| صفحه نخست | خبر و گزارش | سياست | انديشه | فرهنگ و ادبيات | زندگی | محیط زیست | RSS |
آغاز اجرای آتشبس ۱۰ روزه میان اسرائیل و لبنان
خبرگزاری آسوشیتدپرس / ۱۶ آوریل ۲۰۲۶
یک آتشبس ۱۰ روزه در لبنان آغاز شده است؛ آتشبسی که میتواند درگیریها میان اسرائیل و گروه شبهنظامی حزبالله را متوقف کرده و پس از هفتهها جنگ ویرانگر، تلاشها برای تمدید آتشبس میان ایران، ایالات متحده و اسرائیل را تقویت کند.
رئیسجمهور ایالات متحده، دونالد ترامپ، این توافق را بهعنوان آتشبس میان اسرائیل و لبنان اعلام کرد. با این حال، اسرائیل مستقیماً با دولت لبنان در حال جنگ نبوده، بلکه با نیروهای شبهنظامی حزبالله که مورد حمایت ایران هستند و در داخل لبنان فعالیت میکنند درگیر بوده است؛ گروهی که بهطور رسمی بخشی از این توافق محسوب نمیشود.
اندکی پس از نیمهشب، صدای شلیکهای پیاپی در سراسر بیروت طنینانداز شد، چرا که ساکنان برای جشن گرفتن آغاز آتشبس، تیراندازی هوایی کردند.
با وجود هشدار مقامات مبنی بر خودداری از بازگشت به منازل تا زمان مشخص شدن پایداری آتشبس، خانوادههای آواره شروع به حرکت بهسوی جنوب لبنان و حومه جنوبی بیروت کردند.
پیشتر، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، اعلام کرده بود که برای «پیشبرد» تلاشهای صلح با لبنان با آتشبس موافقت کرده است، اما تأکید کرد که نیروهای اسرائیلی عقبنشینی نخواهند کرد.
نیروهای اسرائیلی در جریان پیشروی به جنوب لبنان برای ایجاد آنچه مقامات «منطقه امنیتی» خواندهاند، در نواحی مرزی درگیر نبردهای شدیدی با حزبالله بودهاند. نتانیاهو در سخنان خود اعلام کرد این منطقه تا عمق ۱۰ کیلومتری (۶ مایل) داخل خاک لبنان امتداد خواهد داشت.
او در یک پیام ویدئویی گفت: «ما اکنون در آنجا هستیم و آنجا را ترک نخواهیم کرد.»
حزبالله نیز اعلام کرد: «اشغالگری اسرائیل در خاک ما، به لبنان و مردم آن حق مقاومت میدهد و این موضوع بر اساس روند تحولات تعیین خواهد شد» — موضعی که میتواند اجرای آتشبس را با پیچیدگیهایی مواجه کند.
وزارت خارجه ایالات متحده اعلام کرد که بر اساس توافق بهدستآمده میان دو طرف، اسرائیل حق دارد «در هر زمان» در برابر حملات برنامهریزیشده، قریبالوقوع یا در حال وقوع از خود دفاع کند. اما در غیر این صورت، اسرائیل «هیچگونه عملیات نظامی تهاجمی علیه اهداف لبنانی، از جمله اهداف غیرنظامی، نظامی و سایر اهداف دولتی انجام نخواهد داد.»
نحوه بیان این توافق نشان میدهد که اسرائیل ممکن است همچنان آزادی عمل برای انجام حملات را حفظ کند؛ همانگونه که در ماههای پس از آتشبس پایاندهنده جنگ قبلی نیز چنین کرده بود. این بار، حزبالله اعلام کرده است که به هرگونه حمله اسرائیل پاسخ خواهد داد.
هنوز مشخص نیست چه زمانی حدود یک میلیون نفری که در پی جنگ آواره شدهاند، قادر به بازگشت به خانههای خود خواهند بود.
شتاب در تحرکات دیپلماتیک
ترامپ اعلامیه آتشبس را در پلتفرم «تروث سوشال» خود منتشر کرد.
