از وقوع کشتارهای بیشتر در ایران جلوگیری کنید

روزنامه دی‌تسایت آلمان / ۲۵ فوریه ۲۰۲۶

پس از کشتار معترضان در ایران در ماه ژانویه، جمعی از ایرانیان شناخته‌شده مقیم آلمان در نامه‌ای سرگشاده خطاب به جمهوری فدرال آلمان خواستار اقدام شده‌اند. آنان تأکید کرده‌اند: دولت باید تحقیقات کیفری را آغاز کند، شواهد را به‌صورت نظام‌مند مستندسازی کند و ـ در صورت امکان ـ مسئولان را بر اساس قانون جرایم علیه حقوق بین‌الملل تحت پیگرد قرار دهد.

چهار مبتکر این اقدام ـ پروفسور نایکا فروتن، نویسنده نوید کرمانی، کارگردان محمد رسول‌اف و بازیگر یاسمین طباطبایی ـ این درخواست را روز چهارشنبه در نشستی در وزارت امور خارجه آلمان و نیز از ساعت ۱۸ در دانشگاه هومبولت برلین ارائه خواهند کرد. فلور بادنبرگ، سناتور دادگستری و حمایت از مصرف‌کنندگان برلین، نیز از جمله نخستین امضاکنندگان این نامه است.

جناب آقای دادستان کل فدرال رومل،
نمایندگان محترم مجلس فدرال آلمان،

ما، به‌عنوان شهروندان ایرانی‌تبار ساکن آلمان، با شما سخن می‌گوییم، زیرا نمی‌خواهیم بپذیریم که کشتار معترضان دموکراسی‌خواه در ژانویه ۲۰۲۶ به فراموشی سپرده شود و بی‌پاسخ بماند. بر اساس تازه‌ترین تحقیقات مجله تایم، تنها در روزهای ۸ و ۹ ژانویه بیش از ۳۰ هزار نفر کشته شده‌اند. این ارقام نه‌تنها از سوی سازمان‌های حقوق بشری، بلکه از سوی دولت فدرال آلمان و دیگر دولت‌های غربی نیز واقع‌بینانه ارزیابی شده‌اند. همچنین بیم آن می‌رود که شمار واقعی قربانیان بسیار بیشتر باشد، زیرا از مناطق دورافتاده تقریباً هیچ خبری در دست نیست. بدین ترتیب، سرکوب این خیزش احتمالاً خونین‌ترین کشتار معترضان در جهان در چنین بازه زمانی کوتاهی بوده است. اگر این واقعیت را به زندگی روزمره خود در آلمان ترجمه کنیم، معنایش این است: هر یک از ما که در زندگی خصوصی، در محیط حرفه‌ای و به‌عنوان بخشی از جامعه عمومی آلمان برای نظام دموکراتیک این کشور فعالیت می‌کنیم، کسی را می‌شناسیم که در اعتراضات ایران جان باخته یا شاهد کشتار بوده است.

از طریق بی‌شمار ویدئو، گزارش‌های شاهدان عینی و همچنین افشاگری‌هایی از درون دستگاه حکومتی، این جنایات به‌طور گسترده مستند شده‌اند. تصاویر و گزارش‌ها این ظن را تقویت می‌کنند که این کشتار نه نتیجه اقدامات خودسرانه سربازان و نیروهای شبه‌نظامی، بلکه عملیاتی برنامه‌ریزی‌شده، سازمان‌یافته و سراسری از سوی رهبری حکومت برای درهم‌شکستن اراده آزادی‌خواهانه مردم ایران بوده است. مسئولان این جنایات هولناک باید پاسخگو شوند. این امر، از جمله، انتظار و امید انسان‌های شجاع در ایران از ماست؛ ما که شهروندان کشوری هستیم که خوشبختانه به حقوق بین‌الملل و حقوق بنیادین بشر متعهد است.

از آنجا که به‌سبب ترکیب شورای امنیت سازمان ملل متحد و رفتار قدرت‌های دارای حق وتو، ارجاع موضوع به عدالت کیفری بین‌المللی عملاً ممکن نیست و جمهوری اسلامی ایران نیز عضو دیوان کیفری بین‌المللی نیست، تحقیقات کیفری در کشورهای ثالث مانند آلمان اهمیت ویژه‌ای دارد و در حال حاضر تنها امکان برای رسیدگی حقوقی به نقض‌های حقوق بشر به شمار می‌رود. آلمان در سال ۲۰۰۲ با تصویب قانون جرایم علیه حقوق بین‌الملل، چارچوبی به‌ویژه سازگار با حقوق بین‌الملل برای خود ایجاد کرده است. این قانون پیش‌تر در رسیدگی به جنایات علیه بشریت رژیم اسد در سوریه کارآمدی خود را نشان داده و آلمان به‌درستی در سطح بین‌المللی برای آن مورد تقدیر قرار گرفته است.

