iran-emrooz.net | Sun, 11.01.2026, 9:26

جان گمبریل / خبرگزاری آسوشیتدپرس / ۱۱ ژانویه ۲۰۲۶

موج اعتراض‌های سراسری که موجودیت حکومت دینی ایران را به چالش کشیده، روز یکشنبه نیز با حضور گسترده معترضان در خیابان‌های پایتخت و دومین شهر بزرگ کشور ادامه یافت و اکنون وارد سومین هفته خود شده است. به گفته فعالان، درگیری‌های پیرامون این تظاهرات تاکنون دست‌کم ۱۱۶ کشته بر جا گذاشته است.

با قطع گسترده اینترنت و خطوط تلفن در ایران، ارزیابی ابعاد واقعی اعتراض‌ها از خارج از کشور دشوارتر شده است. با این حال شمار قربانیان همچنان رو به افزایش است و بنا بر گزارش «خبرگزاری فعالان حقوق بشر در ایران» مستقر در آمریکا، تاکنون بیش از ۲۶۰۰ نفر بازداشت شده‌اند.

در همین حال، رئیس مجلس ایران هشدار داد در صورت حمله نظامی آمریکا به جمهوری اسلامی، نیروهای آمریکایی و اسرائیل «اهداف مشروع» خواهند بود؛ هشداری که در واکنش به تهدیدهای رئیس‌جمهور آمریکا، دونالد ترامپ، مطرح شد. قالیباف این سخنان را در صحن علنی مجلس بیان کرد، در حالی‌که نمایندگان با فریاد «مرگ بر آمریکا» او را همراهی می‌کردند.

ناظران در خارج از کشور بیم آن دارند که قطع ارتباطات، دست نیروهای تندرو در نهادهای امنیتی ایران را برای سرکوب خونین باز کند؛ حتی با وجود هشدار ترامپ که گفته بود آماده است برای حمایت از معترضان غیرخشونت‌طلب به ایران حمله کند.

ترامپ در شبکه‌های اجتماعی از معترضان حمایت کرده و نوشته است: «ایران اکنون شاید بیش از هر زمان دیگری به آزادی چشم دوخته است. ایالات متحده آماده کمک است!»

روزنامه‌های «نیویورک‌تایمز» و «وال‌استریت ژورنال» به نقل از مقام‌های آمریکایی ناشناس گزارش دادند که رئیس‌جمهور آمریکا شب شنبه گزینه‌های نظامی را برای حمله به ایران دریافت کرده، اما هنوز تصمیم نهایی نگرفته است.

وزارت خارجه آمریکا نیز جداگانه هشدار داد: «با رئیس‌جمهور ترامپ بازی نکنید. وقتی می‌گوید کاری را انجام می‌دهد، منظورش دقیقاً همان است.» 

نشست مجلس شورای اسلامی

تلویزیون دولتی ایران جلسه مجلس را به‌صورت زنده پخش کرد. قالیباف، از چهره‌های تندرو و نامزد پیشین انتخابات ریاست‌جمهوری، در سخنرانی خود از عملکرد پلیس و نیروهای بسیج ستایش کرد و گفت آنها در جریان اعتراضات «با صلابت ایستادند».

او افزود: «مردم ایران باید بدانند با کسانی که دستگیر می‌شوند به شدیدترین شکل برخورد خواهد شد.» 

قالیباف سپس مستقیماً اسرائیل – که از آن با عنوان «سرزمین اشغالی» یاد کرد – و نظامیان آمریکایی را تهدید کرد و گفت ممکن است ایران به «ضربه پیش‌دستانه» دست بزند.

او هشدار داد: «در صورت هرگونه حمله به ایران، هم سرزمین اشغالی و هم تمامی مراکز، پایگاه‌ها و کشتی‌های نظامی آمریکا در منطقه اهداف مشروع ما خواهند بود. ما خود را محدود به واکنش پس از حمله نمی‌دانیم و بر اساس هر نشانه عینی از تهدید اقدام خواهیم کرد.» 

هنوز روشن نیست تهران تا چه حد در انجام چنین حمله‌ای جدی است، به‌ویژه پس از آنکه پدافند هوایی‌اش در جریان جنگ دوازده‌روزه خردادماه با اسرائیل به‌کلی نابود شد. تصمیم‌گیری نهایی برای ورود به جنگ در نهایت به آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر ۸۶ ساله جمهوری اسلامی، بستگی دارد.

ارتش آمریکا در بیانیه‌ای گفته است نیروهایش در خاورمیانه «در موقعیتی مستقر هستند که دامنه کامل قابلیت رزمی را برای دفاع از نیروها، متحدان و منافع ایالات متحده در بر می‌گیرد.» ایران در ماه ژوئن پایگاه هوایی «العدید» آمریکا در قطر را هدف قرار داده بود. ناوگان پنجم نیروی دریایی آمریکا نیز در بحرین مستقر است.

یک مقام اسرائیلی که نخواست نامش فاش شود، گفت: اسرائیل اوضاع میان ایران و آمریکا را از نزدیک «زیر نظر دارد». این مقام افزود نخست‌وزیر بنیامین نتانیاهو شب گذشته با وزیر خارجه آمریکا، مارکو روبیو، درباره موضوع ایران گفت‌وگو کرده است.

اعتراض‌ها در تهران و مشهد

فیلم‌های منتشرشده از ایران – که احتمالاً از طریق دستگاه‌های ماهواره‌ای استارلینک ارسال شده‌اند – تجمع معترضان را در محله پونک در شمال تهران نشان می‌دهد؛ جایی که به‌نظر می‌رسد نیروهای امنیتی خیابان‌ها را بسته‌اند و معترضان با تلفن‌های همراه روشن تظاهرات می‌کردند. در برخی تصاویر، صدای کوبیدن فلز و انفجار ترقه‌ها به گوش می‌رسد.

