چند پرسش کلیدی درباره کمیته حقیقت‌یاب در دستور کار دولت

سایت رویداد ۲۴ نوشت: در پی حوادث تاسف بار دی ماه و کشته شدن هزاران ایرانی، یک مطالبه روشن از سوی تمامی جریان‌ها، از اپوزیسیون خارجی و داخلی گرفته تا افکار عمومی همسو با نظام، شکل گرفته است و آن تشکیل یک کمیته حقیقت یاب برای بررسی ابعاد یکی از خون‌بارترین وقایع تاریخ ایران است. از میرحسین موسوی و تاجزاده تا اعضای دولت از لزوم تشکیل چنین کمیته‌ای حرف زدند تا در نهایت کار به اعلام رسمی آن برسد.

سخنگوی دولت مسعود پزشکیان در پاسخ به همین مطالبه جمعی، هفته گذشته از «تشکیل کمیته حقیقت‌یاب» در دستور کار دولت خبر داده است. فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، اعلام کرد که دولت به دنبال حقیقت‌یابی درباره وقایع اخیر است؛ اظهارنظری که در ظاهر می‌تواند نشانه‌ای از تمایل دولت به شفاف‌سازی و پاسخ‌گویی تلقی شود، اما در عمل با ابهام‌ها و پرسش‌های جدی روبه‌روست؛ ابهام‌هایی که اگر پاسخ روشنی برای آنها داده نشود، بی‌اعتمادی میان دولت و جامعه را تشدید خواهد کرد.

سازوکار حقیقت یابی دولت پزشکیان چیست؟

تا این لحظه از «کمیته حقیقت‌یاب» تنها نامی مطرح شده، بی‌آنکه مشخص باشد این کمیته دقیقاً چه ساختاری دارد، اعضایش چه کسانی هستند، با چه سازوکاری انتخاب می‌شوند و تا چه اندازه مستقل از دولت مستقر عمل خواهد کرد.

این در حالی است که اساس مفهوم حقیقت‌یابی، به‌ویژه در رخداد‌های پرتنش اجتماعی، بر استقلال، بی‌طرفی و فاصله نهادی از قدرت سیاسی استوار است. کمیته‌ای که از درون دولت شکل بگیرد و اعضایش به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم وابسته به همان ساختار اجرایی باشند که خود در مظان پرسش قرار دارد، از همان ابتدا با بحران اعتماد مواجه خواهد بود. فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت مسعود پزشکیان در آخرین نشست خبری خود گفته است که تشکیل کمیته حقیقت یاب در دستورکار است، اما از همان لحظه ادای موضوع – که البته تنها به همین تک جمله نیز اکتفا شد- پاسخی به این ابهام مهم داده نشد که مردم چرا باید به کمیته‌ای اعتماد کنند که توسط دولت مستقر تشکیل می‌شود؟ حتی اگر نیت دولت صادقانه باشد، مسئله اعتماد یک امر نیت‌محور نیست، بلکه محصول سازوکار، شفافیت و ترکیب نهادی است. تجربه‌های پیشین نشان داده که بدون تضمین‌های روشن درباره استقلال کمیته، خروجی آن به‌سختی می‌تواند اقناع‌کننده باشد.

اما و اگرهای اعلام اسامی

دولت یک اقدام مشخص را به‌عنوان گام نخست حقیقت‌یابی انجام داد: اعلام اسامی کشته‌شدگان رخداد‌های دی‌ماه. از منظر اجرایی، این اقدام می‌تواند در مرحله اول منطقی و قابل دفاع تلقی شود. دیدگاه دولت این است که با انتشار اسامی همراه با کد ملی، امکان ارائه آمار‌های غیرمستند یا متناقض کاهش می‌یابد و هر ادعایی درباره تعداد بیشتر کشته‌شدگان، نیازمند ارائه نام، مشخصات و مستندات هویتی خواهد بود. این رویکرد، دست‌کم از منظر آماری، می‌تواند به نظم‌بخشی به فضای ملتهب اطلاعاتی کمک کند. فضایی که آمار کشته شدگان را بدون ارائه هیچ سندی از ۷ تا ۵۰ هزار نفر تخمین می‌زند.

اما همین اقدام نیز بدون پیش‌شرط‌های شفاف، می‌تواند با تردید مواجه شود. پرسش‌هایی از این دست که معیار دولت برای شناسایی «کشته‌شدگان مرتبط با رخدادها» چیست؟ چه نهادی تشخیص می‌دهد مرگ فردی در ارتباط مستقیم با وقایع بوده یا نه؟ و آیا خانواده‌ها امکان اعتراض یا ارائه مستندات تکمیلی خواهند داشت یا خیر؟ پاسخ به این پرسش‌ها تعیین می‌کند که اعلام اسامی، به یک ابزار حقیقت‌یابی تبدیل می‌شود یا صرفاً به ابزاری برای تثبیت روایت رسمی. این پرسش زمانی جدی تر می شود که بدانید رسانه‌های رسمی بعد از انتشار بیانیه بنیاد شهید درباره تعداد کشته شدگات اعتراضات دی ماه، عملا اجازه زیرسوال بردن آمار را نداشته‌اند.

