iran-emrooz.net | Tue, 06.01.2026, 17:27

سازمان حقوق بشر ایران

ده روز از آغاز دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران می‌گذرد و در این مدت دست‌کم ۲۷ معترض ازجمله پنج کودک کشته و صدها تن مجروح شده‌اند. گزارش‌ها نشان می‌دهد نیروهای حکومتی اقدام به بازداشت گسترده و دسته‌جمعی معترضان در برخی شهرها ازجمله ایلام، شیراز، اصفهان، قم و هرسین کرمانشاه کرده‌اند. تعداد بازداشت‌شدگان اعتراضات اخیر به بیش از یک‌هزار نفر رسیده است.

اعتراض‌های ضدحکومتی طی این ۱۰ روز به دست‌کم ۲۶ استان و حدود ۸۰  شهر ایران گسترش یافته است و در دست‌کم ۲۰ دانشگاه ایران، دانشجویان تجمعات اعتراضی برگزار کردند.

نیروهای سرکوبگر جمهوری اسلامی شامگاه یکشنبه، ۱۴ دی‌ماه، به بیمارستان خمینی ایلام که گروهی از معترضان زخمی شهرستان ملکشاهی به آنجا‌ منتقل شده بودند، حمله کردند. روز سه‌شنبه ۱۶ دی‌ماه نیز گزارش‌هایی از یورش مأموران یگان ویژه ضدشورش به بیمارستان سینا در خیابان حسن‌آباد تهران و پرتاب گاز اشک‌آور در محوطه بیمارستان منتشر شد.

از سوی دیگر، هم‌زمانی تهدید رئیس قوه قضائیه با انتشار اعترافات اجباری برخی معترضان ناشناس در رسانه‌های حکومتی، نگرانی‌ها از احتمال صدور احکام اعدام برای معترضان بازداشت‌شده را تشدید کرده است.

غلام‌حسین محسنی اژه‌‌ای، رئیس قوه قضائیه، روز دوشنبه، ۱۵ دی‌ماه، ضمن تهدید به سرکوب شدیدتر، گفت که «همچون دوره‌های گذشته ارفاقی در حق معترضان نخواهد شد».

سازمان حقوق بشر ایران استفاده از سلاح جنگی علیه معترضان و حمله به بیمارستان‌ها را مصداق جنایت بین‌المللی می‌داند و خواستار واکنش فوری جامعه جهانی است.

محمود امیری‌مقدم، مدیر سازمان حقوق بشر ایران، در این باره گفت: «جمهوری اسلامی سابقه‌ای تیره در سرکوب خونین و کشتار گسترده معترضان در اعتراضات سال‌های گذشته دارد. اکنون که این حکومت بیش از هر زمان دیگری متزلزل است و بقای خود را به‌طور جدی در خطر می‌بیند، نگرانی جدی وجود دارد که دامنه سرکوب این بار خشن‌تر و گسترده‌تر از گذشته باشد. سازمان ملل متحد و جامعه جهانی مسئولیت دارند با واکنشی قاطع، مانع از تکرار کشتار گسترده معترضان شوند.»

دور جدید اعتراضات که از ۷ دی‌ماه ۱۴۰۴ علیه شرایط بد اقتصادی از بازار تهران شروع شده بود، به‌سرعت با شعارهای ضدحکومتی به نقاط مختلف ایران کشیده شد. اعتراض‌ها تا امروز به دست‌کم ۲۶ استان و حدود ۸۰  شهر ایران  گسترش یافته است.

طی ده روز گذشته، دست‌کم ۲۰ دانشگاه ایران شامل، دانشگاه‌ تهران، دانشگاه علامه طباطبایی، دانشگاه خوارزمی کرج، دانشگاه شیراز، دانشگاه خواجه‌نصیر، دانشگاه صنعتی شریف، دانشگاه بهشتی، دانشگاه هنر شیراز، دانشگاه علم‌وفرهنگ، دانشگاه الزهرا، دانشگاه اصفهان، دانشگاه علم‌وصنعت، دانشگاه یزد، دانشگاه امیرکبیر، دانشگاه خوارزمی تهران، دانشگاه صنعتی‌اصفهان، دانشگاه صنعتی شاهرود، دانشگاه تربیت‌مدرس، دانشگاه بیرجند و دانشگاه هرمزگان صحنه اعتراضات دانشجویی و سردادن شعارهای ضدحکومتی بوده‌اند.

در این مدت براساس اطلاعات جمع‌آوری‌شده توسط سازمان حقوق‌بشر ایران، دست‌کم ۲۷ نفر از معترضان در ۸ استان ایران با شلیک گلوله‌ یا انواع دیگر خشونت به‌دست نیروهای سرکوب کشته شده‌اند. سازمان حقوق بشر ایران تأیید می‌کند دست‌کم پنج نفر از جان‌باختگان، کودک و زیر سن قانونی ۱۸ سال بوده‌اند.

علاوه‌بر این، گزارش‌های بیشتری از کشته‌شدگان در شهرهای مختلف ایران نیز به‌دست سازمان حقوق بشر ایران رسیده که درحال راستی‌آزمایی است و درصورت تأیید، آمار کشته‌شدگان افزایش خواهد یافت.

همچنین گزارش‌های رسیده به سازمان حقوق بشر ایران نشان می‌دهد بیش از هزار نفر در شهرهای مختلف ایران بازداشت شده‌اند. در منطقه هرسین در استان کرمانشاه بیش از ۱۰۰ دانش‌آموز در میان بازداشت‌شدگان هستند. در استان کهگیلویه و بویراحمد هم بیش از ۵۰ دانش‌آموز بازداشت شده‌اند.

