iran-emrooz.net | Sun, 18.01.2026, 17:59

وال‌استریت ژورنال / ۱۸ ژانویه ۲۰۲۶

معترضان که خیابان‌های تهران را پر کرده بودند، اکنون ناپدید شده‌اند و جای آن‌ها را نیروهای امنیتی و یادآوری‌هایی از خشونتی گرفته است که حکومت برای سرکوب یک خیزش سراسری با هدف پایان دادن به حاکمیت خود به کار گرفت.

در روزهای اخیر، اعضای نیروی شبه‌نظامی بسیج، وابسته به حکومت، با موتورسیکلت در خیابان‌های تهران گشت‌زنی می‌کردند و بنا به گفته ساکنان پایتخت، برخی از آن‌ها فریاد می‌زدند: «بیرون نیایید! به شما شلیک می‌کنیم!»

یک دانشجوی پزشکی در تهران گفت که بقایای سوخته دست‌کم پنج بانک را شمارش کرده است. بسیاری از مغازه‌ها همچنان بسته‌اند. دانشگاه‌ها که از کانون‌های اصلی اعتراضات بودند، هنوز تعطیل هستند.

این سکوت، بازتاب موفقیت تلاش‌های سریع و مرگبار حکومت برای متوقف کردن بزرگ‌ترین چالش چهار دهه حاکمیت خود است. به گفته گروه «فعالان حقوق بشر در ایران» مستقر در آمریکا، از روز دوشنبه تاکنون تنها دو اعتراض جدید در شهرهای ایران گزارش شده است. این گروه اعلام کرد که دست‌کم ۳٬۳۰۸ نفر در ناآرامی‌ها جان باخته‌اند که تقریباً همه آن‌ها معترض بوده‌اند، و بیش از ۲۴ هزار نفر نیز بازداشت شده‌اند.

دولت می‌کوشد نشانه‌هایی از بازگشت شرایط عادی را به نمایش بگذارد. صداوسیمای دولتی ایران (IRIB) تصاویری از بازگشایی مدارس در روز یکشنبه، پس از یک هفته تعطیلی، پخش کرد. این رسانه همچنین اعلام کرد شاخص اصلی بورس تهران روز یکشنبه ۷۹ هزار واحد افزایش یافته است.

مقام‌ها گفته‌اند محدودیت‌های اینترنتی که از ۸ ژانویه آغاز شده بود، در حال کاهش است. با این حال، ایرانیانی که تلاش می‌کنند با بستگان خود تماس بگیرند، می‌گویند همچنان با مشکلات جدی روبه‌رو هستند.

تهران هم‌زمان به سرکوب ادامه می‌دهد. اصغر جهانگیر، سخنگوی قوه قضائیه ایران، روز یکشنبه اعلام کرد افرادی را که به گفته او با سازمان اطلاعاتی موساد اسرائیل ارتباط داشته و در اعتراضات نقش داشته‌اند، بازداشت کرده‌اند.

ساکنان می‌گویند بازگشت به وضعیت عادی هنوز فاصله زیادی دارد. به گفته یکی از ساکنان، محله تجریش، از مناطق مرفه شمال تهران که معمولاً به‌عنوان یکی از شلوغ‌ترین و پررفت‌وآمدترین نقاط پایتخت شناخته می‌شود، در هفته گذشته به طرز غیرعادی‌ای ساکت بوده است. بیشتر مغازه‌ها بسته‌اند، به‌جز خواربارفروشی‌های محلی که آن‌ها نیز زودتر از معمول تعطیل می‌کنند.

نیروهای مسلح امنیتی خیابان‌های چندین شهر در سراسر کشور را در اختیار گرفته‌اند و وضعیتی را برقرار کرده‌اند که برخی ایرانیان از آن به‌عنوان «حکومت نظامی غیررسمی» یاد می‌کنند. در کرج، شهر صنعتی در غرب تهران، بنا به گفته سحر اجدم‌ثانی، فعال ایرانی که با یکی از ساکنان محلی صحبت کرده، بلندگوهای پلیس به‌طور مداوم از مردم می‌خواهند از پنجره‌ها فاصله بگیرند.

در شهر مذهبی مشهد، که شاهد برخی از بزرگ‌ترین اعتراضات بود، ویدئوهایی که اوایل هفته ضبط شده‌اند، حضور گسترده نیروهای پلیس را نشان می‌دهند. بر اساس ویدئویی که توسط مؤسسه استوریفول ــ وابسته به شرکت نیوز کورپ، مالک وال‌استریت ژورنال ــ راستی‌آزمایی شده است، خودروهای زرهی در ورودی‌های اصلی شهر مستقر بوده و نیروهایی با لباس‌های سیاه و کلاه‌خود در نقاط کلیدی دیده می‌شوند.

آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، روز شنبه دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، را مسئول کشته‌شدن معترضان دانست. او در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «ما رئیس‌جمهور آمریکا را به‌دلیل تلفات، خسارات و افتراهایی که به ملت ایران وارد کرده است، مقصر می‌دانیم.»
ترامپ در پاسخ، در گفت‌وگویی با پولیتیکو، خامنه‌ای را «مردی بیمار» توصیف کرد و گفت زمان آن رسیده است که ایران شاهد رهبری جدیدی باشد.

رئیس‌جمهور آمریکا پیش‌تر معترضان را به حضور در خیابان‌ها تشویق کرده و بارها تهدید کرده بود در صورت آغاز کشتار آن‌ها توسط حکومت ایران، مداخله خواهد کرد. اما در پایان هفته گذشته از اقدام نظامی عقب‌نشینی کرد. به گفته مقام‌هایی که با وال‌استریت ژورنال گفت‌وگو کرده‌اند، مشاوران به ترامپ گفته بودند ایالات متحده نیروهای کافی در منطقه برای وارد کردن ضربه‌ای اساسی به حکومت ایران و مقابله با حملات تلافی‌جویانه در اختیار ندارد. در نتیجه، ترامپ تصمیم گرفت تا زمان استقرار توان نظامی بیشتر، از اقدام نظامی خودداری کند.