنشر کرد.

هک روز یکشنبه نخستین مورد از اختلال در امواج پخش ایران نیست. در سال ۱۹۸۶، روزنامهٔ «واشینگتن‌پست» گزارش داد که سازمان سیا یک «فرستندهٔ تلویزیونی کوچک‌شده برای یک پخش مخفیانهٔ ۱۱ دقیقه‌ای» در اختیار متحدان شاهزاده قرار داده بود تا پیام پهلوی را با سرقت سیگنال دو شبکهٔ جمهوری اسلامی به ایران برسانند.

در سال ۲۰۲۲ نیز چندین شبکه تصاویری از رهبران گروه مخالف تبعیدی مجاهدین خلق و گرافیکی با فراخوان برای مرگ رهبر جمهوری اسلامی، آیت‌الله علی خامنه‌ای، پخش کردند.

پدر رضا پهلوی، محمدرضا شاه پهلوی، پیش از انقلاب اسلامی ۱۹۷۹ از ایران گریخت. رضا پهلوی در ۸ ژانویه، هم‌زمان با قطع اینترنت از سوی مقامات ایرانی و تشدید چشمگیر سرکوب، از معترضان خواست به خیابان‌ها بیایند.

این‌که پهلوی در داخل ایران از چه میزان حمایت برخوردار است، همچنان محل پرسش است؛ هرچند در جریان تظاهرات، شعارهای طرفدار شاه نیز شنیده شده است.

ناو هواپیمابر آمریکا احتمالاً در مسیر خاورمیانه

در حالی که تنش‌ها میان تهران و واشینگتن ادامه دارد، داده‌های ردیابی کشتی‌ها که روز دوشنبه توسط آسوشیتدپرس تحلیل شد نشان می‌دهد ناو هواپیمابر  «یواس‌اس آبراهام لینکلن» به‌همراه دیگر شناورهای نظامی آمریکا پس از عبور از سنگاپور، در تنگهٔ مالاکا قرار داشته‌اند؛ مسیری که می‌تواند آنان را به خاورمیانه برساند.

لینکلن به‌همراه گروه ضربتی خود برای بازدارندگی در برابر چین و در پی تنش‌ها با تایوان در دریای جنوبی چین حضور داشت. داده‌های ردیابی نشان می‌دهد ناوشکن‌های موشک‌انداز کلاس «آرلی برک» ــ «یواس‌اس فرانک ئی. پترسن جونیور»، «یواس‌اس مایکل مورفی» و «یواس‌اس اسپروئنس» ــ لینکلن را در عبور از تنگه همراهی می‌کردند.

چندین گزارش رسانه‌ای در آمریکا به نقل از مقاماتی ناشناس گفته‌اند لینکلن که بندر خانگی‌اش سن‌دیگو است، در مسیر خاورمیانه قرار دارد. با این حال، احتمالاً چند روز دیگر زمان لازم است تا هواپیماهای آن به برد عملیاتی منطقه برسند. خاورمیانه مدتی است که بدون حضور یک گروه ناو هواپیمابر یا یک گروه آمادهٔ آبی–خاکی بوده؛ موضوعی که با توجه به مخالفت گستردهٔ کشورهای عرب حاشیهٔ خلیج فارس با هرگونه حمله به ایران، هر بحثی دربارهٔ عملیات نظامی را پیچیده‌تر می‌کند.

افزایش شمار قربانیان سرکوب

شمار کشته‌شدگان از هر دور دیگری از اعتراضات یا ناآرامی‌ها در ایران طی دهه‌های اخیر فراتر رفته و یادآور آشوب‌های پیرامون انقلاب ۱۹۷۹ است. خبرگزاری فعالان حقوق بشر (هرانا) که مقر آن در آمریکا است، روز یکشنبه شمار کشته‌شدگان را دست‌کم ۳٬۹۱۹ نفر اعلام کرد و هشدار داد که این رقم احتمالاً افزایش خواهد یافت.

این خبرگزاری در سال‌های اعتراضات و ناآرامی‌های ایران گزارش‌هایی دقیق ارائه داده و به شبکه‌ای از فعالان داخل کشور متکی است که همهٔ موارد مرگ‌ومیر گزارش‌شده را تأیید می‌کنند. آسوشیتدپرس نتوانسته است این آمار را به‌طور مستقل تأیید کند.

مقام‌های ایرانی آمار روشنی از تلفات ارائه نکرده‌اند، هرچند خامنه‌ای روز شنبه گفت اعتراضات «چند هزار» کشته بر جا گذاشته و ایالات متحده را مسئول این مرگ‌ها دانست. این نخستین بار بود که یک مقام ارشد ایرانی به گسترهٔ تلفات ناشی از موج اعتراضاتی که از ۲۸ دسامبر و در پی وخامت اوضاع اقتصادی ایران آغاز شد، اشاره می‌کرد.