هرج‌ومرج و وحشت تهران را فراگرفت

فرناز فصیحی و اریکا سولومون / نیویورک تایمز / ۲۸ فوریه ۲۰۲۶

همزمان با آغاز هفته کاری ایرانیان در صبح روز شنبه، حملات آمریکا و اسرائیل ساکنان وحشت‌زده تهران را به خیابان‌ها کشاند و والدین را واداشت به مدارسی بازگردند که دقایقی پیش فرزندانشان را در آنجا گذاشته بودند.

به گفته شاهدانی که با نیویورک تایمز گفت‌وگو کرده‌اند، انفجارهایی که شهر پرجمعیت تهران، پایتخت ایران، را لرزاند، موجب هرج‌ومرج و سردرگمی گسترده شد.

علی، یک بازرگان تهرانی، در پیامی نوشت که همراه با شمار زیادی از کارکنانش در دفتر کارش نشسته بود که دو انفجار را شنیدند و همزمان جنگنده‌ها را دیدند که در آسمان به سرعت عبور می‌کردند. او گفت کارکنان با فریاد از ساختمان خارج شدند. او، مانند چندین ساکن دیگر که با نیویورک تایمز صحبت کردند، به دلیل نگرانی از امنیت خود خواست نام کاملش فاش نشود.

در محله سرسبز و مرفه میرداماد، حمیدرضا زند، یکی از ساکنان، گفت دست‌کم ۱۰ جنگنده را دیده که بر فراز منطقه پرواز می‌کردند؛ در حالی که مردم به خیابان‌ها ریخته بودند و برخی رانندگان خودروهای خود را در خیابان‌های قفل‌شده از ترافیک رها کرده بودند. همزمان با به صدا درآمدن آژیر آمبولانس‌ها در پس‌زمینه، سایر ساکنان با عجله برای برداشتن فرزندانشان از مدرسه می‌دویدند.

علی زینالی‌پور که خبرنگار نیویورک تایمز از طریق شبکه اجتماعی کلاب‌هاوس با او تماس گرفت، گفت: «با عجله به مدرسه رفتم تا دخترم را از راهنمایی بگیرم. دخترها زیر پله‌ها پنهان شده بودند و گریه می‌کردند. مدیر مدرسه نمی‌دانست چه اتفاقی افتاده — همه به‌شدت ترسیده بودند.»

گلشن فتحی از پشت‌بام آپارتمانش در محله ولنجک در شمال تهران، از مشاهده موج دوم جنگنده‌ها خبر داد.

او گفت: «مردم روی پشت‌بام‌ها ایستاده‌اند و به آسمان نگاه می‌کنند و به پایین اشاره می‌کنند. صدای جیغ زنان شنیده می‌شود. بعضی از همسایه‌هایم به سمت خودروهایشان می‌دوند. حس می‌کنم در یک فیلم هستیم.»

در منطقه پاسداران، جایی که یک مجموعه بزرگ متعلق به نیروهای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی قرار دارد، ساکنان از شنیدن چندین انفجار خبر دادند که شیشه‌های خانه‌هایشان را لرزاند.

اسفندیار، مهندسی که در این منطقه زندگی می‌کند، در پیامی نوشت: «بچه‌هایم گریه می‌کنند و وحشت‌زده‌اند. در حمام جمع شده‌ایم و نمی‌دانیم چه کار کنیم. این واقعاً وحشتناک است.»

همزمان با انتشار گزارش‌هایی در رسانه‌های محلی درباره اصابت انفجارها به شهرهای دیگر ایران، اختلال در ارتباطات مخابراتی آغاز شد. ساکنی به نام مهسا گفت در حالی از پاسداران می‌گریزد که قادر نیست با عزیزانش تماس بگیرد تا به آن‌ها بگوید به کجا می‌رود.

زمانی که اسرائیل در ماه ژوئن گذشته حملات غافلگیرانه‌ای علیه ایران انجام داد، عمدتاً تأسیسات نظامی و هسته‌ای را هدف قرار داد و در تهران نیز حملاتی انجام داد و فرماندهان عالی‌رتبه نظامی را ترور کرد. به گفته ساکنان مناطق مختلف و رسانه‌های محلی، حملات روز شنبه بسیار گسترده‌تر به نظر می‌رسید و اهداف سیاسی از جمله وزارت اطلاعات، قوه قضائیه و مجموعه حفاظت‌شده پاستور — محل اقامت معمول رئیس‌جمهور و رهبر جمهوری اسلامی، آیت‌الله علی خامنه‌ای — را نیز در بر می‌گرفت.

این حملات در مقطعی حساس برای ایران رخ داده است؛ کشوری که دولتش ماه گذشته برای سرکوب اعتراضات سراسری که خواستار پایان حاکمیت روحانیون بودند، موجی از سرکوب شدید را به راه انداخت.

آرین، ساکن شهرک اکباتان در غرب پایتخت، گفت همه ایرانیان هنگام دیدن ستون‌های دود ناشی از انفجارها خشمگین نبودند و برخی از بستگانش این حملات را تشویق می‌کردند. او افزود صدای شعار «جاوید شاه» را از بیرون ساختمانش می‌شنیده — اشاره‌ای به پادشاه ایران که در انقلاب ۱۹۷۹ سرنگون شد و جمهوری اسلامی را به قدرت رساند.

در حالی که جنگنده‌ها در سراسر کشور حملات خود را انجام می‌دادند، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در پیامی ویدئویی خطاب به ایرانیان اعلام کرد: «زمان آزادی شما فرا رسیده است» و از آن‌ها خواست پس از پایان بمباران، علیه حکومت قیام کنند.

برخی ایرانیان این فراخوان را به سخره گرفتند.

لاله، وکیل و مادر دو فرزند، در گفت‌وگوی تلفنی گفت: «تنها چیزی که الان در ذهن ماست این است که به جای امن برسیم. هیچ‌کس در حال حاضر به اعتراض فکر نمی‌کند.»