دستور ترامپ برای حمله به قایق‌های سپاه در تنگه هرمز

جان گمبرل، جیمی کیتن و عامر مدحانی / آسوشیتدپرس / ۲۳ آوریل ۲۰۲۶

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، روز پنج‌شنبه اعلام کرد که به نیروهای نظامی این کشور دستور داده است قایق‌های کوچک ایرانی را که اقدام به مین‌گذاری برای مختل کردن عبور و مرور در تنگه هرمز می‌کنند، «هدف قرار داده و نابود کنند».

این اظهارات ترامپ در شبکه‌های اجتماعی اندکی پس از آن مطرح شد که ارتش آمریکا یک نفتکش دیگر مرتبط با قاچاق نفت ایران را توقیف کرد؛ اقدامی که تنش‌ها با تهران بر سر تنگه هرمز — گذرگاهی که حدود ۲۰ درصد از کل نفت خام و گاز طبیعی جهان از آن عبور می‌کند — را تشدید کرده است.

ترامپ در پیام خود نوشت: «من به نیروی دریایی ایالات متحده دستور داده‌ام هر قایقی، حتی اگر کوچک باشد... که در آب‌های تنگه هرمز اقدام به مین‌گذاری می‌کند را هدف قرار داده و نابود کند.»

او افزود: «هیچ‌گونه تعللی نباید وجود داشته باشد. همچنین، ناوهای مین‌روب ما در حال حاضر مشغول پاکسازی تنگه هستند.»

ترامپ ادامه داد: «بدین‌وسیله دستور می‌دهم این فعالیت‌ها ادامه یابد، اما با شدتی سه برابر!»

او همچنین اعلام کرد که عملیات پاکسازی مین در این گذرگاه حیاتی در حال تشدید است.

این اقدام یک روز پس از آن صورت گرفت که نیروهای شبه‌نظامی سپاه پاسداران ایران به سه کشتی باری در تنگه حمله کردند و دو فروند از آن‌ها را به تصرف درآوردند.

وزارت دفاع آمریکا روز پنج‌شنبه ویدئویی منتشر کرد که نیروهای آمریکایی را بر عرشه نفتکش «Majestic X» با پرچم گینه نشان می‌داد؛ کشتی‌ای که در اقیانوس هند توقیف شده است.

در بیانیه پنتاگون آمده است: «ما به اجرای قوانین دریانوردی در سطح جهانی ادامه خواهیم داد تا شبکه‌های غیرقانونی را مختل کرده و کشتی‌هایی را که در هر نقطه از جهان به ایران پشتیبانی مادی ارائه می‌دهند، توقیف کنیم.»

ادعای ترامپ درباره شکاف در رهبری ایران

داده‌های ردیابی کشتی‌ها نشان می‌دهد «Majestic X» در اقیانوس هند، میان سریلانکا و اندونزی، قرار داشته است؛ تقریباً همان منطقه‌ای که پیش‌تر نفتکش «Tifani» توسط نیروهای آمریکایی توقیف شده بود. مقصد این کشتی بندر ژوشان در چین اعلام شده بود.

این کشتی پیش‌تر با نام «Phonix» شناخته می‌شد و در سال ۲۰۲۴ از سوی وزارت خزانه‌داری آمریکا به دلیل قاچاق نفت خام ایران و نقض تحریم‌ها، در فهرست تحریم قرار گرفته بود.

تا لحظه انتشار این خبر، ایران واکنشی فوری به توقیف این کشتی نشان نداده است.

ترامپ در هفته جاری آتش‌بس را تمدید کرد تا به رهبری تضعیف‌شده ایران فرصت بیشتری برای ارائه «پیشنهادی واحد» جهت پایان دادن به جنگ بدهد، در حالی که محاصره بنادر ایران توسط آمریکا همچنان ادامه دارد.

هیچ نشانه فوری از ازسرگیری مذاکرات صلح — که پیش‌تر با میزبانی پاکستان برگزار شده بود — در دست نیست.

ترامپ در پیامی جداگانه در روز پنج‌شنبه مدعی شد که اختلاف میان جناح‌های میانه‌رو و تندرو، موجب سردرگمی در ساختار رهبری ایران شده است.