ترکیب کمیته حقیقت یاب؛ نه تعداد مشخص است نه ترکیب

فراتر از بحث آمار، مسئله اصلی همچنان ماهیت و کارکرد کمیته حقیقت‌یاب است. در این‌جا چند نکته اساسی وجود دارد که نمی‌توان از آنها عبور کرد. نخست، همان‌طور که گفته شد، ترکیب کمیته است. هنوز مشخص نیست اعضای این کمیته از چه نهاد‌هایی انتخاب خواهند شد: آیا صرفاً مدیران دولتی، حقوق‌دانان وابسته به قوه مجریه و کارشناسان همسو با دولت خواهند بود؟ یا قرار است نمایندگانی از جامعه مدنی، وکلای مستقل، اساتید دانشگاه با دیدگاه‌های متنوع، و حتی چهره‌های مورد اعتماد افکار عمومی در آن حضور داشته باشند؟

دوم، گرایش سیاسی و سابقه حرفه‌ای اعضاست. در جامعه‌ای که شکاف سیاسی و بی‌اعتمادی نهادی عمیق است، ترکیب یک‌دست سیاسی – حتی اگر متخصص باشد-نمی‌تواند اعتماد عمومی ایجاد کند. مردم نه‌تنها می‌خواهند بدانند اعضای کمیته چه کسانی هستند، بلکه می‌خواهند بدانند در گذشته چه مواضعی داشته‌اند، در بزنگاه‌های مشابه چه عملکردی از خود نشان داده‌اند و آیا سابقه دفاع بی‌چون‌وچرا از روایت رسمی داشته‌اند یا نه.

سوم، حدود اختیارات کمیته است. آیا این کمیته صرفاً گزارش‌نویس خواهد بود یا امکان دسترسی به اسناد امنیتی، گزارش‌های پزشکی قانونی، و گفت‌و‌گو با شاهدان مستقل را خواهد داشت؟ آیا نهاد‌های دیگر موظف به همکاری کامل با آن هستند یا خیر؟ کمیته‌ای که اختیار نداشته باشد، حتی اگر صادق باشد، عملاً به نهادی تشریفاتی تبدیل می‌شود.

سابقه کمیته‌های حقیقت یاب در تاریخ ایران

این تردید‌ها بی‌دلیل نیست. نگاهی به تاریخ جمهوری اسلامی نشان می‌دهد که کمیته‌های حقیقت‌یاب پیشین، به‌ندرت توانسته‌اند افکار عمومی را اقناع کنند. یکی از معدود استثناها، کمیته حقیقت‌یاب دولت اصلاحات درباره قتل‌های زنجیره‌ای است که دست‌کم گزارشی مستقل و نسبتاً شفاف ارائه داد و در حافظه عمومی باقی ماند. نمونه دیگر، کمیته حقیقت‌یاب مجلس ششم درباره مرگ زهرا کاظمی بود که هرچند با محدودیت‌های جدی روبه‌رو شد، اما تلاش کرد روایت رسمی را به چالش بکشد. در مقابل، در بسیاری از رخداد‌های دیگر، یا اصلاً گزارشی منتشر نشد، یا خروجی آن‌چنان کلی، مبهم و محافظه‌کارانه بود که هیچ آورده‌ای برای افکار عمومی نداشت. همین تجربه تاریخی باعث شده که جامعه امروز، با شنیدن واژه «کمیته حقیقت‌یاب»، بیش از آن‌که امیدوار شود، محتاط و بدبین باشد.

این نخستین بار نیست که در ایران، در واکنش به یک حادثه یا بحران اجتماعی، از تشکیل «کمیته حقیقت‌یاب» سخن گفته می‌شود. بازی تلخ روزگار آن که بعد از ۳ سال، همزمان با اعلام تشکیل کمیته حقیقت یاب در مورد رخداد‌های دی ماه ۱۴۰۴، تازه گزارش نهایی کمیته حقیقت یاب رخداد‌های ۱۴۰۱ توسط مسئول و چهره دولت سابق یعنی سکینه پاد برای رئیس دولت فعلی ارسال شده است. اگرچه در سالگرد این رخدادها نیز خبری منتشر شده بود که گزارش به رییس دولت وقت ارائه شده است.

طبیعی است که حقیقت یابی از یک بحران بعد از ۳ سال در شرایطی که جامعه درگیر بحران دیگری است هیچ خاصیتی ندارد. علاوه بر این که زمانی که تب اجتماعی فروکش کرده و افکار عمومی دیگر پیگیر پاسخ‌ها نبوده است، انتشار گزارش‌ها عملاً کارکرد اقناعی خود را از دست داده و بیش از آن‌که به شفاف‌سازی کمک کند، به سندی بایگانی‌شده در حافظه رسانه‌ای کشور تبدیل شده است.

ذات این دست از رخداد‌ها به گونه‌ای است که گزارش‌های کمیته‌های حقیقت‌یاب باید در کوتاه‌ترین زمان ممکن منتشر شود؛ حداقل ظرف دو هفته و حداکثر تا ۲۰ روز، تا بتواند بر افکار عمومی اثر بگذار.

دولت پزشکیان اگر واقعاً قصد دارد مسیر متفاوتی را طی کند، ناگزیر است این بدبینی را جدی بگیرد. حقیقت‌یابی صرفاً با اعلام نیت محقق نمی‌شود؛ بلکه نیازمند طراحی نهادی شفاف، مشارکتی و مستقل است. در غیر این صورت، کمیته‌ای که می‌توانست به ترمیم شکاف اعتماد کمک کند، خود به یکی دیگر از نقاط مناقشه تبدیل خواهد شد. در نهایت، پرسش کلیدی همچنان باقی است: آیا دولت حاضر است حقیقت را حتی اگر به ضررش باشد، بپذیرد و منتشر کند؟ پاسخ به این پرسش نه در سخنان سخنگو، بلکه در ترکیب کمیته، دامنه اختیارات آن و شفافیت گزارش نهایی روشن خواهد شد. افکار عمومی منتظر است ببیند آیا این بار «حقیقت‌یابی» صرفاً یک واژه سیاسی است، یا تلاشی واقعی برای مواجهه صادقانه با یکی از پرچالش‌ترین مقاطع اجتماعی سال‌های اخیر.

iran-emrooz.net | Mon, 02.02.2026, 15:36

رقم صادرات فرش دستباف ایران نزدیک به صفر است

صادرات فرش دستباف ایرانی طی سال‌های گذشته به‌طور مداروم کاهش یافته است. میزان کنونی صادرات این کالا هیچ نسبتی با ظرفیت ایران در این حوزه ندارد. رئیس کمیسیون فرش، هنر و صنایع‌دستی اتاق ایران می‌گوید در صورت مانع‌زدایی و تغییر نگاه سیاست‌گذار، از دست رفتن بازار جهانی قابل‌جبران است.

