شریف: توافق صلح میان آمریکا و ایران حاصل شد

باراک راوید | آکسیوس

نخست‌وزیر پاکستان، شهباز شریف، روز یکشنبه اعلام کرد که ایالات متحده و ایران پایان درگیری‌ها را اعلام کرده‌اند و انتظار می‌رود مراسم رسمی امضای توافق روز جمعه برگزار شود و پس از آن مذاکرات تفصیلی‌تر درباره موضوع هسته‌ای آغاز گردد.

ایران و آمریکا هنوز خبر «برقرار شدن» توافق را، آن‌گونه که شریف نوشته است، به طور رسمی تأیید نکرده‌اند.

اهمیت موضوع: انتظار می‌رود این توافق آتش‌بس را برای ۶۰ روز دیگر تمدید کند، تنگه هرمز را بازگشایی نماید و پس از ۱۰۷ روز جنگ، مذاکرات هسته‌ای را آغاز کند.

در صورت تأیید، این یادداشت تفاهم بزرگ‌ترین دستاورد دیپلماتیک جنگ خواهد بود و فرصتی فراهم می‌کند تا دشوارترین مسائل مربوط به برنامه هسته‌ای ایران مورد بررسی و حل‌وفصل قرار گیرد.

قرار بود این توافق پس از میانجی‌گری پاکستان و قطر، روز یکشنبه به صورت الکترونیکی امضا شود. شهباز شریف اعلام کرد که مراسم رسمی امضا روز جمعه در سوئیس برگزار خواهد شد.

تصویر کلی: اگر این توافق پایدار بماند، می‌تواند شوک واردشده به بازار جهانی انرژی در نتیجه جنگ را کاهش دهد. هدف این توافق ازسرگیری تردد کشتی‌ها از طریق تنگه هرمز است؛ گذرگاهی که پیش از جنگ حدود ۲۰ درصد نفت و گاز طبیعی مایع جهان از آن عبور می‌کرد.

با این حال، مسائل کلیدی مربوط به برنامه هسته‌ای ایران به مذاکراتی موکول شده است که قرار است طی دو ماه آینده انجام شود.

در عمل، بازگشایی کامل تنگه ممکن است فوری نباشد. پاکسازی مین‌ها، تعمیر زیرساخت‌ها و تضمین امنیت ممکن است زمان ببرد و بازگشت کامل حجم کشتیرانی به سطح پیش از جنگ به سرعت امکان‌پذیر نباشد.

جزئیات توافق: بر اساس این توافق، آمریکا و ایران در طول دوره ۶۰ روزه درباره غنی‌سازی هسته‌ای ایران و نحوه تعیین تکلیف ذخایر اورانیوم با غنای بالا مذاکره خواهند کرد.

ایالات متحده متعهد خواهد شد درباره کاهش تحریم‌ها و آزادسازی دارایی‌های مسدودشده ایران گفت‌وگو کند و انتظار می‌رود هرگونه کاهش تحریم‌ها به میزان پایبندی ایران به تعهداتش وابسته باشد.

این آتش‌بس همچنین درگیری‌های میان اسرائیل و حزب‌الله در لبنان را در بر می‌گیرد؛ درگیری‌هایی که روز یکشنبه بار دیگر شدت گرفت.

وضعیت کنونی: این توافق ظاهری پس از مرحله‌ای بسیار پرتنش در روزهای پایانی مذاکرات حاصل شده است. تنها چند ساعت پیش از امضای مورد انتظار توافق، اسرائیل اهدافی متعلق به حزب‌الله را در بیروت هدف قرار داد؛ اقدامی که موجب شد ایران تهدید کند از توافق کنار خواهد کشید.

گام بعدی: دو طرف برای خود ۶۰ روز فرصت تعیین کرده‌اند تا درباره چگونگی رقیق‌سازی اورانیوم با غنای بالای ایران و همچنین توقف و نظارت بر برنامه هسته‌ای ایران در آینده به یک توافق فنی دست یابند.

این هدف بسیار بلندپروازانه است؛ به‌ویژه با توجه به اینکه دستیابی به همین یادداشت تفاهم که جزئیات بسیار کمتری داشت نیز با دشواری فراوان همراه بود.

طرف آمریکایی تأکید می‌کند که ایران انگیزه کافی برای رسیدن به توافق نهایی دارد، زیرا کاهش تحریم‌ها و دسترسی به دارایی‌های مسدودشده این کشور به پیشرفت در پرونده هسته‌ای وابسته خواهد بود.

با این حال، برخی چهره‌های تندرو در آمریکا و اسرائیل نگران‌اند که هرگز توافق نهایی حاصل نشود و جنگ در حالی پایان یابد که مسائل اساسی مربوط به برنامه هسته‌ای ایران همچنان حل‌نشده باقی مانده باشد.

متن کامل بیانیه شهبار شریف:
«پس از مذاکرات فشرده، با خرسندی اعلام می‌کنیم که توافق صلح میان ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران حاصل شده است. هر دو طرف اعلام کرده‌اند که عملیات نظامی در تمامی جبهه‌ها، از جمله در لبنان، به‌صورت فوری و دائمی متوقف خواهد شد.
مراسم رسمی امضای این توافق، روز جمعه ۱۹ ژوئن در سوئیس برگزار خواهد شد.
مایلیم از ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران به‌خاطر تعهدشان به یافتن راه‌حل دیپلماتیک برای این مناقشه قدردانی کنیم. همچنین از برادران خود در این تلاش میانجی‌گرانه، به‌ویژه رهبری برجسته دولت قطر، بابت حمایت‌هایشان در دستیابی به این توافق صمیمانه تشکر می‌کنیم. همچنین به‌طور ویژه از رهبری دوراندیش پادشاهی عربستان سعودی و جمهوری ترکیه برای نقش‌آفرینی گسترده‌شان در این زمینه قدردانی می‌کنم.
با نهایی شدن این توافق، میانجی‌ها در طول این هفته برگزاری مجموعه‌ای از نشست‌ها را تسهیل خواهند کرد. این گفت‌وگوهای پیش از اجرا، زمینه را برای مذاکرات فنی و رسمی فراهم خواهد ساخت.»

---

پست ترامپ پس از بیانیه شهباز شریف:
توافق با جمهوری اسلامی ایران نهایی شد. به همه تبریک می‌گویم! بدین‌وسیله من به طور کامل اجازه بازگشایی بدون عوارض تنگه هرمز را می‌دهم و همزمان اجازه رفع فوری محاصره دریایی ایالات متحده را صادر می‌کنم.
کشتی‌های صلح، موتورهای خود را روشن کنید. بگذارید نفت جریان یابد!
رئیس‌جمهور دونالد ج. ترامپ