شهرستان ملکشاهی در استان ایلام از کانون‌های اصلی اعتراضات اخیر بوده است. تصاویر جدیدی که از حمله مأموران حکومت به معترضان در این شهر در روز ۱۳ دی‌ماه منتشر شد، شلیک مستقیم نیروهای سرکوبگر به معترضان را نشان می‌دهد. سازمان حقوق‌ بشر ایران موفق به تأیید اطلاعات درباره ۶ نفر از کشته‌شدگان در این شهرستان شده و چندین مورد دیگر درحال بررسی است.

یک روز بعد از شلیک به معترضان در این شهرستان استان ایلام، نیروهای سرکوبگر جمهوری اسلامی شامگاه یکشنبه، ۱۴ دی‌ماه، به بیمارستان خمینی ایلام که گروهی از معترضان زخمی ملکشاهی به آنجا‌ منتقل شده بودند، حمله کردند. براساس برخی گزارش‌ها، مأموران امنیتی قصد ورود و بازداشت تعدادی از معترضان مجروح بستری در این بیمارستان و معترضانی که به بیمارستان پناه آورده بودند را داشتند که با مقاومت بستگان معترضان و کادر درمان روبه‌رو شدند؛ اما درنهایت نیروهای سرکوبگر در اقدامی خشونت‌آمیز وارد بیمارستان شدند و گروهی از معترضان را بازداشت کردند. گزارش‌هایی از بازداشت حدود ۲۰۰ نفر از مردم در حوالی بیمارستان خمینی ایلام منتشر شده است که سازمان حقوق بشر ایران به‌طور مستقل قادر به تأیید آن نیست. خبرگزاری‌های حکومتی، ازجمله خبرگزاری فارس، نیز بازداشت گروهی از شهروندان را تأیید کرده‌ و نوشته‌اند که «معترضان از بیمارستان به‌عنوان سنگر استفاده کرده بودند».

امروز، سه‌شنبه ۱۶ دی‌ماه نیز گزارش‌هایی از حمله نیروهای یگان ویژه ضدشورش به بیمارستان سینا در خیابان حسن‌آباد تهران منتشر شد. این حمله درپی پناه‌آوردن گروهی از معترضان به ساختمان بیمارستان انجام شد. ویدیوهای منتشرشده از شلیک گاز اشک‌آور در محوطه و اطراف بیمارستان حکایت دارد.

این حملات درحالی صورت می‌گیرد که درپی سخنان علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، در ۱۳ دی‌ماه درباره لزوم برخورد شدید با معترضان، مقامات قضایی و انتظامی حکومت نیز از ادبیات تندتری علیه معترضان استفاده کرده‌اند؛ ازجمله غلام‌حسین محسنی اژه‌ای، رئیس قوه قضائیه و احمدرضا رادان، فرمانده نیروی انتظامی جمهوری اسلامی، معترضان را به بیگانگان مربوط دانسته و آنها را به برخورد شدید تهدید کرده‌اند.

محسنی اژه‌ای با تأکید بر ضرورت برخورد دادستان‌کل و دادستان‌های کشور با معترضان بدون هیچ‌گونه «اغماض و مماشات»، گفت: «دشمنان اصلی مردم ما، یعنی رژیم‌های آمریکا و صهیونیستی، در مقطع فعلی رسماً و علناً از آشوب در کشور ما حمایت کرده‌اند؛ بنابراین هیچ اغتشاشگری دیگر نمی‌تواند مدعی فریب‌خوردن شود.»

رئیس قوه قضائیه همچنین بر رسیدگی سریع به پرونده‌ها در شعبی اختصاصی تأکید کرد و گفت پرونده معترضانی که در خلال اعتراضات «جرائم دیگری نیز مرتکب شده‌اند و حامل سلاح گرم و یا سرد بوده‌اند، بلافاصله و با دقت، در دادسرا‌ها رسیدگی و تکمیل شود و وقتی این پرونده‌ها به دادگاه‌ها نیز ارسال شد، در برگزاری جلسات محاکمه و صدور رأی این عناصر اغتشاشگر، تأخیر و تعلل صورت نگیرد؛ این‌گونه نباشد که برای عنصر اغتشاشگری که جرائم دیگری نیز در خلال آشوب‌ها مرتکب شده، ۶ ماه بعد رأی صادر شود؛ این امر فاقد بازدارندگی خواهد بود».

تلویزیون حکومتی جمهوری اسلامی نیز همچنان به پخش اعترافات گروهی از معترضان ادامه داده است. در روزهای گذشته موارد متعددی از اعترافات اجباری معترضان منتشر شده است، ازجمله مربوط به یک مرد جوان در شیراز، یک پسر ۱۸ ساله در ملارد با اتهام پرتاب سنگ به ماشین پلیس و دو معترض جوان در اصفهان با اتهام حمله به یک مأمور پلیس. پیش‌تر هم اعترافات اجباری ۳ مرد جوان در خرم‌آباد و ۲ دختر زیر ۱۸ سال در اصفهان پخش شده بود.

معترض شیرازی که اعترافات اجباری او منتشر شده، متهم به حمله به مأموران با کپسول و آتش‌زدن یک مأمور شده است. این درحالی است که یک منبع نزدیک به مرد جوان بازداشت‌شده در گفت‌وگو با سازمان حقوق بشر تأکید کرد «او کسی نبوده که به مأموران حمله کرده است».

جمهوری اسلامی در پخش اعترافات اجباری تحت فشار و شکنجه پیش از آغاز هرگونه مراحل قانونی رسیدگی به پرونده متهمان، پیشینه‌ای طولانی دارد. این «اعترافات» بعداً به‌عنوان مدرک در دادگاه‌های ناعادلانه‌ای که با نقض فاحش روال قانونی دادرسی همراه است، مورد استفاده قرار می‌گیرند.