بر اساس گفته یک مقام کاخ سفید، این توافق پس از دیدار سفیران اسرائیل و لبنان در واشینگتن و مجموعهای از تماسهای تلفنی بعدی از سوی ترامپ و وزیر خارجه، مارکو روبیو، حاصل شد.
این مذاکرات، نخستین گفتوگوهای دیپلماتیک مستقیم میان دو کشور در چند دهه اخیر بهشمار میرود. حزبالله پیشتر با هرگونه مذاکره مستقیم میان لبنان و اسرائیل مخالفت کرده بود.
به گفته این مقام — که به دلیل نداشتن مجوز اظهار نظر علنی، نخواست نامش فاش شود — ترامپ شامگاه چهارشنبه با نتانیاهو گفتوگو کرد و وی با آتشبس تحت شرایطی مشخص موافقت کرد.
سپس روبیو با رئیسجمهور لبنان، ژوزف عون، تماس گرفت و او نیز با این روند همراه شد. پس از آن، ترامپ با عون و بار دیگر با نتانیاهو گفتوگو کرد.
وزارت خارجه آمریکا با همکاری هر دو دولت، برای این آتشبس یک یادداشت تفاهم تنظیم کرد.
دعوت ترامپ به کاخ سفید
لبنان تأکید کرده است که پیش از ورود به مذاکرات بیشتر، خواهان برقراری آتشبس برای توقف درگیریها میان اسرائیل و حزبالله است و در عین حال متعهد شده برای خلع سلاح این گروه اقدام کند.
اسرائیل و لبنان از زمان تأسیس اسرائیل در سال ۱۹۴۸ عملاً در وضعیت جنگی قرار داشتهاند و لبنان همچنان بر سر برقراری روابط دیپلماتیک با اسرائیل دچار شکافهای عمیق داخلی است.
ترامپ همچنین از رهبران اسرائیل و لبنان دعوت کرد تا برای آنچه «نخستین گفتوگوهای معنادار» میان دو کشور از سال ۱۹۸۳ خوانده، به کاخ سفید سفر کنند.
او نوشت: «هر دو طرف خواهان صلح هستند و من معتقدم این امر بهزودی محقق خواهد شد.»
پیشینه توافق و نقش میانجیها
لبنان و اسرائیل در سال ۱۹۸۳ توافقی را امضا کردند که بر اساس آن، لبنان بهطور رسمی اسرائیل را به رسمیت میشناخت و در مقابل، اسرائیل از خاک لبنان عقبنشینی میکرد. این توافق در جریان جنگ داخلی لبنان از هم فروپاشید و یک سال بعد بهطور رسمی لغو شد.
یک مقام حزبالله اعلام کرد که آتشبس کنونی نتیجه مذاکرات ایران با ایالات متحده است؛ مذاکراتی که در آن، ایران اصرار داشته لبنان نیز در چارچوب آتشبس خود گنجانده شود و این روند با تلاشهای میانجیگرانه پاکستان به سرانجام رسیده است. این مقام به دلیل نداشتن مجوز برای اظهارنظر علنی، به شرط ناشناس ماندن سخن گفت.
دیدار مقامهای نظامی پاکستان و ایران
در همین حال، فرمانده ارتش پاکستان روز پنجشنبه با رئیس مجلس ایران دیدار کرد؛ دیداری که در چارچوب تلاشهای بینالمللی برای تمدید آتشبسی صورت گرفت که نزدیک به هفت هفته جنگ میان اسرائیل، ایالات متحده و ایران را متوقف کرده است.
هنوز مشخص نیست که این تحرکات فشرده دیپلماتیک بتواند پیش از پایان آتشبس در هفته آینده، به توافقی پایدار منجر شود یا خیر. جنگ ایران تاکنون هزاران کشته بر جای گذاشته و با اختلال در جریان نفت، بازارهای جهانی را دچار آشفتگی کرده است.
تلویزیون دولتی ایران جزئیاتی از دیدار میان ژنرال عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، و محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس ایران و مذاکرهکننده ارشد این کشور، منتشر نکرد.
پاکستان نیز بلافاصله واکنشی نشان نداد. این کشور پس از میزبانی مذاکرات مستقیم میان ایالات متحده و ایران — که به گفته مقامات به کاهش اختلافات میان دو طرف کمک کرده — به یکی از میانجیهای کلیدی تبدیل شده است.