او گفت: «ایران به‌شدت در تلاش است بفهمد رهبرش کیست! آن‌ها واقعاً نمی‌دانند!»

ترامپ از زمان آغاز آتش‌بس در ۸ آوریل بارها گفته است که تیم او با مقام‌های ایرانی که خواهان توافق هستند در تماس است، هرچند اذعان کرده که تصمیمش برای حذف چند تن از رهبران ارشد، پیچیدگی‌هایی ایجاد کرده است.

آتش‌بس شکننده

در مسیر دیپلماتیک، لبنان و اسرائیل قرار بود دور دوم مذاکرات خود را در واشنگتن برای بررسی امکان تمدید آتش‌بس میان اسرائیل و گروه حزب‌الله برگزار کنند.

آخرین درگیری میان اسرائیل و حزب‌الله دو روز پس از حملات اسرائیل و آمریکا به ایران آغاز شد؛ زمانی که نیروهای مورد حمایت تهران موشک‌هایی به شمال اسرائیل شلیک کردند.

در نشانه‌ای تازه از شکنندگی آتش‌بس که روز جمعه در لبنان اجرایی شد، حزب‌الله اعلام کرد مواضع اسرائیل در جنوب لبنان را هدف قرار داده و سربازان اسرائیلی را در روستای طیبه مورد حمله قرار داده است.

هر دو طرف یکدیگر را به نقض آتش‌بس ۱۰روزه متهم کرده‌اند.

تنش میان آمریکا و ایران باعث شده تقریباً تمامی صادرات از طریق تنگه هرمز متوقف شود و چشم‌اندازی برای پایان آن دیده نمی‌شود.

روز پنج‌شنبه، رضا پهلوی، ولیعهد پیشین ایران که در تبعید به‌سر می‌برد، پس از یک نشست خبری در برلین، هنگام خروج از ساختمان با مایع قرمز رنگ مورد حمله قرار گرفت. فرد مظنون بلافاصله توسط پلیس بازداشت شد.

پهلوی در این نشست از آتش‌بس میان آمریکا و ایران انتقاد کرد و گفت این توافق بر این فرض استوار است که رفتار حکومت ایران تغییر خواهد کرد و «شما با افرادی طرف خواهید بود که ناگهان عمل‌گرا شده‌اند.»

رضا پهلوی ۶۵ ساله نزدیک به ۵۰ سال است در تبعید زندگی می‌کند. پدر او، شاه ایران، به‌قدری مورد نفرت عمومی بود که در سال ۱۹۷۹ میلیون‌ها نفر به خیابان‌ها آمدند و او را از قدرت کنار زدند. با این حال، پهلوی تلاش دارد خود را به‌عنوان بازیگری در آینده سیاسی ایران مطرح کند.

تهدید علیه کشتیرانی در تنگه هرمز

از آغاز جنگ میان ایران، اسرائیل و ایالات متحده در ۲۸ فوریه، بیش از ۳۰ کشتی در آب‌های خلیج فارس، تنگه هرمز و دریای عمان هدف حمله قرار گرفته‌اند.

تهدید حملات، افزایش هزینه‌های بیمه و سایر نگرانی‌ها باعث شده عبور و مرور از این تنگه تقریباً متوقف شود. توانایی ایران در محدود کردن تردد از این مسیر — که خلیج فارس را به آب‌های آزاد متصل می‌کند — یک مزیت راهبردی مهم به شمار می‌رود.

آتش‌بس به‌دلیل حملات متقابل آمریکا به کشتی‌های ایرانی و حملات ایران به کشتی‌های تجاری تحت فشار قرار گرفته است. همچنین مشخص نیست که آیا دو طرف بار دیگر در اسلام‌آباد، پایتخت پاکستان — جایی که مقام‌ها همچنان در تلاش برای نزدیک کردن دو کشور به یک توافق دیپلماتیک هستند — دیدار خواهند کرد یا خیر.

این درگیری تاکنون باعث افزایش شدید قیمت گاز در فراتر از منطقه شده و هزینه مواد غذایی و طیف گسترده‌ای از کالاها را بالا برده است. مقام‌های مختلف در سراسر جهان هشدار داده‌اند که پیامدهای این بحران برای کسب‌وکارها، مصرف‌کنندگان و اقتصادها می‌تواند طولانی‌مدت باشد.