يكشنبه ۳۰ فروردين ۱۴۰۵ - Sunday 19 April 2026
ايران امروز

iran-emrooz.net | Sun, 19.04.2026, 20:20

یدالله موقِن، پژوهشگر و مترجم، درگذشت

مهری کیا:
استاد «شیوه‌های اندیشیدن» دیگر در کنار ما نیست

یدالله موقن، پژوهشگر فلسفه، مترجم و نویسنده، متولد ۱۳۲۷ شهر اصفهان بود و صبح روز یکشنبه ۳۰ فروردین ۱۴۰۵ در بیمارستانی در همین شهر چشم بر جهان فروبست.

آقای موقِن برای دو سال در دانشکده علوم دانشگاه اصفهان به تحصیل فیزیک پرداخت. اما این دوره را نیمه‌کاره رها کرد و به انگلستان رفت. نخست از دانشگاه هال (Hull) در رشتهٔ فیزیک نظری لیسانس گرفت سپس به دانشگاه لیدز (Leeds) رفت و در رشته تاریخ و فلسفه علم فوق‌لیسانس گرفت.

پس از بازگشت به ایران در گروه فلسفه دانشگاه اصفهان مشغول تدریس شد، اما همزمان با انقلاب فرهنگی استخدام او هم به حالت تعلیق درآمد.

او با ترجمه‌ی کتاب‌های «ارنست کاسیرر»، «لوسین لوی برول»، دریچه‌ی جدیدی را درباره‌‌ی «چندگانگی شیوه‌های اندیشیدن» به جامعه‌ی ایرانی عرضه کرد.

از مهمترین آثارش می‌توان به ترجمه «عصر روشنگری» و «اسطوره دولت» نوشته‌ی کاسیرر و «کارکردهای ذهنی در جوامع عقب‌مانده» اثر برول اشاره کرد.

موقن به ترجمه‌ی آثار آنها بسنده نکرد و مقالات و کتاب‌های متعددی را در معرفی اندیشه‌ی آنان نوشت.‌

موقن با ترجمه مقالاتی از ماکس وبر، خوزه کازانووا و دیگران، کوشید تا پازل اندیشه‌ی فلسفی مزبور را تکمیل کند.

در سال ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴، دو تن از شاگردان موقن از جمله شهرام اتفاق و نظام بهرامی کمیل، کتاب‌های خودشان را به او تقدیم کرده بودند تا به این وسیله، هم قدردان کوشش‌های علمی‌اش باشند و همچنین مرحمی بر رنج‌هایش. چند سال پیش از آن، تعدادی از کتاب‌ها و وسایل الکترونیکی موقن توسط مراجع قضایی و ... ضبط شده بود و محدودیت‌هایی یافته بود.

آخرین کار موقن، ترجمه‌ی اثری درباره‌ی روش‌شناسی آلبرت انیشتین بود که ناتمام ماند و ممکن است به همت دوستانش (از جمله حسن فشارکی، موسی اکرمی و مجید تَوَلّا) و شاگردانش تکمیل و منتشر شود.

معرفی و ارائه آثار موقن بخشی از برنامه مطالعاتی ما در جلسات کتابخوانی خودمان بوده‌ است. مرور مباحث آن جلسات را به کلیه علاقه‌مندان توصیه و پیشنهاد میکنم.

https://t.me/ArchiveOfLiberalism/547
https://t.me/ArchiveOfLiberalism/492



 

ايران امروز (نشريه خبری سياسی الکترونیک)
«ايران امروز» از انتشار مقالاتی كه به ديگر سايت‌ها و نشريات نيز ارسال می‌شوند معذور است.
استفاده از مطالب «ايران امروز» تنها با ذكر منبع و نام نويسنده يا مترجم مجاز است.
Iran Emrooz©1998-2026 | editor@iran-emrooz.net