از این رو، ما به‌طور علنی از درخواست مرکز اروپایی حقوق اساسی و حقوق بشر (ECCHR) مورخ ۱۰ فوریه ۲۰۲۶ حمایت می‌کنیم که خواستار آن شده است دادستانی فدرال در کارلسروهه تحقیقات ساختاری و در صورت لزوم تحقیقات مشخص درباره افراد را در خصوص ایران آغاز کند. چنین اقدامی در بلندمدت از نظر حقوقی و سیاسی اهمیتی عظیم خواهد داشت، زیرا دامنه عمل یک رژیم جنایتکار را محدود می‌کند. ایجاد سازوکاری برای مستندسازی و گردآوری ادله که در آینده نزدیک بتواند مبنای تعقیب کیفری عاملان قرار گیرد، نه‌تنها در چارچوب تقسیم کار در عدالت کیفری جهانی معنا دارد، بلکه شالوده رسیدگی به این جنایات پس از گذار به یک دولت دموکراتیک و مبتنی بر حاکمیت قانون در خود ایران را نیز فراهم می‌آورد.

بر این اساس، ما از شما درخواست می‌کنیم سهم خود را در پایان دادن به وضعیت غیرقابل‌قبول مصونیت مستمر از مجازات برای سنگین‌ترین جرایم بین‌المللی در جمهوری اسلامی ایران ایفا کنید و بدین‌وسیله از وقوع کشتارهای بیشتر جلوگیری نمایید. آلمان، با توجه به تاریخ خود، مسئولیتی ویژه در قبال حقوق بین‌الملل، کرامت انسانی و پیگرد قضایی کشتارهای دولتی گسترده بر عهده دارد. خطاب به دولت فدرال نیز خواستار تأمین منابع مالی و نیروی انسانی کافی برای دادستانی فدرال و اداره جنایی فدرال هستیم تا بتوانند وظایف مهم خود را در زمینه حفظ و تأمین ادله به انجام رسانند.