به گزارش تجارت نیوز، ایران ظرفیت قابل‌توجهی در تولید و تجارت فرش دستباف دارد و در این حوزه دارای مزیت‌های نسبی و مطلق است. بررسی صادرات فرش دستباف در سال‌های گذشته نشان‌دهنده روندی نزولی است. تحریم‌های بین‌المللی به‌عنوان مهم‌ترین عامل در این روند به‌شمار می‌روند. اما فعالان این حوزه نقش سیاست‌گذاری در شدت بخشیدن به اثر تحریم‌های خارجی را نیز در رسیدن به این وضعیت حائز اهمیت می‌دانند و از موانع حوزه فرش به‌عنوان تحریم داخلی یاد می‌کنند.

مرتضی حاجی آقامیری رئیس کمیسیون فرش، هنر و صنایع‌دستی اتاق ایران بیان می‌کند میزان صادرات در ۷ ماهه امسال ۲۳ میلیون دلار بوده است و انتظار می‌رود تا پایان سال به بیش‌ از ۳۵ میلیون دلار نرسد.

صادرات فرش دستباف تا پایان سال نهایتاً می‌تواند به ۳۵ میلیون دلار برسد
سیدمرتضی حاجی آقامیری، رئیس کمیسیون فرش، هنر و صنایع‌دستی اتاق ایران می‌گوید: صادرات فرش دستباف بنا بر آمار ۷ ماهه، ۲۳ میلیون دلار بوده است. فکر می‌کنم با توجه به وضعیتی که پیش آمد، تا انتهای سال این عدد نهایتاً بیشتر از ۳۵ میلیون دلار نباشد. یعنی نسبت به سال گذشته تقریباً بین ۵ تا ۷ میلیون دلار کاهش خواهد داشت. این آمار مخصوصاً در قیاس با سال‌های گذشته بسیار کم هستند. صادرات فرش دستباف سال ۱۳۹۶ که آخرین سال قبل از وضع تحریم‌ها بود، به ۴۲۶ میلیون دلار رسید. در دهه هفتاد بالغ بر ۲ میلیارد دلار صادرات داشته‌ایم. الان تقریباً نزدیک به صفر هستیم و این رقم نسبتی با ظرفیت فرش ایران ندارد.

وضعیت کنونی پیامد سیاست‌های نادرست است
او بیان می‌کند: مجموعه‌ای از عوامل و تقریباً همه رفتارها در همه دولت‌ها و همه مجلس‌ها منجر به این مساله شده‌اند. تحریم‌ها نیز حائز اهمیت هستند. ۴۵ درصد بازار جهانی در آمریکا است و آمریکا ما را تحریم کرده است. پیامدهای سیاست‌های نادرست ناشی از شرایط غیرعادی حاصل تحریم از جمله پیمان‌سپاری ارزی در رسیدن به این نقطه بسیار مهم بوده‌اند.

رئیس کمیسیون فرش، هنر و صنایع‌دستی اتاق ایران می‌افزاید: ما در دو مرحله میزان تعهدات ارزی صنایع‌دستی و فرش را کاهش دادیم. در مرحله آخر، بر اساس آیین‌نامه‌ای که در روزهای آخر دولت سیزدهم تصویب شد. در اسفندماه سال گذشته بانک مرکزی را قانع کردیم تا مصوبه را اجرا کند. بر اساس این مصوبه تعهد ارزی فرش و صنایع دستی به‌اندازه مواد اولیه کاهش پیدا می‌کرد. بر مبنای این مصوبه تعهد ۱۰ درصد برای تمام‌فرش، ۱۵ درصد کرک و ابریشم و ۲۰ درصد تمام‌ابریشم بود. الان نزدیک به یک ماه است که بانک مرکزی در یک عمل کاملاً غیرقانونی مصوبه را اجرا نمی‌کند و مجدداً با ۹۰ درصد تجدید محاسبه کرده است.

آیین‌نامه مصوب هیات وزیران است و باید توسط بانک مرکزی اجرا شود. اندک سیاست‌های تسهیل‌گرانه نیز اجرا نمی‌شوند. با هزار مکافات و گرفتاری بخش‌های مختلف دولت را اقناع کنیم تا طی رفت‌وبرگشت‌ها به هیات وزیران مصوبه صادر شود، تا در نهایت همان هم اجرا نشود.

سیاست‌گذاری غلط و رویه‌های غیرقانونی اثرات تحریم‌های خارجی را شدت می‌بخشند
سیدمرتضی حاجی آقامیری اضافه می‌کند: این رویه‌ها به تشدید تحریم‌های خارجی در داخل کشور منجر می‌شود. همکاران من به درستی به این اتفاق می‌گویند تحریم داخلی. رویکرد دوستان در دولت و مجلس نسبت فرش دستباف و کلیت اقتصاد و کلیت تجارت خارجی، غلط است. همه سیاست‌گذاری‌ها مساله‌دارند. نتیجه این سیاست‌گذاری‌های غلط نارضایتی مداوم و فزاینده در کشور است.

