ویلیام کریستو / گاردین / پنج‌شنبه ۴ ژوئن ۲۰۲۶

حزب‌الله طرح آتش‌بسی را که با میانجی‌گری آمریکا و با توافق دولت‌های لبنان و اسرائیل حاصل شده بود، رد کرد و آینده آتش‌بس در لبنان و مذاکرات صلح منطقه‌ای را با تردید مواجه ساخت.

نعیم قاسم، رهبر این گروه، در بیانیه‌ای که روز پنج‌شنبه منتشر شد، این طرح را «نقشه راهی برای نابودی بخشی از مردم لبنان» توصیف کرد.

او خواستار آتش‌بس کامل و خروج نیروهای اسرائیلی از لبنان شد و گفت تا زمانی که روستاهای لبنان بمباران می‌شوند، شمال اسرائیل نیز در امان نخواهد بود.

وی افزود: «تا زمانی که اشغال ادامه دارد، مقاومت نیز ادامه خواهد داشت. ما از مسئولان می‌خواهیم به این نمایش و تحقیر موسوم به مذاکرات مستقیم پایان دهند.»

دولت‌های اسرائیل و لبنان شامگاه دوشنبه بر سر آتش‌بسی برای پایان دادن به درگیری‌ها به توافق رسیده بودند. این توافق شامل توقف کامل آتش از سوی حزب‌الله، که با ایران همسو است، و خروج تمامی نیروهای آن از جنوب رود لیتانی بود.

با وجود توافق میان دو دولت، ارتش لبنان طرف درگیری محسوب نمی‌شود، زیرا نبردها میان حزب‌الله و اسرائیل جریان داشته است. دولت لبنان در چارچوب تلاش برای بازپس‌گیری کنترل کشور و خلع سلاح حزب‌الله، بدون حضور این گروه با اسرائیل مذاکره کرده است.

رد این آتش‌بس از سوی حزب‌الله با اعلام دولت لبنان مبنی بر اجرایی شدن آن طی ۲۴ ساعت در تضاد است و پرسش‌های بیشتری درباره امکان مذاکره دولت لبنان با اسرائیل بدون حضور حزب‌الله ایجاد می‌کند.

این موضوع همچنین ترتیبات پس از آتش‌بس ۱۷ آوریل را زیر سؤال می‌برد؛ توافقی که بر اساس آن، واشینگتن در ازای توقف حملات حزب‌الله به شمال اسرائیل، اسرائیل را از حمله به بیروت بازمی‌داشت.

بازتابی از مواضع تهران

به نظر می‌رسد رد آتش‌بس از سوی حزب‌الله بازتابی از مواضع تهران باشد که ساعاتی پس از اعلام آتش‌بس تأکید کرد اسرائیل باید به مواضع پیش از جنگ بازگردد.

فرمانده نیروی قدس، از زیرمجموعه‌های سپاه پاسداران، گفت: «حمایت از مقاومت در لبنان وظیفه همه ماست و حذف اسرائیل از منطقه هدفی دست‌یافتنی برای مسلمانان است.» اسماعیل قاآنی در پیامی در یک شبکه اجتماعی داخلی نوشت: «حداقل خواسته مقاومت، عقب‌نشینی رژیم غاصب به مواضع پیش از آغاز جنگ ۴۰ روزه است.»

تهران پیش‌تر اعلام کرده بود که هرگونه آتش‌بس میان ایران، آمریکا و اسرائیل باید شامل توقف درگیری‌ها در لبنان نیز باشد. هنوز مشخص نیست رد آتش‌بس در لبنان از سوی حزب‌الله چه تأثیری بر مذاکرات تهران با واشینگتن خواهد گذاشت.

با وجود تعهد اولیه به آتش‌بس، هر دو طرف روز پنج‌شنبه به درگیری ادامه دادند. اسرائیل چندین حمله هوایی در منطقه نبطیه در جنوب لبنان و دره بقاع غربی انجام داد که به کشته شدن چهار نفر انجامید. در مقابل، حزب‌الله اعلام کرد نیروهای اسرائیلی را در روستای قنطره در جنوب لبنان هدف قرار داده است.

اسرائیل کاتس، وزیر دفاع اسرائیل، گفت کشورش «با حمایت ایالات متحده، آزادی عمل برای حمله به بیروت در پاسخ به حملات علیه شهروندان و خاک اسرائیل» دارد.

