چه کسی جنگ را آغاز کرد؟
م. روغنی
با ابراز همدردی با خانواده جان باختگان غیر امنیتی در جنگ اخیر.
جنگ کنونی میان رژیم جهل و جنایت و دولتهای اسرائیل و آمریکا، اختلاف نظر میان بسیاری از ایرانیان در باره درستی و یا نادرستی این کارزار نظامی را سبب شده است. بررسی این موضوع از منظر حقوق بینالملل و یا “اخلاق سیاسی” از دایره این مقاله خارج است. اما میتوان با شواهد تاریخی از آغازگر جنگ سخن به میان آورد.
نخستین جنگ غیرنظامی با گروگانگیری سفارت در آبان ۱۳۵۸ علیه آمریکا کلید خورد. پیش از این دو سفارتخانه مراکش و مصر نیز به تصرف گروههایی از مهاجمان قرار گرفته بود. تصرف اول به عنوان اعلان همبستگی با جبهه پولیساریو و دوم به عنوان اعتراض به صلح مصر و اسرائیل صورت گرفت.
خمینی اشغال سفارت آمریکا را “انقلاب دوم” نامید که البته هدف آن از جمله به حاشیه راندن نیروهای چپ ضدامپریالیست، جبهه ملی و دولت بازرگان “لیبرال” و پیروزی جناح بنیادگرا را شامل میشد.
اعلان جنگ غیرنظامی به آمریکا در حالی صورت میگرفت که برپایه اسناد پیش از این طبقهبندی شده آمریکا نشان میداد “چه قبل از پیروزی انقلاب ایران و چه پس از آن دولت ایالات متحده با آیتالله خمینی و برخی نزدیکان وی از جمله محمد بهشتی و عبدالکریم موسوی اردبیلی در تماس بوده و حتی رئیس جمهور وقت ایالات متحده، جیمی کارتر، در جریان مکاتباتی محرمانه به خمینی در نوفل لوشاتوی فرانسه اطمینان داده که واشنگتن با “بازگشت آرام” او به ایران مخالفتی ندارد.”[۱]
جنگ علیه سفارتخانهها با حمله به سفارت شوروی در سال ۱۳۶۱، به سفارت کویت در مرداد ۱۳۶۶، حمله به سفارت عربستان سعودی در سال ۱۳۶۶، حمله “دانشجویان بسیجی” به سفارت انگلیس در سال ۱۳۹۰، تخریب و آتش زدن سفارت و کنسولگری عربستان در سال ۱۳۹۴، ادامه یافت.
اما اولین جنگ نظامی در ۳۱ شهریور ۱۳۵۹، با تهاجم عراق به ایران کلید خورد که با اصرار دولت و پیروان بنیادگرای خمینی با شعار “جنگ جنگ تا پیروزی” و یا “راه قدس از کربلا میگذرد” به مدت ۸ سال ادامه یافت و چندین قطعنامه شورای امنیت به منظور پایان جنگ از سوی خمینی و دارودستهاش نادیده گرفته شد. البته پس از پایان جنگ در سال ۱۳۷۰ سازمان ملل عراق را به عنوان متجاوز جنگ اعلان کرد.
طبق آمار بنیاد حفظ آثار و نشر ارزشهای دفاع مقدس، نتیجه “جنگ جنگ تا پیروزی” برای ایران از جمله شامل ۲۲۵٬۵۷۰ کشته (بسیاری کودک خردسال)، ۶۲۷ میلیارد دلار هزینه جنگ و ۶۴۴ میلیارد دلار خسارت مالی، نشت سلاحهای شیمیایی به محیط زیست، خشک شدن تالابها و ایجاد ریزگردها، نابودی ۸۰ درصد نخلستانها، نشت ۸۰ میلیون بشکه نفت به دریا، خرابی ۶۶ واحد پالایشگاهی، بازماندن ۱۶ میلیون مین خنثی نشده در زمین، نابودی ۷۳۵ تانک، ۳۹۷ هواپیمای جنگنده و ۳۵۴ هلیکوپتر میشد.[۲]
اما چارچوب ایدئولوژیک سیات خارجی جمهوری جهل و جنایت بر پایه “یهودیستیزی” و در پی آن نابودی به اصطلاح “دولت صیهونیستی” بنا گردید. خمینی دولت اسرائیل را “نا مشروع” به شمار میآورد. او و خامنهای هر دو بارها اسرائیل را “غده سرطانی” نامیده در تبلیغات و عمل خواستار نابودیاش شدند.