نزدیک به دو میلیون نفر در حوزه فرش دستباف مشغول‌اند
او بیان می‌کند: وقتی حوزه‌ای نزدیک به دو میلیون نفر شاغل دارد و شما با سیاست‌هایی موجب می‌شوید که معیشت آنان دچار مشکل شود، و از بیمه که حداقل حق‌شان است برخوردار نباشند، نارضایتی ایجاد می‌شود و اوضاع کشور چنین می‌شود که می‌بینید.

انبوهی از موانع به‌دلیل عملکرد سیاست‌گذار ایجاد شده‌اند
رئیس کمیسیون فرش، هنر و صنایع‌دستی اتاق ایران در پاسخ به این سوال که «آیا از دست رفتن بازار فرش دستباف ایران قابل‌جبران است؟» می‌گوید: بله می‌شود جبران کرد. کشور ما مهد فرش است. فرش ایران هم‌چنان از نظر کیفی بی‌همتاست اما با مشکلات متعددی دست‌وپنجه نرم می‌کند. اگر ما با دنیا ارتباطات حسنه داشته باشیم و در انزوا نباشیم، تجار ما بتواند آزادانه فعالیت و در نمایشگاه‌های بین‌المللی شرکت کنند، و آنقدر از نظر اقتصادی ضعیف نباشیم و سیاست‌های نادرست باری بر دوش فعالان این حوزه نگذارند، حتماً می‌توانیم رقابت کنیم و جایگاهمان را به‌دست آوریم. این‌که در کوتاه‌مدت به دورانی که ۴۰۰ یا ۵۰۰ میلیون دلار صادرات برگردیم، شدنی است. اما با انبوهی از موانع روبه‌رو هستیم که عمدتاً به دلیل عملکرد سیاست‌گذار ایجاد شده‌اند.

نوع نگاه به ارتباطات بین‌المللی باید تغییر کند
سیدمرتضی حاجی آقامیری در پایان می‌گوید: اصل موضوع این است که نوع نگاه به مساله ارتباطات بین‌المللی و اولویت‌بخشی به مسائل باید تغییر کند. متأسفانه اقتصاد در این کشور اولویت نیست. وقتی اقتصاد در اولویت نباشد ما نمی‌توانیم از ظرفیت‌های کشور استفاده کنیم. فرش و محصولات حوزه اقتصاد فرهنگ‌وهنر ظرفیت‌های در کشور هستند که در بسیاری از آن‌ها مزیت نسبی و مطلق داریم. به دلیل رویکردی که در کشور وجود دارد نمی‌توانیم از این مزیت‌ها استفاده کنیم.

چهارشنبه ۱۵ بهمن ۱۴۰۴ - Wednesday 4 February 2026

ايران امروز

|  درباره ايران امروز   |   تماس با ايران امروز     |    

|   صفحه نخست   |   خبر و گزارش   |   سياست   |   انديشه   |   فرهنگ و ادبيات   |   زندگی   |   محیط زیست   |   RSS   |  

iran-emrooz.net | Mon, 02.02.2026, 15:18

عملیات گسترده پلیس آلمان علیه عاملان نقض تحریم روسیه

مقامات امنیتی آلمان در یک عملیات گسترده، یک شبکه پیچیده تجاری را متلاشی کردند که متهم است به طور سیستماتیک تحریم‌های روسیه را دور زده و قطعات حیاتی برای صنایع نظامی این کشور تأمین کرده است.

به گزارش اشپیگل، در این رابطه، پنج مرد (با تابعیت‌های آلمانی، روسی و اوکراینی) به دستور دادستانی کل آلمان بازداشت شدند.

محوریت این پرونده روی شرکتی در شهر لوبک است که در مارس ۲۰۲۲، بلافاصله بعد از شروع جنگ روسیه علیه اوکراین، توسط فردی به نام نیکیتا اس. تأسیس شد.

این شبکه با استفاده از چندین شرکت صوری و مسیرهای انحرافی در داخل و خارج از اتحادیه اروپا، موفق شده بود حدود ۱۶ هزار محموله کالا را به مقصد روسیه ارسال کند.

ارزش این قراردادها بالغ بر ۳۰ میلیون یورو برآورد می‌شود که بازرسان موفق شده‌اند همین مقدار از دارایی‌های متهمان را نیز توقیف کنند.

کالاهای قاچاق شده شامل تجهیزات فنی و مکانیکی حساس مانند بلبرینگ‌های خاص، مبدل‌ها، سنسورهای نوری و قطعات مموری بوده است.
نکته بسیار مهم در این پرونده این است که مقصد این کالاها مستقیماً ۲۴ شرکت تسلیحاتی روسیه بوده که در لیست تحریم‌های اتحادیه اروپا قرار دارند.

بازرسان آلمانی بر این باورند که این فعالیت‌ها تحت هدایت مستقیم نهادهای دولتی روسیه انجام شده است.

گفته می‌شود که رد و بدل شدن این محموله‌ها ابتدا بین دو شرکت در ایالت شلسویگ-هولشتاین توافق شده و سپس از طریق مسیرهای غیرمستقیم و عبور از کشورهای مختلف در داخل و خارج از اتحادیه اروپا، در نهایت به روسیه رسیده است.

در جریان این عملیات، علاوه بر بازداشت‌ها، دفاتر و منازل متعددی در شهرهایی نظیر لوبک، فرانکفورت و نورنبرگ بازرسی شد و متهمان اکنون با اتهام سنگین تشکیل یک سازمان جنایی و نقض قوانین تجارت خارجی روبرو هستند.