کاخ سفید اعلام کرد که هرگونه گفتوگوی بیشتر درباره ایران احتمالاً در پایتخت پاکستان، اسلامآباد، برگزار خواهد شد، هرچند هنوز تصمیمی درباره ازسرگیری مذاکرات اتخاذ نشده است. آتشبس شکننده کنونی، با وجود محاصره دریایی بنادر ایران از سوی ایالات متحده و تهدیدهای متقابل ایران برای هدف قرار دادن بنادر منطقه در سراسر دریای سرخ، همچنان برقرار مانده است.
آتشبس ۱۴ روزه در تاریخ ۲۲ آوریل به پایان میرسد، اما ترامپ اشاره کرد که ممکن است تمدید شود.
او در گفتوگو با خبرنگاران گفت: «اگر به توافق نزدیک باشیم، آیا آن را تمدید میکنم؟ بله، این کار را خواهم کرد.»
پیامدهای اقتصادی و انسانی جنگ
این جنگ با قطع مسیرهای حملونقل و حملات هوایی به زیرساختهای نظامی و غیرنظامی، بازارها را دچار شوک کرده و اقتصاد جهانی را متزلزل ساخته است. با افزایش امیدها به پایان درگیریها، قیمت نفت کاهش یافته و شاخصهای بورس آمریکا در روز چهارشنبه از رکوردهای ثبتشده در ماه ژانویه فراتر رفتهاند.
پیشرفت در مذاکرات آمریکا و ایران
با وجود فشارهایی که محاصره بنادر ایران از سوی آمریکا و تهدیدهای تازه ایران بر آتشبس وارد کرده، مقامات منطقهای از پیشرفت در مذاکرات خبر دادهاند. آنها به خبرگزاری آسوشیتدپرس گفتهاند که ایالات متحده و ایران به یک «توافق اصولی» برای تمدید آتشبس بهمنظور فراهم شدن فرصت بیشتر برای دیپلماسی دست یافتهاند. این مقامات نیز به دلیل حساسیت موضوع، به شرط ناشناس ماندن صحبت کردهاند.
با این حال، تنشها همچنان ادامه دارد.
علی عبداللهی، فرمانده قرارگاه مشترک نظامی ایران، تهدید کرده است که در صورت ادامه محاصره دریایی از سوی آمریکا، تجارت در منطقه متوقف خواهد شد. همچنین، یک مشاور نظامی تازهمنصوب رهبر عالی ایران، مجتبی خامنهای، اعلام کرده که با تمدید آتشبس موافق نیست.
چالشهای اصلی در مسیر توافق
در جریان این درگیریها، دستکم ۳۰۰۰ نفر در ایران، بیش از ۲۱۰۰ نفر در لبنان، ۲۳ نفر در اسرائیل و بیش از دهها نفر در کشورهای عربی حوزه خلیج فارس کشته شدهاند. همچنین ۱۳ نظامی آمریکایی نیز جان خود را از دست دادهاند.
به گفته یک مقام منطقهای دخیل در روند میانجیگری، میانجیها در تلاشاند تا بر سر سه محور اصلی اختلاف به توافق برسند: برنامه هستهای ایران، تنگه هرمز و جبران خسارات ناشی از جنگ.
از زمان آغاز جنگ، ایران تردد دریایی در تنگه هرمز را محدود کرده است؛ تنگهای که در شرایط عادی، حدود یکپنجم نفت جهان از آن عبور میکند. بسته شدن عملی این مسیر از سوی تهران باعث جهش شدید قیمت نفت شده و هزینه سوخت، مواد غذایی و سایر کالاهای اساسی را فراتر از خاورمیانه افزایش داده است.
| |||||||||||||
|
ايران امروز
(نشريه خبری سياسی الکترونیک)
«ايران امروز» از انتشار مقالاتی كه به ديگر سايتها و نشريات نيز ارسال میشوند معذور است. استفاده از مطالب «ايران امروز» تنها با ذكر منبع و نام نويسنده يا مترجم مجاز است.
Iran Emrooz©1998-2026 | editor@iran-emrooz.net
|