رویکرد و کارزار عملی رژیم در این رابطه را میتوان از جمله در تشکیل سپاه قدس که رهبری گروههای نیابتی محاصره کننده اسرائیل را به عهده دارد، هزینه کردن صدها میلیارد دلار در پروژه مشکوک هستهای و گسترش توان موشکی و پهبادی ارزیابی کرد.
خامنهای در سال ۲۰۱۵ به ذوبشدگان در ولایت و پیروان منطقهایاش نوید میداد که “هیچ رژیم صیهونیستی در ۲۵ سال آینده وجود نخواهد داشت” به گفته تارنمای رسمی خامنهای، این جمله به عنوان “مهمترین و به یاد ماندنی ترین جمله خامنهای” در سال ۱۳۹۴ انتخاب شد.[۳]
در ۳ اکتبر ۲۰۲۳، چهار روز پیش از حمله ۷ اکتبر حماس علیه اسراییل، خامنهای در تهران سخنرانی کرد و گفت “رژیم صیهونیستی” از خشم خود خواهد مرد. وی نفرت کورش نسبت به اسرائیل را در جمله “این سرطان انشاءالله به دست مردم فلسطین و نیروهای مقاومت در سراسر منطقه محو خواهد کرد”[۵] نمایان ساخت.
البته بسیاری از رئیسجمهورهای کشور نیز از کاروان اسراییلستیزی عقب نماندند. هاشمی رفسنجانی باور داشت که انفجار هستهای در داخل اسرائیل “همه اسرائیل را نابود خواهد کرد.”[۵] احمدی نژاد هولوکاست را افسانهای خواند که اسراییل آن را “برتر از خدا، دین و پیامبران” میداند.
در جریان کنفرانس سالانه وحدت اسلامی در سال ۲۰۱۸، حسن روحانی، رئیسجمهور اسبق، اسرائیل را “تومور سرطانی” و “رژیم جعلی” خواند که توسط قدرتهای غربی برای خدمت به منافع آنها در خاورمیانه ایجاد شده است. در سال ۲۰۲۳، ابراهیم رئیسی، رئیسجمهور وقت، گفت که امیدوار است خدا “فلسطین را هرچه زودتر آزاد کند” و ایران بتواند “شاهد لحظات پایانی وجود اسرائیل باشد و پایان آن را جشن بگیرد”[۶]
البته جنگ گفتمانی رژیم تنها در اسرائیلستیزی خلاصه نمیشد بلکه آمریکاستیزی نیز بخش دیگری از هویت بنیادگرایی اسلامی شیعه محور را تشکیل میداد که از ابتدای پیروزی انقلاب با گروگان گیری ۴۰۰ روزه کلید خورد.
خامنهای در فرصتهای گوناگون به این موضوع اشاره کرد. برای نمونه این رهبر لجوج در سال ۱۳۹۵ به مناسبت بعثت پیامبر اسلام، “مهمترین وظیفه امت اسلامی” را مقابله با جریان جاهلیت به سرکردگی آمریکا و جمهوری اسلامی ایران به عنوان “پیشتاز جریان بعثت” سنجید.