دویچه وله فاسی

چهارشنبه ۱۵ بهمن ۱۴۰۴ - Wednesday 4 February 2026

ايران امروز

|  درباره ايران امروز   |   تماس با ايران امروز     |    

|   صفحه نخست   |   خبر و گزارش   |   سياست   |   انديشه   |   فرهنگ و ادبيات   |   زندگی   |   محیط زیست   |   RSS   |  

iran-emrooz.net | Mon, 02.02.2026, 15:12

وضعیت «نه جنگ، نه صلح» بدترین شرایط برای متغیر‌های اقتصادی است

اقتصاد۲۴: بازار طلا و سکه دلار و ارز در ماه‌های اخیر به دلیل افزایش تنش‌های میان ایران و آمریکا پرنوسان‌ترین روز‌ها را سپری کرده؛ اما این در حالی است که بازار طلا و ارز در چند روز اخیر در شرایطی کاملاً متفاوت از هفته‌های پرالتهاب گذشته دنبال می‌شود.

رد پای شوک خبری در بازار‌های مالی نیست، بلکه با فرسایش تدریجی قیمت‌ها و افزایش وزن عرضه‌کنندگان مواجه است. تداوم قطعی اینترنت بین‌الملل و کشمکش میان ایران و آمریکا به دلیل اخبار مذاکرات باعث شده که معاملات بیش از هر زمان دیگری به شکل توافقی و با احتیاط بالا انجام شود.

ثبات نسبی قیمت در بازارهای مالی پس از نوسانات شدید یک ماه گذشته و تحت تاثیر اخبار مثبت از احتمال آغاز مذاکرات ایران و آمریکا رخ داد و نشان‌دهنده حساسیت بالای بازار ارز ایران به تحولات سیاسی است؛ اما سناریوی محتمل در صورت شروع مذاکرات میان ایران و آمریکا چیست؟

بلاتکلیفی سرمایه‌گذاران در وضعیت «نه جنگ، نه صلح»
در همین زمینه، سید مرتضی افقه، اقتصاددان و عضو هیات علمی دانشگاه چمران اهواز در مورد بلاتکلیفی بازار‌های مالی در شرایط حالِ حاضر  گفت: وضعیت «نه جنگ، نه صلح» یکی از بدترین شرایطی است که برای متغیر‌های اقتصادی در کشور ما به وجود آمده است، زیرا نه سرمایه‌گذار می‌تواند تصمیم‌گیری درستی داشته باشد و نه ما مصرف‌کنندگان می‌توانیم تصمیم‌گیری درستی داشته باشیم.

وی ادامه داد: با توجه به این شرایط پس‌انداز‌های مردم که معمولا در شرایط عادی به بانک یا بازار‌های سرمایه می‌روند و از آن طریق وارد تولید می‌شوند، در حال حاضر تبدیل به دارایی‌هایی می‌شود که در فرایند تولید قرار نمی‌گیرند.

فشار سنگین مالیات‌ها به بخش‌های تولید و مصرف
عضو هیات علمی دانشگاه  چمران اهواز با هشدار نسبت به این وضعیت، گفت: در چنین شرایطی، زمینه فرار سرمایه و خروج نیرو‌های انسانی از کشور و بسیاری موارد دیگر فراهم می‌شود؛ بنابراین این وضعیت نه تنها کمکی به اقتصاد نمی‌کند، بلکه روز به روز شرایط اقتصاد را بدتر می‌کند؛ آن هم در اقتصادی که ۸ سال است که در تحریم به سر می‌برد و امسال هم کاملا تحت تاثیر متغیر‌های بیرونی مثل جنگ ۱۲ روزه، اسنپ‌بک، تنش‌های داخلی و... است.

به گفته افقه، همه این موارد، اقتصاد را در حالت سکون قرار داده و متاسفانه شرایط کنونی برای اقتصادی که زیر فشار تحریم بوده، مناسب نیست. ضمن اینکه در شرایطی هستیم که بعد از ۸ سال تحریم، خزانه خالی است و حتی اگر این اتفاقات نمی‌افتاد به دلیل ۸ سال تحریم، خزانه خالی بود. به همین دلیل، دولت بودجه سال آینده را بر مبنای مالیات بسته که هم فشار سنگینی به تولید و مصرف می‌آورد و هم به مردم، زیرا مردم درآمدی ندارند که مالیات بدهند.
جبران کسری بودجه با استقراض از بانک مرکزی
این اقتصاددان با بیان اینکه مالیات‌ها به دلیل ناتوانی مردم از پرداخت آن، محقق نمی‌شود و تولید کاهش خواهد یافت، گفت: ازآنجا که تولید کم می‌شود مالیات هم کاهش می‌یابد، زیرا مردم پولی ندارند که بتوانند مالیات بدهند.افقه افزود: به دلیل محقق نشدن مالیات‌ها، دولت مجبور می‌شود از بانک مرکزی وام بگیرد تا کسری بودجه را با استقراض از بانک مرکزی جبران کند.

اگر مذاکره منجر به رفع تحریم نشود، قیمت ارز و طلا دوباره گران می‌شود
این استاد دانشگاه در مورد سناریو‌های پیش روی بازار طلا و ارز، گفت: اگر مذاکره انجام شود و موفق باشد، قیمت طلا و ارز ریزش خواهد کرد؛ اما به صورت مقطعی، زیرا اگر مذاکرات منجر به رفع تحریم نشود، دوباره بازار‌ها به روند افزایشی بازخواهند گشت، زیرا هنوز اقتصاد ما وابسته به درآمد‌های نفتی است و چون درآمد نفتی نداریم، عملا ارزی نداریم که بتواند بازار را مدیریت کند و بنابراین مشکلات همچنان ادامه پیدا می‌کند.

افقه با بیان اینکه جنگ و بلاتکلیفی ناشی از آن، مشکلات را تشدید کرده؛ اما مشکل جدیدی ایجاد نکرده است، افزود: بسته به اینکه بازار‌های مالی این توافق را چگونه ببینند، میزان ریزش آن متفاوت است.

