برخی جزئیات از مذاکرات اسلامآباد؛ درخواست توقف غنیسازی به مدت ۲۰ سال
باراک راوید / آکسیوس
یک مقام آمریکایی و منبعی آگاه اعلام کردند ایالات متحده در جریان مذاکرات آخر هفته در اسلامآباد پیشنهاد داده است که ایران یک توقف ۲۰ ساله در غنیسازی اورانیوم را بپذیرد.
به گفته این منابع، طرف ایرانی در مقابل پیشنهاد یک دوره کوتاهتر در حد «یکرقمی» (کمتر از ۱۰ سال) را مطرح کرده است.
اهمیت موضوع: به گفته منابع، اختلافات بر سر برنامه هستهای ایران — بهویژه اینکه آیا تهران حاضر خواهد شد از غنیسازی اورانیوم صرفنظر کند و ذخایر موجود خود را کنار بگذارد یا نه — اصلیترین مانع دستیابی به توافق بوده است.
تحولات اخیر: میانجیگران پاکستانی، مصری و ترکیهای اکنون در تلاش هستند شکافهای باقیمانده را پر کرده و پیش از پایان آتشبس در ۲۱ آوریل، به توافقی برای پایان جنگ دست یابند.
در همین حال، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در راستای افزایش اهرم فشار خود در مذاکرات، از اعمال محاصره علیه ایران خبر داد.
یک مقام آمریکایی گفت: «تعامل میان آمریکا و ایران همچنان ادامه دارد و حرکت رو به جلو برای دستیابی به توافق در جریان است.»
ترامپ نیز بعدازظهر دوشنبه در کاخ سفید به خبرنگاران گفت: «امروز صبح افراد مناسبی از ایران با ما تماس گرفتند... و آنها خواهان رسیدن به توافق هستند.»
پشت پرده مذاکرات: درخواست آمریکا برای توقف غنیسازی اورانیوم، یکی از مسائل کلیدی در مذاکرات فشرده آخر هفته بوده است. یک منبع آگاه گفت: «ایالات متحده حداقل ۲۰ سال را به همراه انواع محدودیتهای دیگر پیشنهاد داد.»
همچنین آمریکا از ایران خواسته است تمام اورانیوم با غنای بالا را از کشور خارج کند. به گفته دو منبع، ایران در مقابل پیشنهاد داده است که یک «فرآیند تحت نظارت برای رقیقسازی (کاهش غنا)» این مواد انجام شود.
با وجود اینکه هنوز توافقی حاصل نشده، طرف ایرانی تا صبح یکشنبه تصور میکرد به یک توافق اولیه نزدیک شده است و از کنفرانس خبری جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، غافلگیر شد.
ونس در این نشست هیچ نشانهای از نزدیک بودن توافق ارائه نداد، ایران را مقصر دانست و اعلام کرد هیأت آمریکایی اسلامآباد را ترک میکند.
یک منبع مطلع گفت: «ایرانیها از آن کنفرانس خبری بهشدت عصبانی شدند.»
مواضع طرفها: سید محمود نبویان، نماینده مجلس ایران که در تیم مذاکرهکننده حضور داشته، روز دوشنبه گفت دو درخواست آمریکا در موضوع هستهای دلیل عدم دستیابی به توافق بوده است.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، نیز روز دوشنبه گفت ونس در تماس تلفنی در مسیر بازگشت به واشنگتن به او گفته است که مانع اصلی، خروج کامل مواد غنیشده از ایران و تضمین عدم غنیسازی «در سالهای آینده، که ممکن است به دههها برسد» بوده است.
کاخ سفید بلافاصله به درخواست برای اظهار نظر پاسخ نداد.
آنچه باید در نظر داشت: شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، روز دوشنبه اعلام کرد میانجیگران در حال تلاش برای حل اختلافات باقیمانده میان آمریکا و ایران هستند.
بدر عبدالعاطی، وزیر خارجه مصر که نقش مهمی در میانجیگری دارد، قرار است این هفته به واشنگتن سفر کرده و با مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، و دیگر مقامهای ارشد دیدار کند.
مواضع بیشتر: هاکان فیدان، وزیر خارجه ترکیه، و ابراهیم کالین، رئیس سازمان اطلاعات این کشور، نیز در تلاش برای کاهش اختلافات مشارکت دارند.
فیدان به خبرگزاری آنادولو گفت: «مواضع اولیه معمولاً تا حدی حداکثری هستند. در ادامه، طرفها با حمایت میانجیگران تلاش میکنند به نقطه مشترک برسند؛ مشروط بر اینکه قصد رسیدن، حفظ و تحقق دائمی آتشبس را داشته باشند. آنچه من میبینم این است که هر دو طرف در مورد آتشبس صادق هستند.»
او افزود که به نظرش ایران پیشنهاد آمریکا را بررسی کرده و در روزهای آینده پاسخ خواهد داد. همچنین گفت ممکن است تمدید ۴۵ تا ۶۰ روزه آتشبس برای ادامه مذاکرات در نظر گرفته شود.
فیدان هشدار داد: «اگر موضوع هستهای به یک وضعیت “همه یا هیچ” تبدیل شود، بهویژه در خصوص غنیسازی، فکر میکنم با مانع جدی مواجه شویم. تلاش خواهیم کرد با حمایت برخی میانجیگران و کشورهای دیگر بر این مانع غلبه کنیم.»