و همچنین مبارزه ائتلاف بینالمللی با گروه تروریستی “دولت اسلامی” (داعش سابق) را ظاهری بر شمرد و قدرتهای غربی را به پشتیبانی از “گروههای فاسد و مفسدی” متهم کرد که به گفته او “به نام اسلام جنایت میکنند”.[۷]
آمریکاستیزی خامنهای از جمله در مخالفتش با ورود واکسنهای آمریکایی و انگلیسی در جریان بیماری همهگیر کووید نیز نمایان شد که منجر به مرگ دهها هزار نفر گردید. او حتی از ورود ۲۰۰ دستگاه خودرو آمریکایی که کم مصرف و سبک بودند به این بهانه که “خودروهای سنگین و پرمصرفند” جلوگیری کرد. افزون برین در دیدار با آموزگاران نسبت به تهدیدهای “نظام سلطه بینالمللی” هشدار داد و از ترویج زبان انگلیسی انتقاد کرد که به باور وی به “گسترش فرهنگ بیگانه” خواهد انجامید.[۸]
حمله ۷ اکتبر نقطه عطفی در رابطه ایران و اسرائیل بود بویژه آنکه این حمله با پشتیبانی گفتاری تمامقد خامنهای روبرو گردید. در پی آن اسرائیل به نابودی نیروهای نیابتی جمهوری جهل و جنایت کمر بست و با ترور رهبران حزبالله، حماس و غیره در عمل قدرت ولی مطقه فقیه را تضعیف کرد.
در پی حمله اسرائیل به کنسولگری جمهوری اسلامی در سوریه و مرگ سفیر این دولت، پس از ۴۶ سال حملههای موشکی و پهبادی صادق۱ و صادق۲ حکومت بنیادگرایان به اسرائیل را رقم زد.
جنگ ۱۲ روزه واکنش نظامی اسراییل به کشوری بود که رهبرانش برای نابودیاش برنامههای گستردهای را تدارک دیده بودند. غنیسازی ۶۰ درصدی، تولید موشکهای بالستیک با تواناییهای پیشرفته، مسلح کردن حوثیهای یمن و گروههای نظامی شیعه در عراق، کمکهای مالی و تسلحاتی به حزب الله لبنان به رغم فرار بشار اسد و از دست رفتن نفوذ خامنهای در این کشور از انجمله اند.
افزون براین، از جمله ۴۷ سال شعار مرگ بر آمریکا و اسرائیل، کشتار بیپیشینه دیماه معترضین خیابانی در سال ۱۴۰۴ و ناکامی مذاکرات با آمریکا در باره پروژه هستهای، بهانه تازهای به دولتهای اسرائیل و آمریکا داد که با جمهوری اسلامی به رویارویی نظامی به پردازند که هنوز ادامه دارد و پیش بینی نحوه پایان آن بسیار دشوار است.
پرسش اینجاست چرا اسرائیل به ترکیه و یا عربستان سعودی و یا.... حمله نظامی نکرده و نمیکند؟ پاسخ روشن است. هیچکدام بهرغم اختلافات سیاسی خواستار نابودی اسراییل نشده و برای آن برنامهریزی نکردهاند. توهمات ایدئولوژیک خامنهای و راهبرد غیر عقلانی “نه جنگ میشود و نه مذاکره میکنیم” اجازه نمیداد اختلافات سیاسی و ژئوپلیتیک دو کشور از راههای چانهزنی حل و فصل گردد. بنبست مذاکرات معمولا به جنگ و خونرزی میانجامد.
هرکس باد بکارد توفان درو خواهد کرد!
فروردین ۱۴۰۵
mrowghani.com
————————-
[۱] - میراث اشغال سفارت آمریکا؛ سفارت ستیزی و تکرار اقدام انقلابی، بی بی سی فارسی ۱۴ آبان ۱۳۹۸
[۲] - جنگ ایران و عراق، ویکی پیدیای فارسی
[۳] - مهمترین جمله رهبر انقلاب در سال ۹۴ انتخاب شد. پایگاه اطلاع رسانی خامنهای، ۲۷/۱۲/۱۳۹۴
[۴] - نگین یوسفپور، اسرائیل از خش و غیظ خواهد مرد زیرا به “نیل و فرات” نرسید، بازتاب آنلاین، ۱۱ مهر ۱۴۰۲
[۵] - نابودی اسرائیل در سیاست جمهوری اسلامی ایران، ویکی پدیا فارسی
[۶] - همان
[۷] - خامنهای: ایرانستیزی و شیعهستیزی سیاست قطعی امریکاست، دویچه وله، ۱۶/۲/۱۳۹۵
[۸] - همان