سرگردانی سرمایه‌گذاران در پی نوسانات شدید قیمتی دلار و سکه
عضو هیات علمی دانشگاه  چمران اهواز گفت: ممکن است اگر توافقی ایجاد شود، به لحاظ هیجانی عمل کردن معامله‌گران، شاهد ریزش قیمت ارز و طلا در بازار داخل باشیم.
وی خاطرنشان کرد: این بلاتکلیفی و بی‌ثباتی قیمت ارز و طلا نه تنها به لحاظ اقتصادی به مردم لطمه زده، بلکه از نظر روحی و روانی نیز فشار زیادی می‌آورد و مصرف‌کننده بلاتکلیف است که در کجا سرمایه‌گذاری کنند.

چهارشنبه ۱۵ بهمن ۱۴۰۴ - Wednesday 4 February 2026

ايران امروز

|  درباره ايران امروز   |   تماس با ايران امروز     |    

|   صفحه نخست   |   خبر و گزارش   |   سياست   |   انديشه   |   فرهنگ و ادبيات   |   زندگی   |   محیط زیست   |   RSS   |  

iran-emrooz.net | Mon, 02.02.2026, 14:14

چهارشنبه ۱۵ بهمن ۱۴۰۴ - Wednesday 4 February 2026

ايران امروز

|  درباره ايران امروز   |   تماس با ايران امروز     |    

|   صفحه نخست   |   خبر و گزارش   |   سياست   |   انديشه   |   فرهنگ و ادبيات   |   زندگی   |   محیط زیست   |   RSS   |  

iran-emrooz.net | Mon, 02.02.2026, 11:04

اعلام جرم علیه مدیر شبکۀ افق و عوامل و مجری برنامۀ «خط‌خطی»

خبرگزاری میزان، ارگان رسمی قوۀ قضاییۀ ایران اعلام کرد که در پی پخش برنامۀ توهین‌آمیز «خط‌خطی» از شبکۀ افق، «دادستانی تهران علیه مدیر وقت شبکه افق، عوامل و مجری برنامه» اعلام جرم کرد.

این خبرگزاری افزوده همچنین تحقیق و کنکاش در باب «اغراض احتمالی که ممکن است پشت‌پردۀ تولید و پخش این برنامه توهین‌آمیز باشد»، در دستور کار مقام قضایی ذیربط قرار دارد.

شبکه افق یکی از شبکه‌های تلویزیونی رسمی در جمهوری اسلامی ایران است که به عنوان بخشی از زیرمجموعه‌های سازمان صدا و سیما فعالیت می‌کند. این شبکه به طور مستقیم تحت نظارت معاونت سیما اداره می‌شود.

این خبر پس از آن اعلام می‌شود که به‌دنبال اظهارات توهین‌آمیز محمدحسین محبی، مجری برنامۀ یکشنبه ‌شب «خط‌ خطی»، برنامۀ طنز شبکه افق و واکنش‌های گسترده به آن، صادق یزدانی، مدیر این شبکه عزل و پخش برنامه خط خطی هم متوقف شد.

مجری این برنامه در واکنش به سخنان ارژنگ امیرفضلی، از بازیگران سینمای ایران که در حال حاضر در خارج از کشور به سر می‌برد، سخنانی جنجالی بیان کرده بود.

ارژنگ امیرفضلی گفته بود که جمهوری اسلامی، جنازه شماری از جان‌باختگان حوادث دی ‌ماه را نگه داشته تا در صورت حملۀ آمریکا یا اسرائیل، آن اجساد را به عنوان کشته‌شدگان این حمله معرفی کند.

مجری نیز در واکنش، از مخاطبان می‌پرسد: «به نظر شما جمهوری اسلامی این اجساد را در چه یخچالی نگه می‌دارد؟ گزینۀ یک- یخچال ساید بای ‌ساید، گزینۀ دو- دستگاه بستنی‌ساز، گزینۀ سه- فریزر سوپرمارکتی، گزینل چهار-یخ‌فروش هستم، کاسبی مارو به هم نزنید.»

این اظهارات با واکنش‌های گسترده‌ای از جمله میان نزدیکان به حکومت که در فضای مجازی فعال هستند، مواجه شد و پس از این دادستانی نیز واکنش نشان داد.

با این حال وب‌سایت عصر ایران در واکنش به برکناری مدیر شبکۀ افق نوشته:‌ «تجربه نشان داده است که معمولاً کار با برکناری مدیران خطاکار خاتمه یافته تلقی شده و وقتی آب‌ها از آسیاب افتاد، مدیر معزول با دریافت حکم جدید، دوباره بر صندلی تازه‌ مدیریتی جلوس می‌کند.»

غلامحسین کرباسچی، فعال سیاسی و مدیرمسئول روزنامه «هم‌میهن» که روزنامه‌اش در دوران اعتراضات اخیر توقیف شد، نیز در واکنش به این برنامه گفته: «واقعیت این است که یک مشت آدم لمپن و بی‌سواد در صداوسیما نشسته‌اند که حقوق بسیار بالا و مزایای کلان می‌گیرند و همین دولت آقای پزشکیان هم با افزایش بودجه صداوسیما مدام آنها را چاق‌تر می‌کند. آنها نه جوانان جامعه را می‌شناسند و نه حتی یک‌‌بار برنامه‌ای ساخته‌اند که تأثیرگذار باشد و به درد جامعه بخورد.»

او به وب‌سایت انتخاب گفته: «اینکه مثلاً برنامه‌ای بسازند که سر سفرۀ آبگوشت درباره سیاست حرف بزنند چیزی جز جهل نیست. رویکرد صداوسیما برآمده جهالت، بی‌سوادی و فرصت‌طلبی است.»