با تقدیم احترام

۱. میشل عبدالهی، روزنامه‌نگار و مجری تلویزیون، هامبورگ
۲. نیو ابوطالبی، فیلمبردار، مونیخ
۳. آیدین علی‌نژاد سمیعی، پژوهشگر دانشگاه لودویگ ماکسیمیلیان (LMU) و فیلم‌نامه‌نویس، مونیخ
۴. نگاه امیری، کمدین و مجری، کلن
۵. پروفسور دکتر دنیا امیرپور، دانشگاه علوم کاربردی نیدرراین، مونشن‌گلادباخ
۶. پروفسور دکتر کتایون امیرپور، استاد کرسی ایران‌شناسی، دانشگاه کلن
۷. مریم ارس، نویسنده و منتقد ادبی، کلن
۸. ساناز عظیمی‌پور، کنشگر و نویسنده، برلین
۹. دکتر فلور بادنبرگ، سناتور دادگستری و حمایت از مصرف‌کنندگان در برلین، عضو هیئت‌رئیسه فدرال حزب دموکرات‌مسیحی (CDU)، برلین
۱۰. منیره برادران، نویسنده و فعال حقوق بشر، کرونبرگ
۱۱. مینو براتی، تهیه‌کننده فیلم، برلین
۱۲. شیدا بازیار، نویسنده
۱۳. مریم بلومنتال، سیاستمدار، هامبورگ
۱۴. مریم کلارن، فعال امور ایران و دختر ناهید تقوی، زندانی سیاسی پیشین، کلن
۱۵. عسل دردان، نویسنده، برلین
۱۶. احسان جعفری، کارآفرین حوزه فناوری اطلاعات و سخنگوی هیئت‌مدیره انجمن ایرانیان در آلمان (IGD)، برلین
۱۷. نوا ابراهیمی، نویسنده، گراتس/کلن
۱۸. دکتر پدرام امامی، جراح مغز و اعصاب، رئیس سازمان نظام پزشکی هامبورگ
۱۹. محمد فرخ‌منش، تهیه‌کننده فیلم، هامبورگ
۲۰. فهیمه فرسایی، نویسنده و روزنامه‌نگار، کلن
۲۱. دکتر علی فتح‌الله‌نژاد، دانشمند علوم سیاسی، برلین
۲۲. رضا فاضلی، کارآفرین و مشاور، شرکت ISM Holding GmbH & Co. KG، دوسلدورف
۲۳. سارا فضیلت، بازیگر، برلین
۲۴. پگاه فریدونی، بازیگر، برلین
۲۵. پرستو فروهر، هنرمند، فرانکفورت آم‌ماین
۲۶. ملیکا فروتن، بازیگر، برلین
۲۷. پروفسور دکتر نایکا فروتن، جامعه‌شناس، دانشگاه هومبولت برلین
۲۸. فردوس فرودستان، روزنامه‌نگار، کلن
۲۹. بنفشه هورمزدی، بازیگر، برلین
۳۰. رعنا عیسی‌زاده، وکیل دادگستری، زاربروکن
۳۱. آیدین جلالی، بازیگر، برلین
۳۲. بهروز کریم‌زاده، کارگردان و فیلم‌نامه‌نویس، برلین
۳۳. بهزاد کریم‌خانی، نویسنده و ناشر، برلین
۳۴. نسرین کریمی، وکیل دادگستری، دفتر حقوقی impact Rechtsanwälte Avocats، برلین
۳۵. دکتر نوید کرمانی، نویسنده، کلن
۳۶. هادی خانجان‌پور، بازیگر و کارگردان، برلین
۳۷. ژینا خیّر، نویسنده، شاعر و نقاش، پاریس
۳۸. روشنک خدابخش، تهیه‌کننده فیلم، برلین
۳۹. سولماز خرسند، نویسنده و روزنامه‌نگار، وین
۴۰. مارال کوهستانیان، عضو شورای شهر و مسئول امور اجرایی، شهرداری ویسبادن
۴۱. الهه کوهستانی، مددکار اجتماعی، برلین
۴۲. مریم لاو، روزنامه‌نگار، هفته‌نامه «دی تسایت» (ZEIT)، برلین
۴۳. دکتر آزیتا مشتاقی، متخصص ارتودنسی، هامبورگ
۴۴. دکتر شوله مصطفوی، تاریخ‌نگار هنر، کارلسروهه
۴۵. ارمغان نقی‌پور، وکیل دادگستری، معاون پیشین وزیر (دولت ایالتی)، برلین
۴۶. حمید نوذری، مدیر اجرایی انجمن پناهندگان ایرانی در برلین، برلین
۴۷. دکتر حمید عنقا، مترجم و نویسنده، فرانکفورت
۴۸. دکتر مریم پالیزبان، پژوهشگر تئاتر، بازیگر و نویسنده، برلین
۴۹. شعله پاکروان، مادر ریحانه جباری و فعال حقوق بشر علیه مجازات اعدام، برلین
۵۰. محمد رسول‌اف، کارگردان سینما، برلین
۵۱. گیلدا سحابی، نویسنده، برلین
۵۲. مینا صالح‌پور، کارگردان، برلین
۵۳. علی صمدی احدی، کارگردان، کلن
۵۴. روکسانا صمدی، بازیگر، برلین
۵۵. سارا سنده، تئاتر کلن (Schauspiel Köln)، کلن
۵۶. دکتر آرش سرکوهی، کارشناس حقوق بشر، برلین
۵۷. مریم شقاقی، روزنامه‌نگار، هامبورگ
۵۸. دانیلا سفری، فعال مدنی و نویسنده، برلین
۵۹. یاسمین شاکری، موسیقی‌دان و بازیگر، برلین
۶۰. نادر سلطانی، جامعه‌شناس، اسن
۶۱. یاسمین طباطبایی، بازیگر و موسیقی‌دان، برلین
۶۲. نیلوفر تقی‌زاده، فیلم‌ساز، نویسنده و تهیه‌کننده، هایدلبرگ
۶۳. شوان ویسی، عضو پیشین شورای شهر و مددکار اجتماعی، اسن
۶۴. دکتر وحید وحدت‌حق، جامعه‌شناس، برلین
۶۵. هنگامه یعقوبی‌فرح، نویسنده و دبیر تحریریه، برلین
۶۶. ترانه یوسون، مدیرعامل شرکت YeS Ideas GmbH، هامبورگ
۶۷. مریم زارع، بازیگر و فیلم‌ساز، برلین