او افزود نیروهای اسرائیلی برای حفظ «منطقه حائل» در جنوب لبنان باقی خواهند ماند؛ منطقه‌ای که به گفته اسرائیل برای حفاظت از ساکنان شمال این کشور ایجاد شده است. اسرائیل بیش از ۶۰۰ کیلومتر مربع از خاک جنوب لبنان را در کنترل دارد و ده‌ها روستای مرزی را تخریب کرده و مانع بازگشت صدها لبنانی به خانه‌هایشان شده است.

لبنان و اسرائیل، که روابط دیپلماتیک رسمی ندارند، همچنین توافق کردند «مناطق آزمایشی» ایجاد کنند که در آن‌ها ارتش لبنان «کنترل کامل و انحصاری منطقه را بدون حضور هیچ بازیگر غیردولتی» در دست بگیرد. جوزف عون، رئیس‌جمهور لبنان، به خبرنگاران گفت پیشنهاد داده نخستین منطقه آزمایشی در اطراف قلعه بوفور ایجاد شود؛ منطقه‌ای که نیروهای اسرائیلی اوایل هفته آن را تصرف کردند.

رسانه‌های لبنانی روز پنج‌شنبه گزارش دادند نیروهای اسرائیلی از روستاهای دبینه و مرجعیون در حال عقب‌نشینی هستند و نیروهای ارتش لبنان جایگزین آن‌ها می‌شوند.

چهارمین دور مذاکرات مستقیم لبنان و اسرائیل

نشست‌های واشینگتن چهارمین دور مذاکرات مستقیم میان دیپلمات‌های لبنانی و اسرائیلی از زمان آغاز درگیری‌ها در ۲ مارس بود؛ زمانی که حزب‌الله در حمایت از ایران — که هدف حملات آمریکا و اسرائیل قرار گرفته بود — حملاتی علیه اسرائیل انجام داد. در بیانیه مشترک آمده است که این مذاکرات برای تدوین جزئیات آتش‌بس و اجرای مرحله‌ای آن ادامه خواهد یافت.

از نظر محتوایی، این بیانیه شباهت زیادی به آتش‌بس سال ۲۰۲۴ میان حزب‌الله و اسرائیل دارد که بر اساس آن حزب‌الله موافقت کرد از جنوب رود لیتانی عقب‌نشینی کند تا ارتش لبنان در آن منطقه مستقر شود. با این حال، خلع سلاح کامل حزب‌الله محقق نشد و اسرائیل در ۱۵ ماه پس از آن بیش از ۱۰ هزار حمله در نقض آتش‌بس انجام داد.

دونالد ترامپ روز چهارشنبه اعلام کرد می‌خواهد مذاکرات مربوط به درگیری لبنان را از مذاکرات جنگ با ایران جدا کند، اما تهران اصرار دارد این دو موضوع به یکدیگر مرتبط‌اند و این هفته تهدید کرد در اعتراض به حملات اسرائیل در لبنان، گفت‌وگو با آمریکا را تعلیق خواهد کرد.

رئیس‌جمهور آمریکا روز دوشنبه گفت یک حمله قریب‌الوقوع اسرائیل به بیروت را متوقف کرده و با بنیامین نتانیاهو و نمایندگان حزب‌الله گفت‌وگو کرده است؛ طرف‌هایی که به گفته او توافق کرده بودند «تمام تیراندازی‌ها متوقف شود».

او همچنین گزارش‌ها مبنی بر توصیف نخست‌وزیر اسرائیل به عنوان «دیوانه» را تأیید کرد و گفت از اینکه کارزار اسرائیل علیه حزب‌الله تلاش‌های آمریکا برای پیشبرد مذاکرات صلح با ایران را پیچیده‌تر کرده، «کمی ناراحت» است.

به گفته تحلیلگران، اسرائیل تلاش دارد پیش از هرگونه توافق صلح با ایران که ممکن است حملاتش را متوقف کند، بیشترین آسیب ممکن را به حزب‌الله وارد کند.

حملات اسرائیل دست‌کم ۳۵۱۶ نفر را در لبنان کشته است، در حالی که حملات حزب‌الله منجر به کشته شدن دو غیرنظامی در اسرائیل و دست‌کم ۲۱ سرباز اسرائیلی در جنوب لبنان شده است.

ترامپ تحت فشار است تا جنگ ایران را پایان دهد، زیرا افزایش قیمت انرژی و بی‌ثباتی اقتصادی چشم‌انداز جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا را تهدید کرده و تجارت جهانی را نیز تحت تأثیر قرار داده است.