محله پونک تهران در ابتدای شب شنبه ۲۰ دی

ویدیوهای دیگر، گروه‌هایی از مردم را نشان می‌دهد که به‌صورت مسالمت‌آمیز در خیابان قدم می‌زدند یا با بوق زدن خودروهای خود اعتراضشان را ابراز می‌کردند.

بنا بر گزارش «خبرگزاری فعالان حقوق بشر در ایران»: «الگوی اعتراض‌ها در پایتخت عمدتاً به شکل تجمع‌های پراکنده، کوتاه‌مدت و سیال درآمده است؛ رویکردی که در پاسخ به حضور گسترده نیروهای امنیتی و افزایش فشارهای میدانی شکل گرفته. هم‌زمان گزارش‌هایی از پرواز پهپادهای نظارتی بر فراز شهر و جابجایی نیروهای امنیتی در اطراف محل تجمع‌ها منتشر شده است که نشان از کنترل و پایش مداوم دارد.» 

در مشهد، دومین شهر بزرگ ایران در ۷۲۵ کیلومتری شمال‌شرقی تهران، فیلم‌ها نشان می‌دهد معترضان با نیروهای امنیتی روبرو شده‌اند. زباله‌دان‌های شعله‌ور و توده آتش در میان خیابان‌ها راه را بسته‌اند. مشهد به‌دلیل وجود حرم امام رضا – مقدس‌ترین مکان در مذهب شیعه – از نظر نمادین برای نظام حاکم بسیار حساس است.

همچنین گزارش‌هایی از بروز اعتراض در شهر کرمان، در ۸۰۰ کیلومتری جنوب‌شرقی تهران، منتشر شده است.

تلویزیون دولتی ایران صبح یکشنبه بخشی از پوشش خود را به صحنه‌هایی از آرامش در چند شهر اختصاص داد و در تصویربرداری‌ها تاریخ روز روی صفحه نقش بسته بود. اما تهران و مشهد در این گزارش‌ها حضور نداشتند. رسانه‌های حکومتی هم‌زمان تصاویر تجمعات هواداران دولت در شهرهای قم و قزوین را پخش کردند.

خامنه‌ای علیرغم هشدارهای آمریکا، نشانه‌هایی از تصمیم برای سرکوب گسترده بروز داده است. روز شنبه دادستان کل کشور، محمد موحدی‌آزاد، هشدار داد هر فردی که در اعتراض‌ها شرکت کند «محارب» محسوب می‌شود – اتهامی که می‌تواند حکم اعدام در پی داشته باشد. او افزود حتی کسانی که به هر شکل به «اغتشاشگران» یاری رسانده‌اند، مشمول همین حکم خواهند بود. این اظهارات از تلویزیون دولتی پخش شد.

ویدیوی دریافتی با شرح: "جنت‌آباد ۳۵ متری گلستان"
فرستنده میگه مربوط به 'امشب شنبه ۲۰ دی' است. pic.twitter.com/9uI0xMqxdl

— Vahid Online (@Vahid) January 10, 2026

تهران،‌ جنت‌آباد ۳۵ متری گلستان، شب شنبه ۲۰ دی

برنامه‌ریزی برای تجمع‌های تازه در روز یکشنبه

حکومت ایران روز پنجشنبه دسترسی به اینترنت و تماس‌های بین‌المللی را به‌طور کامل قطع کرد، هرچند فعالیت برخی رسانه‌های دولتی و شبه‌دولتی همچنان ادامه دارد. شبکه خبری الجزیره قطر به‌صورت زنده از ایران گزارش داد و به‌نظر می‌رسد تنها رسانه خارجی بود که اجازه فعالیت داشت.

رضا پهلوی، ولیعهد پیشین و شاهزاده تبعیدی ایران، که پیش‌تر خواستار اعتراض‌های روز پنجشنبه و جمعه شده بود، در پیام تازه‌ای از مردم خواست روز شنبه و یکشنبه نیز به خیابان‌ها بروند. او از معترضان خواست پرچم شیر و خورشید و دیگر نمادهای ملی دوران پیش از انقلاب ۱۳۵۷ را با خود حمل کنند تا «فضای عمومی را پس بگیرند».

پشتیبانی پهلوی از اسرائیل و برعکس، پیش‌تر به‌ویژه پس از جنگ دوازده‌روزه، با انتقادهایی مواجه شده بود. در برخی اعتراض‌ها شعارهایی در حمایت از شاه سر داده شده، اما هنوز روشن نیست این شعارها بیانگر حمایت از شخص رضا پهلوی است یا صرفاً نارضایتی از وضعیت کنونی و حس نوستالژیک نسبت به دوران پیش از انقلاب اسلامی ۱۹۷۹.

اعتراض‌های کنونی از ۲۸ دسامبر آغاز شد؛ پس از آن‌که ارزش ریال ایران به پایین‌ترین سطح تاریخی سقوط کرد و هر دلار آمریکا بیش از ۱.۴ میلیون ریال معامله شد. این بحران ارزی نتیجه مستقیم فشار تحریم‌های بین‌المللی است که بخشی از آن به‌دلیل برنامه هسته‌ای ایران اعمال شده است. این نارضایتی اقتصادی به‌سرعت رنگ سیاسی گرفت و به شعارهایی علیه نظام حاکم انجامید.