رادیو فردا

چهارشنبه ۱۵ بهمن ۱۴۰۴ - Wednesday 4 February 2026

ايران امروز

|  درباره ايران امروز   |   تماس با ايران امروز     |    

|   صفحه نخست   |   خبر و گزارش   |   سياست   |   انديشه   |   فرهنگ و ادبيات   |   زندگی   |   محیط زیست   |   RSS   |  

iran-emrooz.net | Mon, 02.02.2026, 10:50

«اسپیس ایکس» پایانه‌های استارلینک را در پهپادهای روسی غیرفعال کرد

العربیه فارسی

ایلان ماسک، میلیاردر و کارآفرین آمریکایی و مدیرعامل شرکت «اسپیس‌ایکس» اعلام کرد که شرکتش موفق شده، توانمندی‌های ارتش روسیه را خنثی و مانع از دسترسی «غیرمجاز» این کشور به شبکه ماهواره‌ای استارلینک شود.

اقدامی که پس از گزارش‌های اطلاعاتی اوکراین درباره استفاده مسکو از این فناوری برای هدایت حملات پهپادهای انتحاری انجام شد.

ماسک در حساب خود در «ایکس» تأکید کرد که اقدامات فنی انجام‌شده از سوی شرکت، به‌طور واضح باعث قطع ارتباط شبکه پهپادهای روسی با خدمات ماهواره‌ای شده است. او در پستی نوشت: «به نظر می‌رسد تدابیری که برای توقف استفاده غیرقانونی روسیه از استارلینک اتخاذ کردیم، نتیجه داده است.»

این اقدام پس از آن صورت گرفت که کی‌یف هفته گذشته گزارش‌های رسمی ارائه کرد مبنی بر اینکه نیروهای روسیه، گیرنده‌های استارلینک را هک کرده و از آن برای گسترش دامنه حملات پهپادهای انتحاری«بی‌ام-35» جهت هدف قرار دادن عمق خاک اوکراین استفاده کرده‌اند.

در همین حال، میخای فدوروف، وزیر دفاع اوکراین از همکاری نزدیک با «اسپیس‌ایکس» برای اعمال «حاکمیت کامل فنی» بر آسمان اوکراین خبر داد و گفت کار برای اجرای پروتکل‌های امنیتی جدید ادامه دارد؛ از جمله محدودسازی جغرافیایی به‌گونه‌ای که فقط دستگاه‌های مجاز بتوانند در داخل مرزهای اوکراین فعال باشند.

او افزود که همه کاربران در اوکراین باید طی روزهای آینده دستگاه‌های خود را به‌صورت رسمی ثبت کنند و تمامی دستگاه‌های «ثبت‌نشده» یا دستگاه‌هایی که استفاده آن‌ها توسط طرف‌های غیرمجاز ثابت شود، از کار انداخته خواهند شد.

«اسپیس‌ایکس» پیش‌تر نیز بر پایبندی سختگیرانه خود تأکید کرده بود که هیچ همکاری با کرملین ندارد و هیچ تجهیزات یا خدماتی در اختیار ارتش روسیه قرار نمی‌دهد.

برآوردهای میدانی نشان می‌دهد نیروهای روسیه این دستگاه‌ها را از طریق «مصادره و سرقت» از مناطق اشغالی در اوکراین به دست آورده و سپس آن‌ها را برای اهداف تهاجمی دوباره برنامه‌ریزی کرده‌اند؛ اقدامی که نقض «سیاست کاربرد» است که ماسک تعیین کرده و استفاده از این فناوری در عملیات هجومی را ممنوع می‌داند.

استارلینک از زمان آغاز جنگ در فوریه ۲۰۲۲، ستون اصلی ارتباطات دفاعی اوکراین بوده و مقام‌های کی‌یف از آن به عنوان «سلاح نامرئی» یاد می‌کنند که زیرساخت اطلاعاتی کشور را از فروپاشی نجات داده است.

چهارشنبه ۱۵ بهمن ۱۴۰۴ - Wednesday 4 February 2026

ايران امروز

|  درباره ايران امروز   |   تماس با ايران امروز     |    

|   صفحه نخست   |   خبر و گزارش   |   سياست   |   انديشه   |   فرهنگ و ادبيات   |   زندگی   |   محیط زیست   |   RSS   |  

iran-emrooz.net | Mon, 02.02.2026, 10:47

چهارشنبه ۱۵ بهمن ۱۴۰۴ - Wednesday 4 February 2026

ايران امروز

|  درباره ايران امروز   |   تماس با ايران امروز     |    

|   صفحه نخست   |   خبر و گزارش   |   سياست   |   انديشه   |   فرهنگ و ادبيات   |   زندگی   |   محیط زیست   |   RSS   |  

iran-emrooz.net | Mon, 02.02.2026, 8:44

چهارشنبه ۱۵ بهمن ۱۴۰۴ - Wednesday 4 February 2026

ايران امروز

|  درباره ايران امروز   |   تماس با ايران امروز     |    

|   صفحه نخست   |   خبر و گزارش   |   سياست   |   انديشه   |   فرهنگ و ادبيات   |   زندگی   |   محیط زیست   |   RSS   |  

iran-emrooz.net | Mon, 02.02.2026, 8:16

چهارشنبه ۱۵ بهمن ۱۴۰۴ - Wednesday 4 February 2026

ايران امروز

|  درباره ايران امروز   |   تماس با ايران امروز     |    

|   صفحه نخست   |   خبر و گزارش   |   سياست   |   انديشه   |   فرهنگ و ادبيات   |   زندگی   |   محیط زیست   |   RSS   |  

iran-emrooz.net | Mon, 02.02.2026, 8:14

حملات پهپادی روسیه به جنوب شرقی اوکراین ده‌ها کشته و زخمی به جا گذاشت

در پی حملات پهپادی روسیه به اوکراین، ده‌ها نفر در استان دنیپروپتروفسک کشته و مجروح شدند و یک بیمارستان زنان و زایمان در شهر زاپوریژژیا نیز آسیب دید.

