iran-emrooz.net | Thu, 08.01.2026, 21:19

پراناو باسکار و صنم ماحوزی / نیویورک تایمز / ۸ ژانویه ۲۰۲۶

ایران روز پنج‌شنبه در پی اعتراضات گسترده به شرایط وخیم اقتصادی و خشم عمومی از جمهوری اسلامی، دچار قطعی سراسری اینترنت شد؛ این را گروه‌های پایش اینترنت اعلام کردند.

بر اساس داده‌های مربوط به اتصال اینترنت که از سوی نت‌بلاکس، یک گروه پایش اینترنت، و همچنین پایگاه دادهٔ «شناسایی و تحلیل قطعی اینترنت» در مؤسسهٔ فناوری جورجیا (Georgia Institute of Technology) منتشر شده، هم‌زمان با تشدید برخوردهای دولتی در شهرهای مختلف، بعدازظهر پنج‌شنبه سطح اتصال اینترنت در ایران به‌طور ناگهانی و تقریباً کامل سقوط کرده است. این داده‌ها نشان می‌دهد که کشور تقریباً به‌طور کامل از اینترنت خارج شده است.

مقام‌های ایرانی بلافاصله به پرسش‌ها دربارهٔ علت این قطعی پاسخ ندادند، اما دولت ایران پیش‌تر نیز در مقاطع بحرانی دست به اعمال قطعی اینترنت زده است. در جریان جنگ ۱۲روزهٔ ایران و اسرائیل در ماه ژوئن گذشته، ایران دسترسی به اینترنت را مسدود کرد و آن را اقدامی امنیتی ضروری برای جلوگیری از نفوذ اسرائیل دانست. این اقدام همچنین جریان اطلاعات به جهان خارج را قطع کرد.

کلاودفلر فلایت نوشت: ترافیک اینترنت در ایران از ساعت ۱۸:۴۵ به وقت جهانی (UTC)، برابر با ۲۲:۱۵ به وقت ایران، عملاً به نزدیک صفر رسیده است. این وضعیت نشان‌دهنده قطع کامل اینترنت در کشور و جدا شدن ایران از اینترنت جهانی است

کارشناسان معتقدند همان الگو بار دیگر تکرار شده است. نت‌بلاکس در پیام‌هایی در شبکه‌های اجتماعی اعلام کرد که این قطعی احتمالاً «پوشش رویدادهای میدانی را به‌شدت محدود خواهد کرد، آن هم در حالی که اعتراضات در حال گسترش است.»

امیر رشیدی، مدیر حقوق دیجیتال و امنیت در گروه «میان»، یک سازمان حقوق بشری مستقر در آمریکا با تمرکز بر خاورمیانه، گفت: «ما در وضعیتی هستیم که می‌توان آن را یک قطعی تقریباً کامل اینترنت توصیف کرد. روش ایجاد اختلال دقیقاً همان روشی است که در جریان جنگ ۱۲روزه به کار گرفته شد.»

در حالی که جنبش اعتراضی به شهرهای مختلف کشور گسترش یافته، رئیس قوهٔ قضاییهٔ ایران و فرمانده ارشد نیروهای امنیتی کشور به رسانه‌های ایرانی گفته‌اند که با معترضان برخوردهای سخت‌گیرانه‌ای صورت خواهد گرفت.

اعتراضات شبانه در تهران؛ از آریاشهر تا نارمک

بر اساس گفت‌وگو با شاهدان عینی و گزارش رسانه‌های ایرانی، کسبه و صاحبان مشاغل در بازارهای سنتی شهرهای تهران، تبریز، اصفهان، مشهد و کرمان در اعتراض به وضعیت وخیم اقتصاد و سقوط ارزش پول ملی، مغازه‌های خود را تعطیل کرده‌اند. ویدئوهایی که از چندین شهر توسط معترضان و رهگذران ضبط شده، جمعیت‌هایی را نشان می‌دهد که شعارهایی چون «مرگ بر دیکتاتور»، «آزادی، آزادی، آزادی» و «نترسید، نترسید، ما همه با هم هستیم» سر می‌دهند.

امید معماریان، کارشناس حقوق بشر ایران و پژوهشگر ارشد در سازمان «داون» (DAWN)، یک نهاد مستقر در واشنگتن با تمرکز بر خاورمیانه، گفت: «دولت ایران از قطع اینترنت به‌عنوان ابزاری برای سرکوب استفاده می‌کند. هر زمان که اعتراضات به نقطهٔ بحرانی می‌رسد، مقام‌ها اتصال کشور به اینترنت جهانی را قطع می‌کنند تا معترضان را منزوی کرده و ارتباط آن‌ها با جهان خارج را محدود سازند.»

ایران از سال ۲۰۰۵ به‌طور جزئی اینترنت را سانسور کرده و شبکه‌های اجتماعی‌ای مانند فیس‌بوک یا اینستاگرام در سراسر کشور مسدود هستند. با این حال، بسیاری از ایرانیان برای دور زدن این محدودیت‌ها از شبکه‌های خصوصی مجازی (VPN) استفاده می‌کنند.