مقام‌های اوکراینی روز یکشنبه ۱۲ بهمن گفتند دو حمله جداگانه پهپادی در استان جنوب‌شرقی دنیپروپتروفسک دست‌کم ۱۸ کشته و حداقل هفت زخمی بر جای گذاشت.

در منطقه پاولوهراد اصابت پهپاد روسی در نزدیکی یک اتوبوس باعث کشته شدن ۱۶ نفر شد. همچنین دو نفر دیگر پس از آن کشته شدند که یک پهپاد در ساعات اولیه روز به یک خانه مسکونی در مرکز این استان، شهر دنیپرو، برخورد کرد.

شرکت «دی‌تک»، بزرگ‌ترین شرکت خصوصی خدمات انرژی اوکراین که مالک این اتوبوس بود، اعلام کرد افرادی که در منطقه پاولوهراد جان باختند، کارگران معدنی بودند که پس از پایان شیفت کاری خود در حال بازگشت بودند.

به‌طور جداگانه، حملات هوایی در شهر همجوار زاپوریژژیا که اندکی پس از نیمه‌شب آغاز شد، ادامه داشت. ایوان فدوروف، فرماندار منطقه، گفت در حمله به بیمارستان زایمان دست‌کم شش نفر زخمی شدند.

فدوروف افزود دو نفر از زنان زخمی‌شده در زمان اصابت، در حال انجام معاینات پزشکی بودند. او در پستی در تلگرام که پیامدهای حمله را نشان می‌داد، این حمله را «نمونه‌ای دیگر از جنگی علیه زندگی» توصیف کرد.

او بعدتر اعلام کرد که حمله ثانویه به این شهر که کمتر از ۵۰ کیلومتر با خط مقدم جنوبی کشور فاصله دارد، در محله‌ای دیگر سه زخمی دیگر برجای گذاشت. به گفته فرماندار منطقه، یک پسر خردسال نیز در میان مجروحان بوده است.

حملات روز یکشنبه هم‌زمان با اظهارات ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، انجام شد که گفت دور جدید گفت‌وگوها برای پایان دادن به جنگی که نزدیک به چهار سال از آن می‌گذرد، قرار است روزهای ۱۶ و ۱۷ بهمن در ابوظبی، پایتخت امارات متحده عربی، از سر گرفته شود.

زلنسکی پس از دریافت گزارش از تیم مذاکره‌کننده کی‌یف در پیامی در تلگرام نوشت: «ما علاقه‌مندیم نتیجه این گفت‌وگوها ما را به پایان واقعی و آبرومندانه‌ای برای جنگ نزدیک‌تر کند.»

دور قبلی مذاکرات نیز در همین مکان و در روزهای سوم و چهارم بهمن برگزار شده بود. این مذاکرات در ابتدا به‌صورت سه‌جانبه و با حضور نمایندگان اوکراین، روسیه و ایالات متحده انجام شد.

این گفت‌وگوها از سوی مقام‌های آمریکایی «سازنده» توصیف شد و به نظر می‌رسد در ادامه، به توقف کوتاه‌مدت حملات دو طرف به زیرساخت‌های انرژی انجامیده باشد.

رادیو فردا

چهارشنبه ۱۵ بهمن ۱۴۰۴ - Wednesday 4 February 2026

ايران امروز

|  درباره ايران امروز   |   تماس با ايران امروز     |    

|   صفحه نخست   |   خبر و گزارش   |   سياست   |   انديشه   |   فرهنگ و ادبيات   |   زندگی   |   محیط زیست   |   RSS   |  

iran-emrooz.net | Mon, 02.02.2026, 8:11

تعطیلی دفتر کنسولی سفارت ایتالیا در تهران

دفتر کنسولی سفارت ایتالیا در تهران روز یک‌شنبه ۱۲ بهمن با انتشار اطلاعیه‌ای نوشت که تا اطلاع ثانوی تعطیل خواهد بود.

در این اطلاعیه تأکید شده است که با وجود تعطیلی دفتر کنسولی، ارائه «خدمات ضروری، فوری و غیرقابل تعویق» به شهروندان ایتالیایی همچنان تضمین می‌شود.

همچنین اعلام شده است که تمامی وقت‌های ملاقات کنسولی که پیش‌تر برنامه‌ریزی شده بود، «تا فراهم شدن شرایط لازم»، به زمان دیگری موکول خواهد شد.

این خبر پس از آن اعلام می‌شود که پیشتر در همان روزِ یک‌شنبه، محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، اعلام کرد که تهران ارتش کشورهای اروپایی را «گروه تروریستی» می‌داند و «وابستگان نظامی آن‌ها که در سفارتخانه‌ها در ایران هستند باید سریع اخراج شوند.»

اعلام این تصمیمات مجلس شورا پس از آن انجام شد که وزیران خارجه اتحادیۀ اروپا پس از سال‌ها فشار از داخل و خارج بر این بلوک، روز پنج‌شنبه ۹ بهمن با قرار دادن سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در فهرست سازمان‌های تروریستی موافقت کردند.

رادیو فردا

ايران امروز (نشريه خبری سياسی الکترونیک) «ايران امروز» از انتشار مقالاتی كه به ديگر سايت‌ها و نشريات نيز ارسال می‌شوند معذور است. استفاده از مطالب «ايران امروز» تنها با ذكر منبع و نام نويسنده يا مترجم مجاز است. Iran Emrooz©1998-2026 | editor@iran-emrooz.net